Opubl jfalskisj Rzeczypecgolitej Laweil POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr45289 KI. 21 a8, 13 Roman Burlikowski Przybyszówka, Polska Jan Kuzniar Krzemienica, Polska Zbigniew Czajkowski Rzeszów, Polska Józef Kukula Debica, Polska Wladyslaw Drozdz Krosno, Polska Przystawka do jednokierunkowego zdalnego wybierania Patent trwa od dnia 2 marca 1961 r.Przystawka sluzy do jednokierunkowego zdal- udzialu telefonistek. Istota dzialania przystawki nego wybierania po telefonicznych laczach mie- jest przeniesienie impulsów pradu stalego z dzymiastowych, wzmacnianych akustycznie lub tarczy numerowej telefonistki CMM na dalsze, za pomoca telefonii nosnej. Jednokierunkowe praktycznie nieograniczone odleglosci za pomo- zdalne wybieranie — czyli tzw. ruch pólauto- ca impulsów pradu zmiennego o czestotliwosci matyczny, polega na tym, ze telefonistka cen- akustycznej, zawartej w pasmie przenoszenia trali miedzymiastowej (w skrócie CMM) wy- lacza telefonicznego (300 — 3400 Hz). W reali- biera bezposrednio abonentów innych miejsco- zacji projektu wykorzystano czestotliwosc z ge- wOsci i stanowi to etap (przejsciowy dó ruchu neratora 500/20Hz, uzywanego powszechnie do pemoautomatycznegp, w którym abonenci dzwonienia po telefonicznych laczach wzmac- otrzymuja polaczenia' miedzymiastowe bez nianych. Impulsy pradu zmiennego przesylanesa ta sama droga co rozmowa przez wszystkie wzmacniaki przelotowe i w miejscowosci do¬ celowej sa retransmitowane na impulsy pradu stalego, uruchamiajace organy polaczeniowe automatycznej centrali docelowej (skrót CA).Oprócz wybierania (impulsowania) umozliwiono równiez wlaczenie sie telefonistki na zajetego abonenta (w CA docelowej) i zaoferowanie mu rozmowy miedzymiastowej. Proces oferowania odbywa sie za pomoca wyslania na lacze zdal¬ nego wybierania czestotliwosci z tego samego generatora co do wybierania, ale o obnizonym o 2,5 Nep. poziomie. Wymienione procesy tech¬ niczne wykonywane sa automatycznie za po¬ moca przystawki wedlug wynalazku. Na rysun¬ ku fig. 1 przedstawia czesc nadawcza przystaw¬ ki. Czesc ta sklada sie z trzech przekazników: przekaznika impulsujacego A, o dwu uzwoje¬ niach symetrycznych, przekaznika oferujacego B, o dwu niskoomowych, przeciwnie nawinie¬ tych, symetrycznych uzwojeniach, oraz przekaz¬ nika pomocniczego C. W mianowniku podano ilosc zestyków danego przekaznika. Do obniza¬ nia poziomu czestotliwosci z generatora zostal zastosowany tlumik niesymetryczny. Fig. 2 przedstawia czesc odbiorcza przystawki. Czesc ta jest zbudowana na zmodyfikowanej wedlug wynalazku translacji tonowej 500/20Hz, uzywa¬ nej powszechnie do przesylania i odbierania zewu 500/20 Hz lub 500 Hz. Czesc ta sklada sie ze wzmacniacza odbiorczego, ukladu prostow¬ ników wraz z dolaczonymi przekaznikami po¬ laryzowanymi: Zl — do odbierania impulsów wybierania, Z2 — do odebrania impulsu ofe¬ rowania lub „blokady", oraz zespolu trzech zwyklych przekazników: przekaznika I stero¬ wanego przekaznikiem impulsujacym Zl, który impulsuje pradem stalym w petli poprzez tlu¬ mik bezposrednio do CA, przekaznika T ste¬ rowanego przekaznikiem Z2, który przesyla bezposrednio do CA kryterium oferowania, oraz samopodtrzymujacego sie przekaznika S, sterowanego za pomoca przekazników I i T.Przekaznik S wykonuje tak zwana blokade, opisana nizej w czesci dotyczacej dzialania przystawki. Elementy obrysowane linia kresko¬ wana wewnatrz rysunku na fig. 1 i fig. 2 nie naleza do przystawki i stanowia typowe wy¬ posazenie wzmacnianego lacza telefonicznego (jest to rozwidlenie wraz z tlumikami, rów¬ nowaznikiem i kondensatorami zaporowymi oraz wzmacniacze nadawcze i odbiorcze). Cen¬ trala miedzymiastowa polaczona jest z czescia nadawcza przystawki poprzez typowy obwód posredniczacy stosowany miedzy stanowiskiem CMM a centrala automatyczna (tzw. OP lokal¬ ny). Czesc odbiorcza przystawki polaczona jest na sztywno z wybierakiem grupowym pierw¬ szym (WGIm/m), centrali automatycznej doce¬ lowej, z ominieciem szukaczy wstepnych w celu latwiejszego dostepu do organów polaczenio¬ wych. Dla zrozumienia sposobu pracy przy¬ stawki nalezy rozróznic nastepujace techniczne fazy pracy: stan spoczynku lacza, wlaczenie sie telefonistki do wybierania i wybieranie, bloka¬ da i oferowanie oraz rozlaczenie.W stanie spoczynku lacza przez zestyki spo¬ czynkowe przekaznika A wysylana jest stale w linie czestotliwosc 500 Hz z niskoomowegc* generatora 500/20 Hz, która w czesci odbior¬ czej uruchamia przekaznik Zl oraz kolejno przekaznik L Przekaznik I swoim zestykiem przerywa petle do CA dawana poprzez zwarte kondensatory zaporowe i tlumik oraz odlacza przekaznik 5 a takze odlacza „ziemie" do ofe¬ rowania przekaznikowi T. Po wlaczeniu sie te¬ lefonistki w gniazdko OP lokalne, przewidziane dla danego lacza zdalnego wybierania i prze¬ chyleniu przez nia klucza do wybierania, dziala przekaznik A (od petli dawanej tym samym przez telefonistke), który odlacza wysylana sta¬ le czestotliwosc z generatora, wówczas w czesci odbiorczej puszczaja przekazniki polaryzowane Zl i Z2 oraz pozostale przekazniki. Poprzez je¬ den ze styków przekaznika I i tlumik podana jest 240-to omowa petla (opornosc wypadkowa rozwidlenia plus tlumik) dla CA, wówczas na WGI lapie przekaznik A, który wysyla zwrotny sygnal zgloszenia CA oraz przygotowuje orga¬ ny polaczeniowe CA do wybierania. Od impul¬ sów tarczy numerowej telefonistki dziala prze¬ kaznik A (w czesci nadawczej przystawki), któ¬ ry w takt tych impulsów wysyla w linie im¬ pulsy pradu zmiennego 500 Hz. W czesci od¬ biorczej w takt wyprostowanych impulsów pradu zmiennego dziala przekaznik Zl i kolej¬ no przekaznik I, impulsujacy bezposrednio w petli do CA. Podczas wybierania dziala rów¬ niez przekaznik Z2 ale jego dzialanie jest bez znaczenia, gdyz przekaznik T (którym on ste¬ ruje) i S sa opóznione na zadzialanie i na im¬ pulsy z tarczy numerowej nie reaguja.Po wybraniu zadanego abonenta telefonistka musi wykonac „blokade" przez wykonanie ta¬ kiej samej manipulacji jak przy oferowaniu, to jest naciskajac klucz dzwonienia, przez co na obie zyly rozmowne podaje „ziemie" lub „plus" baterii licznikowej (w zaleznosci od systemu CMM). Uklad blokady przekaznikowej wedlug wynalazku zastepuje stosowane w in- — J^nych typach translacji zdalnego wybierania uklady filtrów zabezpieczajacych translacje na zadzialanie od innych czestotliwosci anizeli czestotliwosc wybierania, np. od czestotliwosci rozmownych. Odbiornik przystawki zbudowany jest jako uklad nieselektywny, przyjmujacy impulsy pradu zmiennego o dowolnej czestotli¬ wosci z pasma 300—3000 Hz (tylko ze wzgledów praktycznych wybrano 500 Hz), wobec tego by inna niepozadana czestotliwosc nie uruchamiala przystawki, w czesci nadawczej przekaznik C odlacza strone dwutorowa lacza do chwili wy¬ brania numeru. Po wybraniu numeru telefo¬ nistka musi zablokowac przez co powoduje za¬ dzialanie przekaznika B, który zalacza prze¬ kaznik C i równoczesnie wysyla'w linie obni¬ zony ton 500 Hz. (od samej petli bez „ziemi" przekaznik B nie dziala, gdyz strumienie w je¬ go symetrycznych przeciwnie nawinietych uzwojeniach znosza sie). Od obnizonego o 2,5 Nep. tonu 500 Hz dziala w czesci odbiorczej przekaznik Z2 (przekaznik Zl nie dziala gdyz jest odczulony oporem, wlaczonym w szereg z uzwojeniem). Przekaznik Z2 zalacza przekaz¬ nik blokujacy 5 (za pomoca opóznionego na zadzialanie 250msek. przekaznika T). Przekaz¬ nik 5 opózniony jest na odpadanie okolo 2,5 sek. w tym celu by nie zadzialal od sygnalu 400 Hz z nastepnej CMM przy laczeniu tranzytów z CA.Przekaznik ten zwiera zestyk impulsujacy przekaznika I na caly czas trwania rozmowy.Podczas tej manipulacji dziala równiez prze¬ kaznik T, ale dzialanie to nie przeszkadza. Za¬ blokowanie styku impulsujacego przekaznika I jest konieczne, gdyz nieselektywny odbiornik przystawki przepuszcza czestotliwosci rozmow¬ ne, od których moga drgac szybko dzialajace przekazniki Zl, Z2 i I. Drganie przekaznika I spowodowalyby trzaski podczas rozmowy, a na¬ wet zerwanie polaczenia. W wypadku zajetosci • abonenta wybieranego, przez te sama manipu¬ lacje telefonistki wykonywana jest równoczes¬ nie blokada i oferowanie. W tym wypadku przekaznik T, który oprócz zalaczenia przekaz¬ nika 5 podaje ,ziemie" lub „plus" baterii na zyly rozmowne do CA, spelnia warunek ofero¬ wania. Opóznienie 250 msek. zabezpiecza prze¬ kaznik T od impulsów wybierania i od rozmo¬ wy. Do chwili zablokowania przekaznik 5 od¬ lacza odbiornik przystawki do CA, zamykajac równoczesnie wzmacniacz odbiorczy foniczny wraz z przystawka na opornosc 600 om. (zabez¬ piecza tym samym odbiornik zdalnego wybie¬ rania przed dzialaniem od sygnalu zgloszenia sie CA). Po wykonaniu powyzszych manipu¬ lacji lacze jest gotowe do przeprowadzenia roz¬ mowy. Rozlaczenie rozmowy nastepuje po wy¬ jeciu wtyczki przez telefonistke z gniazdka OP lokalnego. Wyjecie wtyczki przerywa zasilanie dla przekaznika A w czesci nadawczej, który puszczajac wysyla ponownie w linie ciagly ton 500 Hz oraz odlacza przekaznik C, a ten z kolei kierunek nadawczy rozmowy. W czesci odbior¬ czej dzialaja przekazniki Zl i Z2 oraz przekaz¬ nik I, który zrywa petle do CA*, oraz likwiduje po uplywie 2,5 sek blokade, a takze odlacza „ziemie" od zestyków oferujacych przekazni¬ ka T (który przez caly czas spoczynku lacza trzyma od przekaznika Z2). Sygnal optyczny konca rozmowy telefonistka otrzymuje od abo¬ nenta lokalnego w typowym ukladzie posred¬ niczacym. PL