Wynalazek dotyczy sposobu oprawiania ksia¬ zek i broszur oraz urzadzenia do stosowania tego sposobu.Najbardziej znany dotychczas i w praktyce najczesciej stosowany sposób zszywania do oprawy ksiazek i broszur polega na tym, ze blok ksiazkowy zeszyty nicmi lub drutem lub sklejony zostaje mocno zwiazany z twarda okladka zewnetrznej oprawy, zwanej okry¬ ciem ksiazki, przez sklejenie z wyklejka. Ten sposób zszywania cechuje sie szczególnie tym, ze poszczególne, zlozone arkusze, skompleto¬ wane, zszyte lub sklejone, powleczone klejem, pociete, zaokraglone, kapitalkowane i oklejone papierem hub sklejone okladka dostaja sie do dalszej oprawy jako staly blok ksiazkowy, aby mogly byc mocno zwiazane w jedna calosc z okryciem ksiazki przez sklejenie z wyklejka, sprasowana, nagrzane na zalamaniach i w kon- cur skontrolowane.Ten sposób oprawy, najczesciej stosowany, pociaga za soba zuzycie bardzo wiele czasu.Szczególnie jest to niekorzystne dlatego, ze ksiazki po skompletowaniu musza byc zszy¬ wane i powlekane klejem, przez co juz przed tym powstawaly najwieksze trudnosci, ponie¬ waz dysproporcje w oprawie ksiazek koncen¬ trowaly sie najwiecej na procesie zszywania.Inna wada tego sposobu oprawy polega na tym, ze w czasie oprawiania wsiaka do bloku ksiazkowego duzo wilgoci, wskutek powlekania klejem i klejenia z wyklejka, co wymaga dlu¬ giego suszenia ksiazek po ich wykonczeniu.Nastepnie znane sa sposoby wiazania* które odrózniaja sie przez to, ze poszczególne kartki lub arkusze jako calosc sa razem spinane, lecz moga byc wyjmowane z calosci jako pojedyn¬ cza szesc skladowa, na przyklad kartka lub arkusz. Osobliwoscia tego sposobu wiazania jest odpowiedni przyrzad mechaniczny, którymoze skladac sie ze srub, sprezyn srubowych z drutu lub tworzywa sztucznego lub ze spre¬ zyli zaciskowych.Wszystkie wspomniane sposoby wiazania wykazuja te wade, ze nie jest mozliwa stala oprawa, lecz ze kartki lub skladki, które po¬ winny byc oprawione, sa spiete przez przy¬ rzady mechaniczne. Przy tym szczególnie nie¬ korzystne jest to, ze w kartkach lub sklad¬ kach musza byc przewidziane otwory, do któ¬ rych wprowadza sie sprezyny srubowe lob sruby. Jedynym rozwiazaniem, aby kompleto¬ wac razem kilka kartek lub arkuszy, jest tak zwane spijanie szczekowe, które jest jed¬ nak bardzo drogie i w nakladach ksiazek nie Jest brane w rachube.Nastepnie znany jest sposób zszywania do oprawy ksiazek, w którym zamiast okladek z tektury lub plótna stosowane sa okladki z tworzywa sztucznego, które musza byc wy- lonywarie imetoda natryskowa. Przy tego ro¬ dzaju oprawach ksiazek bloki ksiazek musza byc tak, jak przedtem zszywane nicmi i gaza i powlekane klejem, aby mozna bylo nalozyc na sam grzbiet ksiazki twarda nakladke z two¬ rzywa sztucznego, która wystaje poza grzbiet.Gaza zostaje powleczona przy tym na twarda nakladke z tworzywa sztucznego i sklejona z wkladka z tworzywa sztucznego.Nastepnie luzna kartka zostaje przyklejona do gazy sklejonej z wkladka i z ta zlepiona.W ten sposób powstaje wkladka z tworzywa sztucznego, wystajaca 1 mm poza wkladke na grzbiecie, rodzaj zgrubienia, do którego za¬ lozona zostaje gotowa okladka poza grzbiet, ze wystajace zgrubienie dziala jak rowek, do którego wsunieta zostaje okladka z tworzywa sztucznego.Wada tego sposobu oprawy jest to, ze oklad¬ ka ksiazki jest wykonana wylacznie z two¬ rzywa sztucznego, która musi byc odlewana metoda natryskowa tak, ze introligator nie jest w moznosci wykonac jej sam.Inna jeszcze duza wada jest, ze oprawa bloku ksiazki musi odbywac sie tak, jak przedtem przez zszywanie i ze sklejanie gazy z wkladka ze sztucznego tworzywa na grzbie¬ cie jest klopotliwe i skomplikowane.Nastepnie niekorzystnym jest to, ze wy¬ klejka musi byc sklejana tak, jak przedtem w znanych sposobach oprawy, tak ze nie ma mowy o zadnym uproszczeniu w technice oprawy.Powstalo wiec zadanie, aby opracowac spo¬ sób i urzadzenie do oprawy ksiazek 1 broszur, które umozliwiloby oprawe maszynowa ksia¬ zek i broszur, bez wykonywania zwyklych i znanych dotychczas procesów.Przedmiot wynalazku rozwiazuje postawione zadanie w ten sposób, ze proponuje sie spo¬ sób i urzadzenie do oprawy ksiazek i broszur, które umozliwia transportowanie skompleto¬ wanych, zszytych i sklejonych lub skompliko¬ wanych nie zszywanych, nie klejonych arku¬ szy albo skompletowanych, pocietych kartek nie spietej lub zwiazanej klejem ksiazki za pomoca obiegowego urzadzenia transportowego, równanie jej na rogach za pomoca urzadzenia wibracyjnego, zaopatrzenie kazdej wyklejki w jedna okladke z tworzywa sztucznego równo z calym kompletem i zacisniecie wraz z tymi, po czym zostaje nasadzona podczas trans¬ portu na grzbiet ksiazki zwora, wyprasowana przedtem i zacisnieta przez odpowiednie na¬ rzedzia, nadajace ksztalt ksiazce lub broszu¬ rze w ten sposób, ze osiagniete zostaje polacze¬ nie nierozbieralne miedzy okladkami, blokiem ksiazki i zaprasowana zwora, po czym konce wystajace u góry i u dolu zostaja zagiete i ksiazka mocno sciagnieta zostaje doprowa¬ dzona do magazynu lub do maszyny w celu zapakowania.Na rysunku fig. 1 przedstawia magazynek ze szczekami zaciskowymi razem z wcisnietym blokiem ksiazki i z okladkami ze sztucznego tworzywa, jak równiez z dolna plyta, czescio¬ wo w widoku z przodu i czesciowo w prze¬ kroju pionowym, fig. 2 — magazynek ze szczekami zaciskowymi wraz z wcisnietym blokiem ksiazki i okladkami z tworzywa sztucznego razem ze zwora, wyprasowana przedtem i z narzedziami nadajacymi ksztalt ksiazce, czesciowo w widoku z przodu i czes¬ ciowo w przekroju pionowym, fig. 3 — blok ksiazki z okladkami ze sztucznego tworzywa i naprasowana zwora czesciowo w widoku z przodu i czesciowo w przekroju pionowym, fig. 4 — ksiazke wewnatrz magazynku ze szcze¬ kami zaciskowymi razem ze zwora naprasowa¬ na przed zagieciem konców w widoku z boku, fig. 5 — czesc gotowej ksiazki w widoku ogól¬ nym, fig. 6 — zwore po wyprasowaniu, fig. 7 — okladke ze sztucznego tworzywa w widoku z przodu i fig. 8 — urzadzenie transportowe w widoku z góry.Blok ksiazki 1, skompletowany na przyklad ze zlozonych arkuszy, zostaje wlpzony do ma- — 2 —gazynku ze szczekami zaciskowymi 2 urzadze¬ nia transportowego 3, skladajacego sie z wielu magazynków ze szczekami zaciskowymi w ten sposób, ze grzbiet 4 bloku ksiazki 1 lezy na dolnej plycie 5. Wewnatrz kazdego magazynku ze szczekami zaciskowymi 2 wykonane sa trzy kanaly kierujace 6, 7, 8 z nastawialnymi wy¬ stepami, które sluza do wsuwania raz okladek ze sztucznego tworzywa 9, 9* lub tez bloku ksiazki 1.Dolina plyta 5, wykonana pod magazynkiem ze szczekami zaciskowymi 2, jest plyta wibra¬ cyjna, tak ze poszczególne arkusze bloku ksiaz¬ ki 1, jak równiez okladki ze sztucznego two¬ rzywa 9, 9* zostaja wyrównane odpowiednio z krawedziami A ksiazki równo z calym kom¬ pletem. Zewnetrzna szczeka zaciskowa 10 kaz¬ dego magazynku ze szczekami zaciskowymi 2 jest osadzona na sprezynie i sterowana przy¬ musowo na kazdym stanowisku przez odpo¬ wiednie krzywki 11 przy otwieraniu i zamy¬ kaniu w celu zakladania i zaciskania.Jezeli na przyklad do magazynku ze szcze¬ kami zaciskowymi 2 zostal wlozony blok ksiaz¬ ki 1 i okladki ze sztucznego tworzywa 9, 9', to urzadzenie transportowe 3 przesuwa sie dalej wedlug taktów. Podczas transportu blok ksiazki 1 i okladki 9, 9' przesuwaja sie grzbie¬ tami po dolnej plycie wibrujacej r 5, przez co nastepuje samoczynne wyrównanie z calym kompletem. Podczas transportu do nastepnego stanowiska * zamyka sie teraz osadzona na sprezynie szczeka zaciskowa 10, wskutek czego blok ksiazki 1 i zalozone przedtem okladki ze sztucznego tworzywa 9, 9* zostaja silnie scis¬ niete ze soba.Na nastepnym stanowisku wykonane jest po¬ nizej magazynku ze sztucznego tworzywa ze szczekami zaciskowymi 2 urzadzenie ze zwora- mi 12 wytloczonymi, przedtem, które lezy w ten sposób, ze blok ksiazki 2 razem z oklad¬ kami ze sztucznego tworzywa 9, 9f wsuwa sie miadzy wystajace szczeki zwory 12 równo z ca¬ lym kompletem. Bezposrednio po zatrzymaniu sie magazynku ze szczekami zaciskowymi 2 zwolnione zostaja odpowiednie narzedzia 13, nadajace ksztalt, które sprawiaja, ze zwory 12 zostaja mocno scisniete. Narzedzia 13 nadajace ksztalt sa na przyklad obcegami lub krazkami profilowymi. Przez scisniecie zwor 12 uzyskuje sie wzajemne polaczenie pomiedzy blokiem ksiazki 1, okladkami z tworzywa sztucznego 9, 9' i zwora 12, które jest nierozbieralne.Po zacisnieciu zwor 12 blok ksiazki 1 zwia¬ zany teraz mocno z okladkami ze sztucznego tworzywa 9, 9' przesuwa sie taktami dale] i zostaje jeszcze raz dodatkowo docisniety i profilowany na przyklad przez odpowiednie krazki profilowe.Na nastepnym stanowisku wystajace u góry i dolu konce 14 i 14' zostaja zagiete.odpowied¬ nimi narzedziami skladajacymi sie z klinów 15 i 15'', nadajacymi ksztalt taki, ze tjworzysie gladkie przejscie do. ksiazki w postaci kaptura.Nastepnie gotowa ksiazka zostaje wypchnie¬ ta grzbietem w dól i doprowadzona do maszy¬ ny w celu opakowania lub tez- przeslana do zamagazynowania.Dla przeprowadzenia sposobu proponuje sie urzadzenie, skladajace sie z urzadzenia tran¬ sportowego 3, zawierajacego kilka magazynów ze szczekami zaciskowymi 2, z urzadzenia wi¬ bracyjnego 5, ze sterowania szczeka zaciskowa 10, z urzadzenia wyrównujacego, jak równiez z urzadzenia zaciskowego i zaginajacego 13 dla zwor 12.Zaleta wynalazku polega na tym, ze blok ksiazki, przeznaczony do oprawy, moze sie skladac z arkuszy lub kartek skompletowanych nie zeszytych, tak ze odpada zupelnie zszywa¬ nie i klejenie. Moga byc równiez oprawiane ksiazki zszywane i klejone.Inna zaleta jest to, ze przez wzajemne po¬ laczenie skompletowanych skladek arkuszy i nakladanych skladek za pomoca zwor przed¬ tem wyprasowanych nie jest potrzebne skle¬ janie z potrzebnymi dotychczas wyklejkami tak, ze oprawiona zostaje bez usterek sucha ksiazka.Odpada równiez wykanczanie bloku ksiazki i dotychczas potrzebny material do klejenia dla wykanczania, co powoduje ze blok ksiazki skompletowany w opisany sposób wedlug wy¬ nalazku zostaje oprawiony w ksiazke zupelnie bez kleju.Ponadto zaleta jest to, ze zewnetrzny w da¬ nym przypadku arkusz lub zewnetrzna kartka kazdego zewnetrznego arkusza bloku ksiazki moze byc ozdobiona wedlug zyczenia za pomo¬ ca odpowiedniej techniki drukarskiej tak, ze równiez na zewnatrz mozliwy jest dla ogladaja¬ cego artystyczny wyglad i odpada konieczne dotychczas oklejanie z wyklejkami. Okladki ze sztucznego tworzywa, które moga byc uzyte do oprawy, moga stanowic na przyklad barwione tworzywa sztuczne lub tak zwana przezroczy¬ sta folie. Zgiecie, potrzebne do odwracania — 3kartek, zostaje przed zlozeniem okladek z two¬ rzywa sztucznego ze skompletowanym blokiem ksiazki poddane osobno . zmiekczeniu przez srodki zmiekczajace tak, ze w zadanym miej¬ scu folii ze sztucznego tworzywa mozliwe jest wlasnie obracanie na zgieciu, które sprawia, ze okladka moze byc bez trudnosci otworzona i rozlozona. Zamiast okladki z tworzywa sztu¬ cznego moze byc uzyta okladka z dowolnego kartonu, która posiada na zgieciu odpowiednie rowki zamiast poddawania zmiekczeniu przy toUk Inna zaleta wynalazku polega na tym, ze odpadaja zupelnie potrzebne dotychczas: klej, tektura i material do powlekania w postaci plótna lub papieru i moga byc zaoszczedzone cenne surowce. Okladki ze sztucznego tworzy¬ wa, nadajace sie do oprawiania, moga byc przed oprawa zaopatrzone w ozdoby odpo¬ wiednie dla ksiazki, które moga byc na przy¬ siad wykonane metoda siatkowa druku lub metoda stosowana dla tworzyw. PL