POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45859 KI.Instytut Metali Niezelaznych*)* Gliwice, Polska 40 b,/ 4/04 Sposób wyrobu spiekanych pil diamentowo-metalawych do ciecia szkla Patent trwa od dnia 28 Wielki dzial techniki szlifierskiej byl dla dia¬ mentów niedostepny dopóki nie wynaleziono sposobu zamocowywania w odpowiednich ma¬ sach wiazacych taniego boartu (proszku) dia¬ mentowego, sporzadzonego z mniej wartoscio¬ wych odpadów diamentowych. Obok ekonomicz¬ nie mniej dobrego sposobu zakuwania lub za- walcowywania okruchów diamentu do miekkich plyt metalowych, czy tez pokrywania porowa¬ tych tarcz zeliwnych pasta sporzadzona z drob¬ nych okruchów diamentowych i oleju, zastoso¬ wano tez osadzanie proszku diamentowego w galwanicznie straconym osadzie metalicznym.W miare rozwoju przemyslu nowoczesnych two¬ rzyw syntetycznych zaczeto wprowadzac macy wiazace pochodzenia organicznego, ze sztucznych zywic, jtwardyeh gum itp do wyrobu narzedzi diamentowych do polerowania i ciecia. Mala jednak odpornosc na scieranie plastyków nie *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku Jest dr inz. Waclaw Cegielski. pazdziernika 1961 r. pozwala na calkowite wykorzystanie proszku diamentowego.Spiekane pily diamentowo-metalowe wytwa¬ rza sie z mieszaniny proszków metali, a miano¬ wicie: proszku miedzi jako skladnika podstawo¬ wego, proszku cyny wraz z ewentualna domiesz¬ ka proszków innych metali oraz proszku dia¬ mentu.Proszki metali powinny byc, przy stosowaniu sposobu wedlug wynalazku, drobnoziarniste o wielkosci ziarn nie wiekszej niz 0,06 mm. Pro¬ szek diamentu powinien byc grubszy o wielkosci ziarn zaleznej od wymaganych wlasnosci pil zwiazanych z warunkami pracy.Zakres wielkosci ziarn proszku diamentu za¬ wiera sie w granicach 60—300 mikronów. Przed przystapieniem do wytwarzania segmentów proszki metali nalezy odpowiednio przygotowac.Proszek miedzi zazwyczaj fabrycznie zabezpie¬ czony jest przed utlenieniem. W razie jednak zbyt dlugiego skladowania utlenia sie powierzch¬ niowo na tlenek miedziawy CuiO koloru czer-wonego, a nawet tlenek miedziowy CuO koloni czarnego. Tego rodzaju proszek wymaga redukcji w atmosferze wodoru w temperaturze okolo 500°C przez okres czasu zalezny od stopnia utle¬ nienia. Dobrze zredukowany (nieutleniony) pro¬ szek miedzi winien posiadac kolor rózowy.Proszku cyny nie redukuje sie. Nieutleniony proszek cyny posiada kolor jasnoszary (popie¬ laty). Inne proszki metali trudniej topdiwych o ile dodawane sa do mieszaniny proszków po¬ winny byc, podobnie jak proszek miedzi, pozba¬ wione tlenków przez redukcje w wodorze. Ilosc stosowanego proszku diamentu w mieszaninie proszków przeznaczonych do prasowania zalez¬ na jest przede wszystkim od wymaganego stop¬ nia wydajnosci ciecia w powiazaniu ze wzgle¬ dami ekonomicznymi. Ilosc ta wynosi zazwyczaj kilka procent (2—UP/t). Proszki metali miesza sie najwpierw dokladnie ze soba w mieszalni¬ kach mechanicznych, a nastepnie ponownie z proszkiem diamentu. Przyrzadzona w ten spo¬ sób mieszanine proszków prasuje sie na prasach hydraulicznych lub mechanicznych na ksztaltki w postaci segmentów o promieniu równym pro¬ mieniowi wykonywanej pily. Ze wzgledu na mala grubosc ksztaltek stosowanie dwustronne¬ go prasowania, komplikujacego ten proces, jest zbedne. Zazwyczaj postepuje sie w ten sposób, ze odwazona porcje mieszaniny proszków wpro¬ wadza sie do matrycy, dokladnie wyrównuje i prasuje na z góry okreslona grubosc praso¬ wanej ksztaltki. Te grubosc otrzymuje sie przez odpowiednie nastawienie prasy.Sprasowane w ten sposób segmenty spieka sie nastepnie w piecach przepychowych hib komo¬ rowych w redukujacej atmosferze wodoru, w temperaturach nizszych od temperatury topli¬ wosci metalu podstawowego. Zakres temperatur spiekania wynosi od 580 do 730°C. W celu znacz¬ nego zwiekszenia gestosci, majacego powazny wplyw na zywotnosc pil, stosuje sie ponowne prasowanie segmentów w matrycach stalowych pod cisnieniem znacznie wyzszym niz cisnienie pierwszego prasowania. Sa to matryce o kon¬ strukcji i wymiarach nieco innych niz matryce stosowane do pierwszego prasowania. Zmiany te sa podyktowane zmianami wymiarów segmen¬ tów podczas spiekania oraz charakterem sa¬ mego procesu drugiego prasowania. Matryce po¬ siadaja nizsze wysokosci oraz sfazowania dla latwiejszego wprowadzenia segmentów. Tutaj, podobnie jak przy pierwszym prasowaniu, okreslona grubosc segmentu uzyskuje sie przez odpowiednie nastawienie prasy. W czasie dru¬ giej prasowania (kalibrowania) nastepuje poza tym wyprostowanie segmentów oraz nadanie im dokladnych, zalozonych wymiarów. Otrzymane segmenty przymocowuje sie do tarcz (dysków) stalowych przy pomocy lutu twardego srebrne¬ go lub mosieznego.Po wyrównaniu na tarczach szulerskich, wy¬ konane w ten sposób pily gotowe sa do eksplo¬ atacji. PL