w: lutego IM f. * ^22% *n a& POLSKIE) RZECZYPOSPOLITE) LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45493 Ki. 5 c# HtyOl"^ Tarnogórska Fabryka Urzadzen Górniczych*) Tarnowskie Góry, Polska Podciqgnilc klinowy do stojaków kopalnianych Patent trwa od dnia 14 wrzesnia 1960 r.Znane i bardzo rozpowszechnione sa stojaki kopalniane cierne. Stojaki te posiadaja zamki rozmaitej konstrukcji, pozwalajace na uzyska¬ nie podpornosci wstepnej przez zakleszczenie zamka. W wiekszosci konstrukcji stojaków cier¬ nych podpornosc wzrasta do pewnej granicy, gdy pod wplywem nacisku górotworu stojak sie poddaje. Aby stojak w chwili unierucha¬ miania rdzennika przez zakleszczanie zamka, np. droga wbijania klina wchodzacego w sklad zanika, podpieral strop z wielka sila, potrzebne jest urzadzenie pomocnicze zwane podciagni- kiem. Znane sa rózne rozwiazania podciagni- ków np. urzadzenie srubowe wzorowane na podnosniku samochodowym, które opiera sie na zamku i podciaga w góre rdzennik dzialajac na wystep umieszczony na nim. Inne typy podciag- ników stanowia jarzma, obejmujace rdzennik •) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Alfons Gwózdz. lub klamry zakleszczajace sie na nim, podcia¬ gane za pomoca sruby opartej na zamku. Zna¬ ny jest równiez sposób podciagania rdzennika za pomoca klina, który wbija sie pod dolny kraniec rdzennika. W tym celu, spodnik posia¬ da na duzym odcinku swej dlugosci rozmiesz¬ czone pionowe szczeliny do wsuwania klina.Podciaganie rdzennika klinem posiada wielkie zalety. Klin jest znacznie lzejszy od jakiego¬ kolwiek srubowego podciagnika, a sila pod¬ ciagania, która moze byc osiagnieta przez wbi¬ janie klina, znacznie wieksza niz praktycznie mozliwa do osiagniecia za pomoca podciagni- ków srubowych. Jednakze okazalo sie, ze otwory w spodniku sa bardzo niekorzystne a nawet wrecz szkodliwe, gdyz dostaje sie przez nie do wnetrza spodnika pyl weglowy, który z biegiem czasu zbija sie w twarda mase, utrudnia wsu¬ wanie rdzennika, a w przypadkach wielkiego nacisku powoduje uszkodzenie stojaka.Przedmiotem wynalazku jest podciagnik kii-nowy przeznaczony do * wszelkich stojaków ciernych, których rdzennik sklada sie z dwóch katowników ustawionych wglebieniami ku srod¬ kowi w pewne] odleglosci od siebie. Ten typ stojaków ciernych jest bardzo rozpowszechnio¬ ny, gdy^posiada szereg znanych zalet Podciagnik wedlug wynalazku stanowi duzy klin przesuwny w szczelinie miedzy katowni¬ kami po siodle osadzonym na górnej plaszczy¬ znie zamka. Klin dziala na dwie plytki przesu¬ wne po katownikach stanowiacych elementy rdzennika. Plytka posiada otwór odpowiada¬ jacy katownikowi, na który jest nanizana, wy¬ dety z takim luzem, aby mogla wychylac sie o niewielki kat z plaszczyzny prostopadlej do katownika. Klin naciska plytke wzdluz jej jednego brzegu. nachylajac ja, a tym samym zakleszczajac na katowniku. Okazalo sie, ze sila tego zakleszczenia jest bardzo wielka i cal¬ kowicie wykluczony jest poslizg miedzy plyt¬ ka a katownikiem. Dzieki temu wbijanie klina miotem wywoluje podciaganie rdzennika z wiel¬ ka sila. Mozna np. osiagnac podpornosc 6 ton, aby przy tej podpornosci zakleszczyc zamek stojaka. Takiej sily podciagania nie daja pod- ciagniki znane.Sposród czesci podciagnika wedlug wynalazku jedynie dwie plytki zwiazane sa na stale ze sto¬ jakiem, gdyz sa nanizane na katowniki rdzen¬ nika. Dwie pozostale czesci, to jest siodlo i klin, zaklada sie na stojak jedynie w celu podciagnie¬ cia go, a nastepnie przeklada na inny stojak.Dla wygody manipulacji siodlo i klin sa nie¬ rozlaczne, poniewaz klin posiada przyspawany Ogranicznik, uniemozliwiajacy calkowite wysu¬ niecie go z siodla. Klin z siodlem lacznie wa¬ za zaledwie kilka kilogramów i stanowia przed¬ miot parokrotnie lzejszy niz jakikolwiek znany podciagnik srubowy. Obsluga podciagnika we¬ dlug wynalazku jest bardzo prosta i latwa, a jego wykonanie znacznie mniej kosztowne niz podciagnika srubowego.Rysunek schematyczny przedstawia przyklad rozwiazania podciagnika wedlug wynalazku w zastosowaniu do znanego i bardzo rozpowszech¬ nionego typu stojaka. Fig. 1 jest czesciowym widokiem i czesciowym przekrojem plaszczyzna przechodzaca miedzy katownikami rdzennika, fig. 2 — czesciowym widokiem i czesciowym przekrojem plaszczyzna prostopadla do kierun¬ ku wbijania klina, a fig. 3 przedstawia plytki podciagnika w widoku z góry z przekrojem katowników, na które sa one nanizane.Stojak sklada sie ze spodnika 1, zamka 2 i rdizenndka 3. Rdzennik jest utworzony przez dwa katowniki skierowane wglebieniami ku sobie z pozostawieniem miedzy nimi szczeliny.W szczelinie tej umieszczony jest klin 4, prze¬ suwny w siodle 5, spoczywajacym na zamku.Klin podciaga rdzennik za posrednictwem ply¬ tek 6, luzno nanizanych na katowniki rdzenni¬ ka. Jak widac z rysunku, klin nie moze byc wlozony do siodla z góry, lecz musi byc do niego wsuniety. Przed wysunieciem klin jest zabezpieczony za pomoca ogranicznika 7 na stale przyspawanego, aby z klina i siodla utwo¬ rzyc nierozlaczna calosc.Dzialanie podciagnika wedlug wynalazku ja¬ sno wynika z rysunku. Przez wbijanie klina 4 plytki odchylaja sie od plaszczyzny prostopad¬ lej do rdzennika i zakleszczaja na katownikach, z których sie on sklada. Dalsze wbijanie klina podciaga rdzennik pod strop. PL