PL45686B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy elektronicznego Ukladu, który pozwala wlaczac lub wylaczac dowolne aparaty elektryczne na okreslony nastawialny okres. czasu.Do elektronicznego ustalania dlugosci okresu czasu laczenia sa znane rózne uklady, które moga byc podzielone na dwie grupy.Uklady jednej z tych grup zawieraja urzadze¬ nie, które wytwarza okresowe drgania elektry¬ czne o mniej lub wiecej stalej czestotliwosci.Czestotliwosc tych drgan sluzy jako wzorzec czasu i zostaje tak dalece obnizona przez dzielnik czestotliwosci, az okres drgan na wyjscia dziel¬ nika czestotliwosci, bedzie odpowiadac wyma¬ ganemu czasowi laczenia.Druga grupa tych znanych ukladów wykorzy¬ stuje do ustalenia wymaganego czasu laczenia czas, który jest niezbedny do czesciowego lub ¦*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze' twórca wynalazku jest inz. Karl — Wolfgang-:Sureck. calkowitego naladowania, rozladowania lub prze¬ ladowywania okreslonej pojemnosci poprzez opornik. Te uklady skladaja sie na ogól biorac z dwóch glównych czesci skladowych, a miano¬ wicie z czlona R C (na przyklad w ukladzie po¬ laczen do ladowania) i z urzadzenia do elektro¬ nicznego pomiaru napiecia na kondensatorze C.Sposób pracy tego ukladu polega na tym. ze dla czasu t = O, to znaczy az do chwili wyzwolenia lacznika czasowego, napiecie U0 na kondensa¬ torze C jest równe zero. Przy uruchomieniu lacz¬ nika czasowego laduje sie kondensator C poprzez opornik R wedlug znanego wzoru (1) uQ = U,(l-e"l) natomiast z = R.C. przy czym t oznacza czas, Po naladowaniu sie kondensatora do napiecia Ut urzadzenia do pomiaru napiecia, urzadzenie to zadziala i zakoncza proces laczenia.Czas laczenia T uzyskuje z równania (1) : (2) T =x. InI i,przy czym U0 jestnapieciem \ 1 — Ut / roboczym. U0 Czas laczenia T moze byc wiec nastawiany za pomoca opornika R, kondensatora C albo na¬ piecia zadzialania UT. Uklady tego rodzaju wy¬ magaja znacznie mniejszego nakladu jak uklady pierwszej grupy. Sluza one (przy mniejszej do¬ kladnosci) do podawania czasów laczenia, które sa dluzsze od 0,1 sek. Uklad wedlug wynalazku nalezy do drugiej grupy laczników, które pra¬ cuja przy pomocy ladowania albo rozladowania kondensatora poprzez opornik.W znanych dotad lacznikach czasowych, które pracuja na zasadzie ladowania albo rozladowania kondensatora poprzez opornik wykorzystuje sie jako urzadzenie pomiarowe lampe elektronowa, tyratron albo przekaznik lampowy z zimna ka¬ toda. Napiecia zadzialania, a tym samym czasy laczenia tych ukladów, sa zalezne od napiecia roboczego i po czesci od temperatury. Osiagana dokladnosc czasów laczenia jest dlatego ograni¬ czona, przede wszystkim przy dlugich czasach laczenia i dla wielu zastosowan za mala.Wynalazek usuwa w znacznym stopniu te wa¬ dy. Osiaga sie to dzieki temu, ze jako urzadze¬ nie do pomiaru napiecia zostaje wykorzystany znany lampowy uklad spustowy ze sprzezeniem katodowym, a zwlaszcza znany uklad triggerowy (np. uklad Schmitta), którego napiecie zadziala¬ nia jest ustalane glównie przez dzielnik napiecia wlaczony miedzy staly potencjal, zwlaszcza ze- ' rowy i napiecie robocze. Przy wahaniach napie¬ cia roboczego U0 zmienia sie napiecie zadzialania UT ukladu spustowego w przyblizeniu proporcjo¬ nalnie do napiecia roboczego U0. Jezeli na oporniku czlonu R C znajduje to samo napie¬ cie robocze U0 jakie przylczone jest do ukladu lampowego, to wskutek tego przy zmianach napiecia roboczego U0 stosunek UT : U0 w równaniu (2) pozostaje staly. Czas laczenia T jest wiec niezalezny od napiecia robocze¬ go U0.Uklad wedlug wynalazku jest ponizej blizej objasniony na podstawie przykladu wykonania uwidocznionego na rysunku.Fig. 1 przedstawia ogólny, uproszczony bloko¬ wy schemat polaczen lacznika czasowego pracu¬ jacego wedlug zasady ladowania czlona R C, fig. 2 — wazniejsze czlony laczace uproszczo¬ nego przykladu wykonania wynalazku, a fig. 3 — ^omibinacje dwóch ukladów, na przyklad we¬ dlug fig. 2 z dolaczonym licznikiem wzglednie dzielnikiem czestosci impulsów.Na fig. 1 jest uwidocznione, ze do napiecia ro¬ boczego U0 jest dolaczony czlon R C jak równiez urzadzenie do pomiaru napiecia. Czlon R C skla¬ da sie z opornika R i kondensatora C. Tego ro¬ dzaju uklady polaczen sa znane i stosowane do pomiaru czasu.Na fig. 2 jest przedstawiony przyklad wyko¬ nania wynalazku. Lampy elektronowe 3 i 4 sa razem polaczone w znanym ukladzie przeskoko- wym (Triggerowym) Schmitta. Uklad ten po¬ siada miedzy innymi wlasciwosc przechodzenia przy okreslonym napieciu 5 na siatce sterujacej lampy 3 z jednego polozenia stabilnego w inne drugie polozenie stabilne, Napiecie 5 na siatce sterujacej pierwszej lampy elektronowej 3, przy którym uklad drga, jest okreslone bardzo do¬ kladnie i jest mniej wiecej równe napieciu 6 na siatce sterujacej lampy elektronowej 4. Po¬ niewaz napiecie 6 zostaje ustalone co do war¬ tosci miedzy napieciem roboczym 10 i poten¬ cjalem zerowym przez dzielnik napiecia, zlozo¬ ny z oporników 7, 8 i 9 napiecie zadzialania jest wedlug wynalazku proporcjonalnie zalezne od napiecia roboczego 10.Wskutek silnego sprzezenia zwrotnego pradu stalego na oporniku katodowym 11 uklad pola¬ czen jest niezalezny od wahan napiecia zarze¬ nia lampy i od starzenia sie lampy .W przedstawionym na fig. 2 stanie spoczynko¬ wym ukladu lampa elektronowa 3 przewodzi, lampa elektronowa 4 nie przewodzi, a przez cew¬ ke przekaznika 12 nie przeplywa prad. Konden¬ sator 13 jest zwarty poprzez zestyk 14 przekaz¬ nika 12 i calkowicie rozladowany. Przy krótko¬ trwalym uruchomieniu przycisku 15 przez prze¬ kaznik 12 przeplynie prad, wskutek czego zosta¬ nie on wzbudzony i przelaczy styki 14 i 16. Tym samym kondensator 13 zostanie przylaczony do siatki sterujacej lampy 3 i obniza w pierwszym momencie napiecie 5 pa 3 zostanie przez to zablokowana, a lampa 4 bedzie przewodzic tak, ze kotwica przekaznika 12 takze po zwolnieniu przycisku 15 pozostanie przyciagnieta. Jednoczesnie rozpoczyna sie lado¬ wanie kondensatora 13 poprzez opornik 17. Na¬ piecie na kondensatorze 13 a tym samym na siatce sterujacej lampy 3 wzrasta teraz wedlug równania (1) tak dlugo, az stanie sie ono równe napieciu zadzialania Ut równemu w przyblize¬ niu napieciu 6. W tym momencie lampa 3 zacznie znowu przewodzic a lampa 4 zostanie zabloko¬ wana, kotwica przekaznika 12 odpadnie i uklad znajdzie sie ponownie w stanie wyjsciowym.Sterowany przyrzad moze byc wlaczany lub wy¬ laczany za pomoca styku 16.Zmiany czasu laczenia w zaleznosci od tempe¬ ratury sa kompensowane dzieki temu, ze napiecie zadzialania ukladu zostaje w odpowiedni sposób uzaleznione od temperatury. Moze to byc wyko¬ nane w ten sposób, ze czesc dzielnika napiecia, skladajacego sie z oporników 7. 8 i 9 albo caly dzielnik napiecia czyni sie zaleznym od tempe¬ ratury przez wbudowanie zaleznych od tempe¬ ratury oporników albo ich kombinacji z nor¬ malnymi opornikami.Dla osiagniecia dluzszych czasów laczenia przy stosunkowo niskich kosztach materialowych mo¬ ga byc równiez ze soba zlaczone dwa laczniki czasowe wedlug fig. 2, tak aby uzyskac blokowy schemat polaczen wedlug fig. 3. Obydwa lacz¬ niki czasowe 18 i 19 wylaczaja sie przy tym na przemian wzajemnie i steruja np. mechaniczny albo elektroniczny licznik wzglednie dzielnik czestotliwosci 20. Odpowiednio do wspólczynnika podzialu n dzielnika 20 czasy laczenia beda wy¬ nosily: (3) T3 = n (Ti + T2) PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe . 1. Elektroniczny lacznik czasowy z ukladem la¬ dujacym (R C) oraz ukladem do elektronicz¬ nego pomiaru napiecia na kondensatorze, zna¬ mienny tym, ze jako urzadzenie do pomiaru napiecia posiada znany lampowy uklad spu¬ stowy ze sprzezeniem katodowym np. uklad Triggerowy Schmitta, którego napiecie za- dzialnia jest ustalane przez dzielnik napiecia zalaczony miedzy wspólnym napieciem robo¬ czym do ladowania ukladu (R C) i do lampo¬ wego ukladu spustowego a innym stalym po¬ tencjalem wspólnym dla ukladu ladowania (R C) i lampowego ukladu spustowego.

2. Elektroniczny lacznik czasowy, znamienny tym, ze dzielnik napiecia zawiera zalezne od temperatury oporniki albo ich kombinacje z innymi opornikami do kompensacji zmian temperatury ukladu lub jego czesci.

3. Elektroniczny uklad spustowy wedlug zastrz. 1 i 2 znamienny tym, ze uklad jest wyposa¬ zony w tranzystory.

4. Elektroniczny uklad wedlug zastrz. 1, 2 lub 3, znaimienny tym, ze sklada sie z dwóch lacz¬ ników czasowych polaczonych ze soba tak, iz wylaczaja sie one na przemian wzajemnie i steruja mechanicznym, a zwlaszcza elektro¬ nicznym licznikiem lub dzielnikiem czestosci dla osiagniecia dluzszych czasów laczenia (fig. 3). VEB Vakutronik Zastepca: mgr Józef Kaminski rzecznik patentowy \Do opisu patentowego 45636 vn 7n izcp ij£ Rg.2 18 \ I ^0 ^9-3 197. RSW „Prasa", Kielce. JBIP U-- ~KAl - n l owego! PL