f yKT»,.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITE) LUD OPIS PATENTOWY Nr 45840 KL 21 c, 59/44 Centralne Biuro Techniczne Przemyslu Maszyn Wlókienniczych Przedsiebiorstwo Panstwowe Wyodrebnione*) Lódz, Polska Urzadzenie do wykrywania i przekazywania do obwodu elektrycznego stanu biegu lub zatrzymania maszyny Patent trwa od dnia 11 maja 1961 r.Wynalazek dotyczy urzadzenia, które sluzy do wykrywania biegu maszyny oraz przekazuje do dalszych obwodów elektrycznych stan za¬ trzymania sie maszyny lub obnizenia sde do okreslonej wielkosci obrotów walu, na którym jest ono umieszczone. Uklad przekaznikowy urzadzenia zasilany jest pradem stalym uzys¬ kanym z prostownika w ukladzie Graetz'a.Fig. 1 przedstawia elektryczny schemat urza¬ dzenia wedlug wynalazku, fig. 2 — urzadzenie krzywkowo-przeryiwaczowe, a fig. 3 — sposób umieszczenia dodatkowych styków przekazniko¬ wych w obwodzie cewki stycznika silnika na¬ pedowego maszyny. W sklad urzadzenia wcho- Jdza nastepujace elementy (fig. 1): przekaznik pradu stalego Po z opóznionym zwalnianiem *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa inz. Jan Kwaszewski 1 inz. Alina Panasiuk. fcwory, np. z tuleja opózniajaca odpadanie zwo- ry, przekaznik pradu stalego pomocniczy PI, przerywacz specjalny Pr, oraz styki zwierne 1PS i rozwierne 2PS, sprzezone mechanicznie ze stykami 3PS zalaczajacymi cewke stycznika pod napiecie. Stycznik ten uruchamia silnik na¬ pedzajacy maszyne. Styk rozwiemy lPo prze¬ kaznika Po zalaczony jest do obwodu cewki przekaznika PI, a styk rozwiemy przekaznika PI — do obwodu cewki przekaznika Po.Urzadzenie to zaczyna dzialac z chwila uru¬ chomienia silnika. Nacisniecie przycisku zala¬ czajacego powoduje zwarcie styków 3P5 (fig. 1) w obwodzie cewki S stycznika uruchamiajacego silnik, a jednoczesnie zamkniecie sie styków 1PS i rozwarcie 2PS w ukladzie przekazniko¬ wym.Po zamknieciu sie styków 1PS pojawia sie napiecie na cewce przekaznika Po, który przy¬ ciaga zwore. Nastepujace jednoczesnie rozwar-cie styków 2PS powoduje przerwanie obwodu cewki przekaznika pomocniczego PI i odpadnie¬ cie jego zwory. Wskutek tego zamykaja sie styki rozwierne 1P1, przygotowujac obwód prze¬ kaznika Po do pracy z przerywaczem Pr.Styki przycisku 1PS sluza do tego, aby urza¬ dzenie przekaznikowe zaczelo dzialac z chwila wlaczenia silnika (od pierwszego obrotu silni¬ ka).Styki rozwierne IPo zostaly zastosowane dla przerwania obwodu cewki przekaznika PI, gdy przycisk zalaczajacy silnik zostanie zwolniony (zamkniecie sie styków 2PS i rozwarcie 1PS).Równoczesnie z uruchomieniem silnika zaczyna wirowac wal 1 (fig 2) maszyny, na którym umocowana jest krzywka 2. Przy kazdym obro¬ cie walu wglebienie na krzywce powoduje zwar¬ cie sie styków Pr (fig. 1) przerywacza 3 (fig. 2).Z chwila gdy krzywka swa krzywizna kolowa uderzy o wystep 4 przerywacza, spowoduje roz¬ warcie jego styków Pr (fig. 1) na tak dlugo, dopóki nie obróci sie ona o taki kat, ze wy¬ step 4 (fig. 2) trafi ponownie na glebienie w krzywce. Ozas zwarcia i przerwy styków Pr (fig. 1) przerywacza 3 (fig. 2) jest tak dobrany W zaleznosci od normalnej predkosci walu 1, na którym krzywka 2 jest umieszczona, ze pwora przekaznika zwlooznego Po nie zdiazy odpasc.Dzieki rozwarciu styków IPo (fig. 1) cewka przekaznika PI nie znajduje sie pod napieciem, wskutek czego styki rozwierne 1P1 przekaznika PI sa zamkniete.Jezeli silnik zostanie wylaczony przy pomocy przycisku W i obroty jego spadna prawie do (sera lub' do okreslonej zadanej wielkosci, tak, ze (czas trwania rozwarcia styków przerywacza Pr stanie sie dluzszy niz czas odpadania zwory przekaznika Po, to nastapi wylaczenie przekaz¬ nika Po spod napiecia, zamkniecie jego styków IPo, w nastepstwie czego pojawi sie napiecie na cewce przekaznika PI.Zwora przekaznika PI zostanie przyciagnieta i rozwarte jego styki 1P1. Rozwarcie styków 1P1 wywoluje stala przerwe w obwodzie przekazni¬ ka Po, uniemozliwiajaca jego ponowne zalacze¬ nie, nawet gdyby nastapilo jeszcze jednorazowe lub wielokrotne zwarcie styków przerywacza Pr.Wielkosc predkosci obrotowej, przy której rria wylaczyc przekaznik Po jest nastawiana sruba dystansowa, regulujaca odstep miedzy zwora i rdzeniem przekaznika Po, co powoduje zwie¬ kszenie lub zmniejszenie czasu odpadania zwo¬ ry przekaznika Po, a takze moze byc regulowa¬ na przez odpowiednia zmiane stosunku kato¬ wego krzywizny kolowej do odcinka scietego krzywki 2 (fig. 2).Przekazniki Po i PI sa wyposazone odpo- (wiednio w dodatkowe styki rozwierne i zwier- ne, które moga byc wykorzystane do sygnal¬ izacji biegu lub zatrzymania maszyny, blokady i sterowania innych urzadzeniami w zaleznosci od biegu maszyny itp. Czesto zachodzi potrzeba wylaczenia maszyny z ruchu w przypadku za¬ trzymania sie jakiegos jej elementu, np. przy zsunieciu sie lub zerwaniu pasa. Zadanie to moze wykonac w bardzo prosty sposób wyzej (opisane urzadzenie wedlug wynalazku.Np. krzywke 2 (fig. 2) umieszcza sie na wale, który moze ulec zatrzymaniu wskutek np. zer¬ wania sie pasa i stosuje sie uklad przedstawio¬ ny na fig. 3.Po obnizeniu sie obrotów walu do nastawio¬ nej wielkosci, przekaznik Po odpada i jego dodatkowe styki zwieme 2Po otworza sie, prze¬ rywajac obwód cewki stycznika S silnika na¬ pedowego maszyny. Silnik zatrzymuje sie. Za¬ miast styków zwiemych 2Po mozna zalaczyc w taki sam sposób dtodatkowe styki rozwierne przekaznika PI.Urzadzenie przekaznikowe moze byc wykorzy¬ stane do uniemozliwienia otwierania oslon w czaisie biegu maszyny. Oslona musi byc za¬ mykana zamkiem z blokada elektryczna.W przypadku uzycia zamka, którego nie mozna otworzyc, gdy jego cewka jest pod napieciem, cewke te nalezy zalaczac i wylaczac stykami zwiemymi przekaznika Po lub rozwiernymi przekaznikami PI. W przypadku odwrotnym, gdy zamek mozna otworzyc dopiero wtedy, gdy na jego cewce pojawi sie napiecie — cewke te nalezy zalaczyc stykami rozwiernymi przekaz¬ nika Po lub ^wiernymi przekaznikami PI. PL