PL46149B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy urzadzenia do sterowania Ilosciowym doplywem cieplego i/lub swiezego powietrza w powietrznych instalacjach ogrzewa¬ jacych pojazdów szynowych, z jednym co naj¬ mniej elementem zamykajacym np. z przepu- stnica, zasuwa, zaluzja lub podobnym elemen¬ tem, który zostaje otwierany lub zamykany za. pomoca sterowanego' termostatycznie elektro- magnesu, np. elektromagnesu obrotowego, wbrew dzialaniu sily powrotnej np. sprezyny powrotnej.Znane urzadzenia sterujace tego rodzaju, w których, z chwila osiagniecia okreslonej tempe¬ ratury pomieszczenia, strumien cieplego powie- trza zostaje przerwany przez zamkniecie ele¬ mentu zamykajacego, otwieranego ponownie po obnizeniu sie temperatury, nie daly dobrych wyników w instalacjach ogrzewajacych wa¬ gonów kolejowych, w których zapotrzebowanie ciepla zalezy, jak wiadomo, w znacznym stop¬ niu, po pierwsze od temperatury zewnetrznej, a powtóre — od .zapelnienia przedzialów wago¬ nu, jak równiez w zaleznosci od czestosci wsia¬ dania i wysiadania. Okazalo sie, np., ze przy dobrej pogodzie albo gdy przedzialy wagonu sa pelne, to pomimo prawidlowego nastawienia i prawidlowego dzialania termostatycznego ste¬ rowania elementu zamykajacego, zdarzaja sie duze wahania temperatury pomieszczenia, a w szczególnosci niepozadane przegrzewanie.Oprócz tego niekorzystna okolicznoscia jest to, ze w przypadku zaklócen, np. uszkodzenia ter¬ mostatycznego sterowania, cale urzadzenie ogrzewajace przestaje dzialac, albo tez, jezeli element zamykajacy zostanie otwarty przez sprezyne, to pozostaje nadal otwarty, a tempe¬ ratura juz nie moze byc regulowana, tak iz na¬ stepuje przegrzanie pomieszczenia.Wynalazek ma na celu wykonanie urzadze¬ nia wspomnianego rodzaju, które w prosty sposób moze byc dostosowane do panujacych•warunków ruchu, a w razie potrzeby moze byc unichomaone równiez w przypadku zaklócenia jego dzialania.Wedlug wynalazku osiaga sie to przez dodat- kowe reczne urzadzenie nastawcze, za pomoca którego moze byc ograniczony zakres ruchu elementu zamykajacego w kierunku otwiera- jiia. Przez odpowiedni dobór zakresu otwiera¬ ni* elementu zamykajacego staje sie mozliwe uprzednie reczne nastawienie skutecznego grzania. W szczególnosci element zamykajacy moze byc nastawiony tak, iz w jednostce czasu jest dioprowadzaria i odprowadzana w przybli¬ zeniu jednakowa ilosc ciepla i* wobec tego uni¬ ka,, sie wiekszych wahan temperatury w po¬ mieszczeniu. Ponadto za pomoca recznego urzadzenda nastawczego wedlug wynalazku mozna równiez nastawiac ogrzewanie na niz¬ sza temperature w pomieszczeniu, a jezeli ele¬ ment zamykajacy jest otwierany sila sprezyny i zamykany elektromaignesem^ to w przypadku uszkodzenia sterowania termostatycznego albo w przypadku uszkodzenia elektromagnesu sku¬ tecznosc grzania moze byc nadal regulowana recznie.W urzadzeniach do ogrzewania wagonów ko¬ lejowych para o niskim cisnieniu znane jest, ze zawór wlotowy, wyregulowany termostatycznie na stala temperature grzejnika i sterowany elektromagnetycznie w zaleznosci od tempera- tury w pomieszczeniu, zaopatrzony jest w recz¬ ne urzadzenie nastawcze do regulowania do- plywto pary do grzejnika. Urzadzenie takie ogranicza, jednak ruch zamykania zaworu wlotowego i cddzialywuje na drazek termosta¬ tu, wskutek czego zostaje zmieniane jego nan stawienie zasadnicze, tak, ze urzadzenie na¬ stawcze nastawia temperature, w której zawór wlotowy zamyka sie lub otwiera albo przyj¬ muje polozenie posrednie. W urzadzeniu we¬ dlug wynalazku natomiast reczne urzadzenie nastawcze, które w zaleznosci od jego nasta¬ wienia, jako staly zderzak, ustala zakres otwie¬ rania elementu zamykajacego podczas regula¬ cji, nastawia tylko maksymalny przekrój prze^ plywu elementu zamykajacego i W ten sposób nastawia maksymalna ilosc powietrza dopro¬ wadzana w jednostce czasu, natomiast regula¬ cja temperatury odbywa sie w istocie w dal¬ szym ciagu za pomoca jednego lub kilku ter¬ mostatów, zupelnie niezaleznych od recznego urzadzenia sterujacego.W innej odmianie wynalazku reczne urza¬ dzenie sterujace moze byc zaopatrzone w równiez recznie nastawiane urzadzenie ry¬ glujace, za pomoca którego moze byc utwo¬ rzone zwarte sprzegniecie w obu kierunkach ruchu miedzy recznym urzadzeniem steruja¬ cym i elementem zamykajacym. Za pomoca tego urzadzenia osiaga sie jeszcze te zalete, ze w przypadku zaklócenia w sterowaniu termo¬ statycznym, cale urzadzenie ogrzewajace mo¬ ze byc odtad nastawiane recznie po urucho¬ mieniu urzadzenia ryglujacego. Ponadto urzadzenie ryglujace umozliwia, ze w przy¬ padku zakleszczania sie elementu zamykaja¬ cego krt zaciecia sie elekromagnesów, np. po dluzszych przerwach ruchu, zakleszczone czesci moga byc zluzowane recznie, a w razie gdy sila elektromagnesów nie wystarcza do uruchomienia, urzadzenie moze byc nastawia¬ ne recznie. W ten sposób pewnosc dzialania urzadzenia ogrzewajacego znacznie sie pole¬ psza, przy czym calkowite wyeliminowanie ogrzewania praktycznie nie moze sie zdarzyc.W szczególnie prostej postaci wykonania wy¬ nalazku reczne urzadzenie nastawcze sklada sie z nastawnego recznie zderzaka, który wspól¬ pracuje z przedluzeniem lub podobnym ele¬ mentem napedzajacym element zamykajacy.Wedlug dalszej cechy wynalazku reczne urza¬ dzenie nastawcze moze byc zaopatrzone w dru¬ gi zderzak, który jest nastawny wzgledem pierwszego zderzaka miedzy dwoma polozenia¬ mi skrajnymi, przy czym w jednym poloze¬ niu skrajnym przytrzymuje kolek lu»b podob¬ na czesc elementu odcinajacego na pierw¬ szym zderzaku, natomiast w drugim poloze¬ niu skrajnym znajduje sie poza zakresem ru¬ chu kolka lub podobnej czesci. W tym przy¬ padku chodzi o odmiane recznego urzadzenia iiastawczego, które mozna tanio wykonac nie¬ wielkim nakladem.Dalsze ulepszenie recznego urzadzenia na- stawczego mozna uzyskac wedlug wynalazku w ten sposób, ze z urzadzeniem ryglujacym jest polaczony zderzak, krzywka, walek wla¬ czajacy lub podobny element do uruchamiania elektrycznego wylacznika do wlaczania i wy¬ laczania elektromagnesu. Elementy napedowe wylacznika sa przy tym umieszczone tak, ?e wylacznik, w przypadku gdy urzadzenie ry¬ glujace jest nieczynne, pozostaje stale wla- -2-; czony niezaleznie od polozenia recznego urza¬ dzenia nastawczego, ale jezeli tylko urzadzenie ryglujace zacznie dzialac ustawia wylacznik w polozenie wylaczenia i utrzymuje go w tym po¬ lozeniu. Dzieki temu unika sie pobierania pra¬ du przez elekrcmagnes równiez wtedy, gdy element odciagajacy jest przytrzymany przez reczne urzadzenie nastawcze i wobec tego uru¬ chomienie za pomoca elektromagnesów nie jest mozliwe.Co do ukladu recznego urzadzenia nastaw¬ czego proponuje sie wedlug wynalazku pola¬ czenie go z elektromagnesem i/lub elemen¬ tem odcinajacym za (pomoca przekladni nape¬ dowej, przy czym kolek lub podobny element sprzegniety z elementem zamykajacym jest przewidziany na [przekladni napedowej np. na ramieniu korbowym. Dzieki ternu otrzy¬ muje sie w prosty spos6b (mozliwosc umiesz¬ czenia recznego urzadzenia nastawczego w miejscu oddzielonym od elektromagnesu obrotowego i elementu zamykajacego odpo¬ wiednio do danych warunków w pomieszcze¬ niu.Dla napedu elementu zamykajaoeigo za po¬ moca elektromagnesu obrotowego reczne urzadzenie nastawcze moze byc wedlug wy¬ nalazku' umieszczone równiez na stronie czo¬ lowej elektromagnesu obrotowego i wspól¬ pracowac z kolkiem lub podobnym elemen¬ tem znajdujacym sie na kotwicy elekromagne- su. W tym przypadku chodzi o rozmieszcze¬ nie umozliwiajace oszczedne wyzyskanie miejsca, przy czym osiaga sie korzysci przy montazu i w pracy. Z korzyscia element za¬ mykajacy, wykonany np. w postaci zasuwy lub zaluzji, moze byc umieszczony na stronie czolowej elekromagnesu obrotowego, lezacej naprzeciw recznego urzadzenia nastawczego, talk iz cale urzadzenie nastawcze tworzy zwar¬ ta calosc.W korzystnej odmianie wykonania wynalaz¬ ku reczne urzadzenie nastawcze sklada sie z nastawianej recznie, np. za pomoca dzwigni lub podobnego elementu, tulei regulacyjnej, osadzonej obrotowo, na której jest umieszczo¬ ny nieobrotowo zderzak wspólpracujacy z kol¬ kiem lub podobnym elementem i w której'jest osadzony obrotowo walek nastawczy, posiada¬ jacy dla otrzymania zwartego polaczenia z recznym 'urzadzeniem nastawczym i elemen¬ tem zamykajacym drugi zderzak, zaopatrzo¬ ny na zewnetrznym koncu w czworoscian lub tp. dla jego uruchamiania i przekrecany wzgledem tulei regulacyjnej do dwu polozen skrajnych, w których zostaje polaczony z tu¬ leja regulacyjna za pomoca zapadki lub tp.Ryglowanie moze byc wykonane w prosty sposób przez konduktora, tak iz w przypadku zaklócen w urzadzeniu nastawczym moze byc szybko wylaczone, a ogrzewanie moze byc w dalszym ciagu uruchamiane recznie.Sprzeglem przeznaczonym do zabezpiecze¬ nia walka nastawczego w jego olbu skrajnych polozeniach pomiiedzy tuleja ragoilacyjna i wal¬ kiem nastawczym moze byc wedlug wynalaz¬ ku trzpien polaczony z walkiem nastawczym, który w kazdym polozeniu skraflnym walka wpada do wyciecia lub otworu tulei regula¬ cyjnej pod dzialaniem sprezyny, najlepiej sprezyny srubowej, umieszczonej wspólosio¬ wo z walkiem nastawczym. W ten sposób jest zapewnione proste przelaczanie i niezawodne utrzymanie walka nastawczego w polozeniu nastawionym. Ponadto proponuje sie wedlug wynalazku, zeby otwór lub wyciecie w tulei regulacyjnej, dla trzpienia sprzegajacego, odpowiadajace temu skrajnemu polozeniu wal¬ ka nastawczego, w którym reczne urza/dzenie nastawcze jest polaczone w sposób zwarty z elementem zamykajacym, bylo glebsze ani¬ zeli otwór lub wyciecie odpowiadajace dru¬ giemu skrajnemu polozeniu, przy czym walek nastawczy w tym polozeniu skrajnym wysta¬ je w sposób widoczny swym zewnetrznym koncem z tulei reg^acyjnej. Czworoscian mo- ze-byc celowo pomalowany na kolor jaskra¬ wy^ azeby personel kontolny mógl latwo zau- wazycj ze nastapilo zaklócenie. W przypadku gdy: tuleja regulacyjna jest zamknieta pokry¬ wa odchylana w swej plaszczyznie, to pokrywa moze byc tak umieszczona, ze nie moze hyc zamknieta, gdy czworoscian wystaje, dzieki cze¬ mu w przypadku zaklócen polozenie recznego urzadzenia nastawczego jest wskazywane jesz¬ czewyrazniej. ^ Na rysunku przedstawiono przyklady wyko¬ nania wynalazku wyjasniajace dalsze jego szczególy i zalety, przy czym fig. 1 przedsta¬ wia uklad ogólny przykladu wykonania w przekoju wzdluz linii I — I na fig. 2, a fig. 2 — w zwiekszajacej podzialce reczne urzadze¬ nie nastawcze ówniez w przekroju, fig. 3 — szczegól w rzucie aksonometrycznym i w prze¬ kroju plaszczyzna oznaczona linia III — III na gig. %, fig. 4 — przekrój plaszczyzna oznaczona li- - 3 -fua TV — IV na fig. 2, ftg. 5 — 7 przedstawiaja inna odmiane wynalazku, przy czym fig. 5 przedstawia przekrój poosiowy, fig. 6 — prze¬ krój wzdluz Unii VI — VI na fig. 5 i fig. 7 — przekrój podobny do fig. 9 lecz z innym polo¬ zeniem recznego urzadzenia nastawczego.W przykladne wykonania wedlug fig. 1 — 4 element zamykajacy w postaci przepustnjcy 7 jest umieszcaony w oslonie 2, np. z blachy, w której zmajdiuje sie równiez eiekromagnes obro¬ towy 3 pcz^naczony do nastawiania prze- pustnicy, Przepustnica l jest osadzona na wale obrotowym 4, zaopatrzonym na zewnetrznym koncu w dzwignie dwuramienina 5% której jed¬ no ramie a jest polaczone z drazkiem 7, pola¬ czonym % ramiemieim korbowym 9 osadzjanym na wale 8 detafcroraagnesu obrotowego 3. Dru¬ gie ramie io dzwigni dwuramiennej 5 ma ko¬ lek 11 wspólpracujacy z nastawnym zdei*z#- kiem 12 recznego urzadzenia nastawczego. Re¬ czne urzadzenie nastawcze ma jeszcze inny zderzak 13, który moze byc przechylany wzgle¬ dem zderzaka 12 o kat (J, w polozenie zazna¬ czone na fig, 1 linia przerywana.Element zamykajacy jttt otwarty, gdy prze- pustraca a zajmuje polozenie zaznaczone na fig. X, przy czym powietrae wehadaace w kie- runku staraaiki przerywanej U moze praepfo^ wac ptrzess dziurkowana scianke 15 oalony 2 Ruch dla zamkniecia przepustnicy 1 odbywa sie za pomoca elektromagnesu 3 wbrew dzia¬ laniu sily powrotnej, np. nie przedstawionej na rysunku sprezyny zalozonej na samej prze- pustnicy 1, elektromagnesie 3 albo na dzwi¬ gniach nastawiczych. Polozenie zanikniecia przepuatnicy 1 jest naznaczone na rysunku li¬ nia (przerywana V, a zakres ruchu przepustni- cy 1 jest oznaczony przez kat a.Ruch przepustnicy 1 po luku a moze byc ograniczony w kierunku otwierania za pomo¬ ca zderzaka 12 nastawianego przez reczne urzadzenie naatawcze, W przypadku wychyle¬ nia zderzaka 12 w kierunku przeciwnym do obrotu wskazówek zegara (fig. 1) jest pocia¬ gany' kolek 11, a wraz z nim równiez ramie 10 dzwigni, tak iz przepustnica 1 zostaje obrócona do polozenia zamkniecia. Frzepu¬ stnica wprawdzie moze byc przy tym za¬ mknieta za pomoca elektromagnesu 3, jednak moze byc otwarta tylko czesciowo, a miano¬ wicie do zetkniecia sie kolka 11 ze zderza¬ kiem 12. Przez przestawianie zderzaka 12 za pomoca recznego urzadzenia nastawczego mozna w ten sposób regulowac maksymalna ilosc powietrza, przeplywajaca w jednostce czasu przez element zamykajacy.Zderzak 13 ma natomiast na celu dokony¬ wanie polaczenia zwartego w obu kierun¬ kach ruchu pomiedzy recznym urzadzeniem nastawczym, a elementem zamykajacym. Osia¬ ga sie to przez przechylenie zderzaka 13 w kierunku obrotu wskazówek zegara o kat p zaznaczony na fig. 1 linia przerywana, przy czym wówczas kolek 11 jest utrzymywany pewnie miedsy aderzakami ta i 23. Frzepustni¬ ca 1 mo&e ifcy£ w t«ft sposób ustawiona iia stale recanie w kaadym dowolnym polozeniu za pomoca recispege waaklaenia nastawczego.Sacaególy recanego urzadzenia nastawczego sa widoczne na fig. 2. Urzadzenie to sklada sie z tulei regulaeyjinej U osadzonej obroto¬ wo w oslonie 2 i wyposazonej w aderzak 12, który wspólpracuje z kolkiem 11 ramienia 10, a na zewnetrznym koncu jest polaczona na stale z drazkiem nastawczym 17, który za po¬ moca pierscienia 18 jest przytrzymywany na czworoseiennym koncu tulei regulacyjnej 16.Zderzak 12 moze byc w ten sposób ustawiony za pomoca drajzka nastawczego 17 miedzy dwoma polozeniami skrajnymi.Wewnatrz tulei regulacyjnej 16 jest osadzo¬ ny obrotowo i przesuwnie wzdluz osi walek naitawczy I9a do którego na zewnetrznym koncu jest wtoczony czworoscian 2Q, polaczo¬ ny na stale z walkiem nastawczym 19 za po¬ moca trzpienia 21. Oprócz tego na tym koncu walka nastawczego 19 jest umieszczona tar¬ cza pierscieniowa 22, wyposazana w wycinek krzywkowy 23 do uruchamiania wylacznika elektrycznego 24. Znajdujacy sie wewnatrz koniec walka nastawczego 19 jest polaczony na stale za pomoca trzpienia promieniowego 25 z druigiem zderzakiem 13, który jest osa¬ dzony obrotowo ma piascie 26 tulei regulacyj¬ nej 16.Tuleja regulacyjna 16, jak widac na fig. 3, jest wyposazona na sciance w dwa przecho¬ dzace na wylot wyciecia 27 i 28 do prowadze¬ nia trzpienia 25. I^okoja tulei regulacyjnej 16 jest umieszczona wspólosiowo wzgledem wal¬ ka nastawczego 19 srubowa sprezyna 31, któ¬ ra jest oparta na tarczy 29 i pierscieniu. 30 i która naciska na piaste 26 zderzaka 13, tak iz trzpien 25 wpada do jedrnego z wyciec 27 lub 28 i dzieki temu laczy ina stale walek na stawczy 19 z tuleja regulacyjna 1§, Walek na- stawczy 19 moze byc w ^en sposób przesunie¬ ty w prawo za pomoca narzedzia nalozonego - 4 -na czworoscian 20/wlbrew dzialaniu sprezyna 31 (fig. 2), dopóki trzpien 25 nie wysunie sie z wyciecia 27, i wórwcias moze byc przekreco¬ ny w drugie polozenie skrajne wzgledem tu¬ lei regulacyjnej 16. Przy tym zostaje przechy¬ lony rówmiez zderzak 13 wzgledem zdarzaka 12. Wyciecia 27 i 28 tulei regulacyjnej 16, które okreslaja obydwa polozenia skrajne ru¬ chu wzglednego miedzy walkiem nastawczym 19 i tuleja regulacyjna 16, sa tak umieszczo¬ ne, ze zderzak' 13 w jednym polozeniu skraj¬ nym, np. gdy trzpien 25 znajduje sie w wycie¬ ciu 27, lezy poza zasiegiem ruchu kolka IZ, a w drugim polozeniu skratjnym np. gdy trzpien 25 znajduje Kie w wycieciu 28 to przy¬ trzymuje go na zderzaku 12. W tym ostatnim polozeniu wystepuje wiec zwarte sprzegniecie pomiedzy ramieniem korbowym 10 i draz¬ kiem nastawczym 17, tak iz element zamykaja¬ cy moze byc nastawiony przymusowo przez drazek nastawcey 17 w okreslone poiozenie.Reczne urzadzenie mastawcze Jeat zamknie¬ te od zewnatrz za pomoca pokrywy 32. która wyposazona jest w wyciecie dla drazka na¬ stawczego 17, a w otoczeniu czworoscianu 20 ma krótka rure 33, do której jest wpuszczony czworoscian 20. Wyciecie 28 tulei 16 moze byc nieco glebsze niz wyciecie 27, tak iz czworo- scóan 20 w tym polozeniu skrajnym walka na¬ stawczego 19, gdy drazek naatawczy 17 jest sprzegniety z ramieniem taftowym 10, wysta¬ je n*to z rury 33, wskazujac w ten sposób, ze urzadfgnje nastawcie im% przeliczacie na na¬ ped reczny, np, w sn^padku zaklócen.Wylaewik 24, który równw jmt umieszczo¬ ny wewnatrz pokrywy 32 sluzy do wylaczania doplywu praciu do elektromagnesu 3, gdy re¬ czne urzadzenie nastawe?© je*t sprzegniete z elementem zamykajacym. Jak widac na fig. 4, wyjajczaiik 24 jest uruchamiany za pomoca sprezyny 34, slizgajaoej sie po krzywce 23.CzoJ© krzywki 23 jest podzielone na dwa od¬ cinki, z których odcinek 35 odpowiada poloze¬ niu wlaczania, a odcinek 36 ^ powozeniu wy¬ laczania wylacznika 24, Wielkosci odcinków 35 i 36 *a tak d-brane, ie sprezyna 34, w przy¬ padku gdy KJerz&k 13 znajduje sie poza za¬ kresem ruchu kojka 11 w kazdym polozeniu drajska nadawczego 17 slizga sie o caly kat a na Odcinku 35 krzyjwki 23, a po przekreceniu walka naMawcz*0o W wraz z tarcza 22 i wy¬ cinkiem. 33 o kat (l (fig, 4) w kierunku obrotu wskazówek zegara w pojtoz^nie, w którym zde¬ rzak 13 opiera sie na kolku Xl ramdanda korbo¬ wego 10, jednak dochodzi do odcinka 36 krzywki i pózniej równiez przy skrecaniu drazka nastawczego 17 o kat a pozostaje na tym odcinku. Aby to osiagnac, kat obrotu p Wal¬ ka nastawczego 19 jest nieco wiekszy niz kat nastawiania a tulei regulacyjnej 16 i drazka nastawczego 17.W odmianie wykonania wedlug fig. 5 — 7 elektromagnes obrotowy sklada sie z obudo¬ wy 37a w której Jest zamocowany rdzen 38 z uzwojeniem 39 i osadzona jest obrotowo zwora 40 na wale 4i. Na stronie czolowej obu¬ dowy 37 jesit przykrecona srubami 43 obudo¬ wa 42 elementu zamykajacego. Element zamy¬ kajacy Jeet wykonany w postaci zasuwy obro¬ towej 44 osadzonej na koncu walu 41 zwory 40 i ustalony za pomoca sruib 45, Dookola oslo¬ ny 42 znajduje sie jeszcze zaopatrzona w szczeliny oslona 46 nastatwiana za pomoca srub 47 i przeznaczona do zmiany przekroju otworów przeplywowych obudowy 42.Reczne urzadzenie nastawiajace znajduje- sie na przeciwleglej wzgledem zasuwy obro¬ towej 44 stronie czolowej eiektromaigneisiu obro¬ towego w pokrywie 48 obudowy 37, która to pokrywa jeat przykrecona za pomoca srub 48* do obudowy 37. Urzadzenie nastawiajace skla¬ da sie z osadzonej olrotowo w pokrywie 48 tulei regulacyjnej 4$. która za pomoca sruto 50 jest sprzegnieta z drazkiem nastawczym 51, a na swym koncu ^wróconym do zwory 40 laopatrzona jest w krzywke tarczowa 52. Jak wynika z ftg. 6 i 7 krzywka tarczowa ma wy- olecie 53 tworssjce dwa zderzaki 54 i 55, które wspólpracuja z oporem 56, znajdujacym sie na pokrywie 48, wyznaczajac w ten sposób zakres nabawiania dzwigni nastawiajacej 59.Ze zderzakami 54 i 55 wspólpracuje jeszcze trzpien. 57, który jednym koncern jest osadzo¬ ny w zworze 40 i stwaurza polaczenie recznego urzadzenia nastawczego z elektromagnesem obrotowym, Na trzpien 57 nasuniety jest plaszcz tlumiacy 58 z filcu, gumy, tworzywa sztucznego lub innego materialu podobnego.Na zworze 40 jest osaidzony inny trzpien 59, z.a który je*t zaczepiona sprezyna rozciagana 60, której drugi koniec jest zaczepiony na obu¬ dowie 37 * w ten sposób obciaza zasuwe obro¬ towa 44 w jednym kierunku obrotu. Uruchom mienie zasy/wy Obrotowej 44 za pomoca eje* ktromagnesu, do którego prajd doprowadza m przez przepust 61, odbywa sie wbrew dziala¬ niu sprezyny rozciaganej 6P, Wewnatrz tulei regulacyjnej 49 Je$t osadza ny Obrotowo walek naistajwczy 62, który na - 5 -swym zewnetrznym koncu ma czop czworo- seienny 63, smuzacy do uruchamiania, a na wewnetrznym koncu tarcze klowa 64. Walek nastawczy 62 jest ponadto olbciazony osiowo za pomoca srubowej sprezyny sciskanej 65, znajdujacej sie pomiedzy walkiem nastaw- czym 62 i tuleja regulacyjna 49 i dzialajacej poprzez tuleje 66 na walek nastawczy 62. Na tarczy klowej 64 jest umocowany trzpien sprzegajacy 67, który pod dzialaniem sprezy¬ ny 65 wchodzi do otworu 68 w tarczy krzyw¬ kowej 52 tuiei regulacyjnej 49, sprzegajac w ten sposób walek nastawczy 62 z tuleja regu¬ lacyjna 49. Jak widac z fig. 6 i *7, w tarczy krzywkowej 52 znajduje sie przesuniety ob- wodcwo inny otwór 69 dla trzpienia sprzega¬ jacego 67. Walek nastawczy 62 moze byc w ten sposab sprzegniety z tuleja regulacyjna 49 w dwóch przesunietych wzgledem niej po¬ lozeniach.Dla olbrócenia walka nastawczego 62 z jed¬ nego skrajnego polozenia w drugie, walek ten obraca sie za pomoca narzedzia wlozonego na czop czworoscienny 63 po wcisnieciu go w glab wtbrew dzialaniu sprezyny 65, a zatem na fig. 6 w kierunku ruchu wskazówek zega¬ ra, przy czym trzipien sprzegajacy 67 zostaje najpierw wyciagniety z otworu 68, a po prze¬ kreceniu i puszczeniu wolno walek nastawczy 62 pod dzialaniem srubowej sprezyny nacisko¬ wej 65 wsuwa sie do drugiego otworu 69.Tarcza klowa 64 posiada ponadto w zasiegu trzpienia 67 wylbranie 70, które w jednym po¬ lozeniu skrajnym walka nastawczego 62, uwi¬ docznionym na fig. 6, pokrywa sie z wybra¬ niem 53 tanczy krzywkowej 52, a w drugim skrajnym polozeniu, pokazanym na fig. 7, obrócone jest wzgledem tego wybrania- 53 tak, iz na stronie przeciwleglej wzgledem zde¬ rzaka 54 tworzy zderzak 71 dla trzpienia 57.Obydwa zderzaki 54 i 71 stanowia w tym skrajnym polozeniu scisle ipolaczenie w obu kierunku ruchu trzpienia 57 i drazka na¬ stawczego 51 recznego urzadzenia nastawcze¬ go.Krzywka tarczowa 52 jest wreszcie zaopa¬ trzona jeszcze w powierzchnie sterujaca 72, naciskajaca przycisk 73 wylacznika 74, który sluzy do przelaczania termostatycznego ste¬ rowania elektromagnesu obrotowego na roz¬ maicie nastawione termostaty w pomieszcze niu.Za pomoca recznego urzadzenia nastawcze¬ go mozna równiez i w tej odmianie ograni¬ czyc zakres ruichjp (elementu zamykajacego w kierunku otwierania. W polozeniu przed¬ stawionym na fig. 6 drazek 51 recznego urza¬ dzenia nastawczego zajmuje takie polozenie skrajne, w którym zderzak 55 ojpiera sie na zderzaku 56, a zderzak 54 pozwala na swoibo- dny ruch trzpienia 57 i tym samym zasuwy obrotowej 44 w. calym zakresie jej ruchu.Fig, 6 przedstawia polozenie zasuwy obroto¬ wej 44 w przypadku wlaczenia elektromagnes su, przy czym zasuwa 44 jest zamknieta.Z chwila gdy elektromagnes dbrotowy zosta¬ nie wylaczony, co moze nastapic np. pod wplywem dzialania jednego lub kilku termo¬ statów, znajdujacych sie w ogrzewanym po¬ mieszczeniu trzpien 57 pod dzialaniem spre¬ zyny rozciaganej 60 przesuwa sie w kierunku obrotu wskazówek zegara, az do oparcia na zderzaku 54 i otwiera calkowicie zasuwe 44.Zderzak 54 moze byc przestawiony w kierun¬ ku odwrotnym do Obrotu wskazówek zegara za pomoca drazka nastawczego 51 recznego urza¬ dzenia nastawczego, tak iz trzpien 57 opiera sie na zderzaku 54 zanim zostanie otwarta calkowicie zasuwa obrotowa 44. W ten spo¬ sób osiaga sie zmniejszenie ilosci powietrza, wprowadzonej na jednostke czasu do ogrze¬ wanego pomieszczenia przy otwartej zasuwie obrotowej. W przypadku granicznym zderzak 54 opiera sie na zderzaku 56, przy czym zasu¬ wa obrotowa 44 pozostaje stale zamknieta.Przez przekrecenie walka nastawczego 62 wzgledem tulei regulacyjnej 49, jak widac na fig. 7, mozna polaczyc bezposrednio trzpien 57 z drazkiem nastawczym 51. W tym polozeniu zasuwa Obrotowa 44 jest polaczona z draz¬ kiem nastawczym 51 recznego urzadzenia na¬ stawczego i wraz z nim moze byc ustawiona w pozadane w danej chwli polozenie. Urza¬ dzenie ogrzewajace moze byc wiec regulowa¬ ne nadal recznie równiez w przypadku uszko¬ dzenia automatycznego nastawiania za pomo¬ ca elektromagnesu obrotowego.Wynalazek obejmuje rózne odmiany opisa¬ nych urzadzen jako przyklady. A wiec np. za¬ miast elektromagnesu obrotowego mozna sto¬ sowac z równym powodzeniem elektromagne¬ sy innej konstrukcji. Oprócz tego zderzak recznego urzadzenia nastawczego przeznaczo¬ ny do ograniczenia zakresu ruchu elementu zamykaljacego w kierunku otwierania moze byc umieszczony na walku osadzonym obro¬ towo i zaopatrzonym w drazek nastawczy, na¬ tomiast drugi zderzak, smuzacy do polaczeniaw obu kierunkach ruchu recznego urzadzenie nastawe zego z elementem odcinajacym, jest osadzony na tulei, obracajacej sie na tym wal¬ ku. Obydwa zderzaki lub tez walek polaczo¬ ny z jednym zderzakiem i tuleja polaczona z drugim zderzakiem moga byc obracane równiez i w tym przypadku wzgledem siebie miedzy dwoma skrajnymi polozeniami, przy czym w obu skrajnych polozeniach moga byc laczone ze soba za pomoca odpowiedniego urzadzenia sprzegajacego. Wreszcie reczne urzadzenie nastawcze wedlug wynalazku moze byc równiez zastosowane do takich urzadzen ogrewajacych, w których element zamykajacy steruje doplyw zarówno cieplego jak i swiezego powietrza albo powietrza mie¬ szanego, PL

Claims (10)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do sterowania ilosciowym do- pllywem cieplego i/lub swiezego powietrza w powietrznych instalacjach ogrzewaja¬ cych pojazdów szynowych, z jednym co najmniej elementem zamykajacym, np. przepustnica, zasuwa, zaluzja itp., który to element jest otwierany lub zamykany za pomoca termostatycznie sterowanego ele¬ ktromagnesu, np. elektromagnesu obrotowe¬ go, wbrew dzialaniu sily powrotnej, np. sprezyny powrotnej, znamienne tyim, ze ma dodatkowe reczne urzadzenie nastaw¬ cze, za pomoca którego mozna ograniczyc zakres rudnu elementu zamykajacego w kierunku otwierania.

2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tymn.t ze reczne urzadzenie nastawcze jest zaopatrzone w uruchamiane równiez recz¬ nie urzadzenie ryglujace, za pomoca którego odbywa sie kinematyczne sprzega¬ nie napedzajace w obu kierunkach ruchu recznego urzadzenia nastawczego i elemen¬ tu zamykajacego.

3. Urzadzenie wedlug zasitrz. 1 i 2, znamien¬ ne tym\, ze reczne urzadzenie nastawcze sklada sie z przestawianego recznie zderza¬ ka (12, 54), który wspóldziala z trzpieniem (11, 57) lu/b innym elementem podobnym, sprzegnietym z elementem zamykajacym (1, 44) (fig. 1 i 5).

4. Urzadzenie wedlug zastrz. 2 i 3, znamienne tym, ze reczne urzadzenie nastawcze za¬ opatrzone jest w drugi zderzak (13, 11), któ¬ ry przedstawiany jest wzgledem pienwisze-$ go zderzaka (12, 54) miedzy dwoma skraj¬ nymi polozeniami, a w jednym polozeniu skrajnym przytrzymuje trzpien (11, 57) lub element podobny elementu zamykajacego^ (1, 44) przy pierwszym zderzaku (12, 54), natomiast w drugim skrajnym polozeniu uklada sie poza zasiegiem ruchu trzpienia (11, 57) (fig. 1, 6 i 7).

5. Urzadzenie wedlug zastrz. 2—4, zna¬ mienne tym, ze z urzadzeniem ryglujacym jest sprzegniety zderzak, krzywka (23), wa¬ lek wlaczajacy luib element podobny prze¬ znaczony do uruchamiania elektrycznego wylacznika (24) do wlaczania lub wylacza¬ nia elektromagnesu (3) (fig. 4).

6. Urzadzenie wedluig zasitrz. 1—Q, znamien¬ ne tym, ze reczne urzadzenie nastawcze jest polaczone z elektromagnesem (3) i/lub z elementem zamykajacym (1) za pomoca napedzajacego ukladu dzwigniowego (5), przy czym polaczony roboczo z elementem zamykajacym (1) kolek (11) lub element : podobny znajduje sie na napedzajacym ukladzie dzwigniowym, na przyklad na je¬ go ramieniu (10) (fig. 1).

7. Urzadzenie wedlug zaistrz. 1—5f znamien¬ ne tym, ze przy uruchomieniu elementu zamykajacego (44) za pomoca elektroma¬ gnesu obrotowego (37, 41) reczne urzadze¬ nie nastawcze jest umieszczone na stronie czolowej elektromagnesu obrotowego (37) i wspóldziala z trzpieniem (57) lub po¬ dobnym elementem znajdujacym sie na zworze (40) elektromagnesu.

8. Urzadzenie wedluig zastrz. 2—7, znamienne tyjm, ze reczne urzadzenie nastawcze skla¬ da sie z osadzonej obrotowo tulei regula¬ cyjnej (16, 49) przestawianej recznie np. za pomoca drazka nastaiwczego (17, 51) lub elementu podobnego, na której to tulei jest umieszczony bez moznosci obracania sie zderzak (12, 54) wspólpracujacy z kolkiem (11, 57) lub elementem podobnym, w któ¬ rej jest osadzony obrotowo walek nastaw- czy (19, 62), który ma drugi zderzak (13, 71), sluzacy do kinematycznego sprzegniecia re¬ cznego urzadzenia nastawczego (17, 51) z elementem zamykajacym (1, 44), a na zew¬ netrznym ko/ncu zaopatrzony jest w czop czworoscienny (20, 63) lub element podob¬ ny przeznaczony do uruchamiania go i nu¬ ze byc przekrecany wzgledem tulei regula¬ cyjnej (16, 49) miedzy dwoma polozeniami skrajnymi, w których jest"sprzegany bez moznosci wzajemnego obrotu z tuleja re- - 7 -gulacyjna (16, 49) za pomoca zaskakujace¬ go sprzegla lub podobnego elementu (fig. 2 i 5).

9. Urzajdzenie wedlug zaistrz. 8, znamienne tym, ze sprzeglo pomiedzy tuleja regula¬ cyjna (26, 49) i walkiem nastawczym (19, 62) sklada sie z polaczonego z walkiem mastaw- czym (191 62) trzpienia (25,67), który w kaz¬ dym skrajnymi polozeniu walka nastawcze¬ go (19, 62) wsuwa sie do wyciecia (27, 28) lub otworu (68, 69) tulei regulacyjlnej (16, 49) pod dzialaniem sprezyny, najlepiej srubowej sprezyny sciskanej (31, 65), umieszczonej wspólosiowo wzgledem walka nastawczego (fig. 2 i 5).

10. Urzadzenie wedlug zastrz. 9, znamienne tym, ze wybranie (28) lub otwór (69) tulei regulacyjnej (16, 49) dla trzpienia sprzega¬ jacego (25, 67) i odpowiadajace temu skraj¬ nemu polozeniu walka nastawczego (19, 62), w którym reczne urzadzenie nastawcze (17, 51) jest kinematycznie sprzegniete z elementem zamykajacym (1, 44), jest glejb- isze anizeli wylbranie (27) lub otwór (68), odpowiadajace drugiemu skrajnemu polo¬ zeniu, przy czym walek nastawczy (19, 62) w tym skrajnym polozeniu wystaje w spo¬ sób widoczny swym zewnetrznym koncern (20, 63) z tulei regulacyjnej (16, 49). Alex. Friedmann Kommandit Gesellschaft Zastepca: inz. Józef Feltoner rzecznik patentowyDo opisu patentowego mr 46149 Ark. IDo opisu patentowego mr 46149 Ark. 2 1862. RSW „Prasa", Kielce PL