W niektórychl dziedzinach przemyslu, np, w przedzalnictwie, tkactwie oraz przy wytwarzaniu srodków zywnosciowych, a wogóle w przemysle fermentacyjnym i przemysle suszenia ogromne znaczenie ma moznosc regulowania stopnia zwilzenia po¬ wietrza badz innych gazów.Wedlug wynalazku niniejszego, wilgot¬ nosc powietrza lub gazów mozna regulo¬ wac przepuszczajac je w przestrzeni za¬ mknietej przez stale wilgotne, w wodzie rozpuszczalne sole badz ciala im podobne.Powietrze lub gazy przeprowadza sie po¬ nad temi cialami badz doprowadza sie je do zetkniecia z niemi. Zawartosc wody w cialach moze sie zmieniac w szerokich gra¬ nicach, jednak jest niedopuszczalne, aby sie ciala zupelnie rozpuszczaly.Wiadomem jest, ze powietrze badz ga¬ zy przemyslowe mozna przepuszczac przez krystaliczne ciala rozpuszczalne, jak np, sól kuchenna, doprowadzajac równoczesnie odpowiednia ilosc wilgoci w celu ich stop¬ niowego rozpuszczania. Przy tym spo¬ sobie, przy którym ciala krystaliczne slu¬ za jako filtr, rozchodzi sie wylacznie o od¬ kurzanie powietrza lub gazów tak jednak, aby filtru nie zatkaly, nie zas o nadanie powietrzu lub gazom okreslonego stopnia zwilzenia. Filtr nie zostaje zatkany, gdyz kurz lub inne czesci stale, zawarte w po¬ wietrzu badz gazach, które osiadaja na wilgotnych krysztalach, spadaja kroplami wraz z roztworem, który powstaje przez stopniowe rozpuszczanie sie krysztalów tak, ze filtr jest stale przemywany.Przy sposobie, wedlug wynalazku ni¬ niejszego, rozchodzi sie nie o odkurzaniepowietrza badz gazów, ani tez o nadanie im nieokreslonej wjjjgotnosci, badz tez su- . szenia*ich, a przeciwnie o dokladne regu¬ lowanie ich stopnia zwilzenia, przyczem u- przednia zawartosc wilgoci w powietrzu lub gazach moze byc wieksza lub mniejsza niz stopien zwilzenia, który chcemy o- trzymac.Zastosowanie wilgotnych soli badz cial podobnych ma te zalete w porównaniu z zastosowaniem roztworów soli bez| osa¬ dów nierozpuszczonych, ze wilgotne ciala stale nadaja powietrzu badz gazom bar¬ dziej pewnie pozadana zawartosc wilgoci, niz nadawalyby im ich roztwory, Tlomaczy sie to tern, ze ciala wilgotne nalezy uwazac jako roztwory o najwyzszym stopniu nasycenia, zawierajace najwieksza ilosc cial stalych nierozpuszczonych. Cialo sta¬ le nierozpuszczone jest przytern po¬ kryte cienka warstwa roztworu tak, ze otrzymuje sie bardzo duza powierzch¬ nie czynna. Wskutek tego roztwór zabiera z powietrza lub z gazów, które sa wilgot¬ niejsze niz odpowiadaloby stanowi równo¬ wagi, nadmiar wody, a wskutek rozpuszcze¬ nia w nim odpowiedniej ilosci ciala stalego dochodzi wkrótce zpowrotem do stanti najwiekszego nasycenia. Powietrzu badz gazom zbyt suchym roztwór oddaje czesc wody, przyczem odpowiednia ilosc soli badz innego ciala, znajdujacego sie w roz¬ tworze, zostaje w stalej formie wydzielo¬ na tak, ze i w tym wypadku stopien nasy¬ cenia sie nie zmienia.W roztworach czystych, nie zawieraja¬ cych cial stalych nierozpuszczonych, wy¬ tworzenie równowagi pociaga za soba sta¬ la zmiane stopnia nasycenia, co jest równo¬ znaczne ze zmiana wilgotnosci powietrza badz gazów. Jezeli pierwotna wilgotnosc powietrza lub gazów byla wieksza niz od¬ powiada stanowi równowagi roztworu, to roztwór moze tylko tak dlugo wchlaniac wilgoc z powietrza i gazów, az zostanie rozcienczony do stopnia, który odpowiada wilgotnosci pierw,otnej. W przeciwnym wy¬ padku, gdy pierwotna wilgotnosc powie¬ trza lub gazów jest nizsza niz odpowiada¬ jaca stanowi równowagi, roztwór moze od¬ dawac wilgoc tylko tak dlugo, az nastapi okreslone zwiekszenie nasycenia, badz tez— di% roztwór zostanie zupelnie wyparowany, W niektórych wypadkach mozna o- trzymac dobre wyniki stosujac roztwory czyste, nie zawierajace nierozpuszczonych cial stalych, a mianowicie wtedy, gdy uzy¬ wa sie je w stanie najwyzszego nasycenia i zwraca sie baczna uwage, aby nasycenie najwyzsze bylo stale utrzymane badz moz¬ liwie szybko przywrócone, badz tez, aby ubytek wody, oddanej powietrzu lub ga¬ zom, byl natychmiast zpowrotem uzupel¬ niany W tym celu przepuszcza sie roztwór nasycony w postaci cienkiej warstwy, badz rozpylony w jakikolwiek sposób, przez po¬ wietrze badz gazy i, w zaleznosci od tego czy roztwór oddal czy zabral wode, dopel¬ nia sie wode, sól stala lub inne cialo, badz tez szybko wyparowujac, doprowadza sie go do pierwotnego stanu, czyli do stanu najwyzszego nasycenia, aby w procesie o- kreznym znów sie zetknal z powietrzem lub gazami. Przytem stwierdzono, ze powietrze badz gazy w zatknieciu z cialami wilgotne- mi, przy róznych nawet temperaturach, ma¬ ja stale prawie jednakowa wilgotnosc wzgledna. Zmiana wilgotnosci wzglednej, która przy zmianie temperatury da sie za¬ uwazyc, powstaje glównie dlatego, ze przy zmianie temperatury znacznie sie zmie¬ nia rozpuszczalnosc cial w wodzie. Prze¬ biegowi temu odpowiadaja okreslone prez¬ nosci pary roztworów soli róznych stopni nasycenia, przy temperaturze od 0° do 100° C, Na zasadzie tego prawa mozna przez dobór odpowiednich cial wilgotnych badz ich roztworów o Wysokiem nasyceniu regu¬ lowac zgóry wzgledny jak równiez bez¬ wzgledny stopien zwilzenia nieograniczo¬ nych ilosci powietrza lub gazów. — 2Przyklad, Wieksza liczba doswiadczen dokonanych z powietrzem bardzo suchem oraz bardzo wilgotnem wykazala, ze gdy uzywa sie soli kuchennej, która daje wil¬ gotnosc wzgledna, malo zmienna przy róz¬ nych temperaturach, to w jednym i drugim wypadku wilgotnosc wzgledna w krótkim czasie wynosi w przyblizeniu 75%, zarówno przy temperaturze 18° jak przy temperatu¬ rze 24° C. Do doswiadczen uzywano na poczatku chemicznie czystej soli kuchen¬ nej, pózniej soli mniej czystej, a nawet zdatnej tylko do uzytku technicznego, nie zauwazono jednak znacznych odchylen od 75%.Przy 75% wilgotnosci wzglednej, odpo¬ wiadajacych prawie wartosci rzeczywistej, bezwzgledna wilgotnosc powietrza przy 18° wynosi 11.6 g/m3, a przy 24° — 16.3 g/m3.W podobny sposób mozna dostatecznie dokladnie okreslic dla kazdej innej tempe¬ ratury ile wynosi wilgotnosc bezwzgledna, panujaca ponad sola. Przy 20° wilgotnosc bezwzgledna wynosi 13 g/m3, przy 30° — 22.8 g/m3.W nizej wyszczególnionym szeregu do¬ wolnie zestawionych cial, przy których wil¬ gotnosc powietrza stopniowo sie zmniejsza, widzimy jak sie zmienia wilgotnosc wzgled¬ na przy zastosowaniu cial bardzo wilgot¬ nych badz ich rozczynów o wysokiem na¬ syceniu. siarczan potasu, • soda krystaliczna, chlorek potasu, siarczan amonu, sól kuchenna, azotan amonu, azotan wapnia, potasz, krystaliczny chlorek wapnia, krystaliczny kwas fosforowy. PL