PL45144B1 - - Google Patents

Description

Ze wzrastajaca szybkoscia srodków przewo^ zowych tlumienie odgrywa coraz wieksza role w resorowaniu pojazdów kolejowych i drogo¬ wych, dla osiagniecia dobrych warunków jaz¬ dy.W klasycznym wykonaniu resorowania po¬ jazdów, pionowe resorowanie osiaga sie za po¬ moca sprezyn spiralnych, stozkowych i pió¬ rowych, a w kierunku poprzecznym, stosuje sie albo pionowe równiez resorowanie dla bocz¬ nych ruchów (pojazdu, albo pudlo pojazdu jest poza tym osadzone w urzadzeniu biegowym lub na wózku wagonowym., za pomoca zawie¬ szenia kolyskowego.Jezeli pojazd wpadnie w drgania, których czestotliwosc jest zgodna z czestotliwoscia wla¬ sna pojazdu, wystepuja drgania rezonansewr? o duzych amplitudach, o ile nie zastosuje sie tlumienia resorowania.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa inz. Andras Mina, Bar- nabas Gathy i Jeno Pazsiczky.Wewnetrzne opory sprezyn stalowych sa nieznaczne, wobec czego przy stalowych spre¬ zynach spiralnych i stozkowych stosuje sie dla zapobiezenia drganiom rezonansowym urzadze¬ nia tlumiace drgania. W sprezynach piórowych skladajacych sie z wielu piór role tlumika spel¬ nia tarcie miedzy piórami.Klasyczne sposoby resorowania bez tlumie¬ nia wpadaja w drgania teoretycznie nieskon¬ czone, jezeli przez nierównosci toru wzbudzo¬ ne zostana drgania, których czestotliwosc odr powiada czestotliwosci wlasnej resorowania.Chociaz drgania posiadaja w rzeczywistosci duze amplitudy, to wielkosc ich jest skonczo¬ na, poniewaz z; jednej strony otaczajace powie¬ trze, z drugiej strony wewnetrzne tarcie mar terialu uzytego^ do sprezyn dziala hamujaco.Wewnetrzne tarcie sprezyn piórowych, skla¬ dajacych sie z jednego pióra i sprezyn spiral¬ nych i stozkowych jest male, dlatego w przy¬ padku rezonansu — amplitudy drgan sa duze.W sprezynach piórowych, skladajacych sie z wielu piór, tarcie wystepujace miedzy posicze- Jgólnymi piórami powoduje zuzycie energii, podczas uginania sie sprezyn pod. wplywem sil obciazajacych, pióra musza sie slizgac po so¬ bie tak, ze sprezyny ftalowe skladajace sie z wielu piór pracuja juz jako tlumiki tarciowe drgan. ^ Zuzycie energii osiagniete w ten sposób za¬ lezy jednak od stanu piór, zwlaszcza od dobre¬ go smarowania i stanu zardzewiania, wartosc tlumienia moze wiec wahac sie w duzych gra¬ nicach.Z uwagi na wyzej powiedziane stosuje sie szeroko do tlumienia drgan pojazdów specjal¬ ne urzadzenia tlumiace drgania.Urzadzenia te — to znaczy stosowane obecnie zwykle urzadzenia tlumiace drgania z wyko¬ rzystaniem tarcia lub z uzyciem cieczy pola¬ czone z resorowaniem — posiadaja wspólna wade znacznego zmniejszania czulosci. Okazu¬ je sie, ze urzadzenia tlumiace drgania tak dlu^ go wstrzymuja sprezynowanie, az tarcie wy¬ stepujace miedzy scisnietymi powierzchniami nie zostanie przezwyciezone przez wzrost ob¬ ciazenia. Do tej granicy nierównosci toru zo^ staja wiec przenoszone na pudlo bez udzialu sprezyn.Jak wiadomo, drgania o duzych amplitudach sa mniej dlawione przez urzadzenia tlumiace drgania z uzyciem tarcia niz drgania o ma¬ lych •amplitudach. W ten sam sposób drgania o malej czestotliwosci sa lepiej tlumione niz drgania o duzej czestotliwosci, przez co ma miejsce tak zwany twardy bieg.Zmniejszaniu czulosci nalezy przypisac, ze w przypadku dzialania sil, które sa mniejsze niz sila tarcia miedzy plaszczynaimi, resorowa¬ nie pracuje twardo, przy czym wstrzasy prze¬ noszone sa na pudla bez udzialu resorów. Po^ za tym drgania o duzych amplitudach i duzej czestotliwosci sa mniej dlawione niz drgania o malych amplitudach i malej czestotliwosci.Utrzymuje sie wiec sprezynowanie o twardej charakterystyce, co jest niepozadane.Dotychczasowe urzadzenia tlumiace drgania przez ciecz, skladaja sie z cylindra roboczego z tloka poruszajacego sie w nim alternatywL nie. Cylinder roboczy napelniony jest ciecza.Przy poruszaniu sie tloka, ciecz jest zmuszona przeplywac na druga strone tloka do przestrze¬ ni o cisnieniu atmosferycznym przy czym prze¬ plyw przez waski otwór polaczony jest ze zu¬ zyciem energii. Przy gwaltownych, duzych wstrzasach uruchomiony zostaje na tloku za¬ wór bezpieczenstwa. Poniewaz ciecz jest nie¬ scisliwa, cisnienie cieczy przy sprezynowaniu zalezy od oporu przeplywu. Przy odciazeniu sprezyn wystepuje natomiast dzialanie ssace, przy czym teoretyczna róznica cisnien jest mniejsza niz 1 atm. Dlatego przy odciazeniu sprezyn otwiera sie zawór, przyciskany przez sprezyne z mala sila i o duzej srednicy prze¬ plywu. Podczas odciazenia sprezyn tlumienie jest przeto nieznaczne.Skutek nastawionego tlumienia drgan zale¬ zy w znacznym stopniu od zuzycia cylindra roboczego i tloka lub zuzycia uszczelnienia.Urzadzenia tlumiace drgania przy uzyciu cieczy maja wprawdzie wyzszosc w stosunku do urzadzen tlumiacych drgania przez tarcie, bowiem drgania o wiekszej czestotliwosci i wiekszych amplitudach dlawia silniej niz drgania o malych' amplitudach i malej czesto¬ tliwosci, przy czym nie wykazuja zmniejszania czulosci, ale dobre uszczelnienie wymaga do¬ kladnego wykonania i starannego utrzymania.Urzadzenia tlumiace drgania przy uzyciu cie¬ czy skladaja sie z cylindra roboczego i z tloka poruszajacego sie w nim. W cylindrze robo¬ czym znajduje sie ciecz. Podczas sprezyno wap¬ nia ciecz musi przeplywac przez waski otwór w tloku, przez co wykonywana jest praca.Wykonana praca jest proporcjonalna do wie¬ kszej szybkosci przeplywu cieczy, a tym sa¬ mym równiez do wiekszej czestotliwosci szyb¬ kich drgan. Opisane urzadzenia wykazuja wa¬ de, ze dla duzych wstrzasów musi byc stoso^ wany zawór bezpieczenstwa, poniewaz z po¬ wodu niescisliwosci cieczy przeplyw przez wa¬ ski otwór w czasie bedacym do dyspozycji mo¬ ze sie odbywac tylko przy bardzo wysokich cisnieniach. Wysokiemu cisnieniu odpowiada bardzo duza sila. która wywoluje równiez w pudlach pojazdów duze przyspieszenia, a takze zagraza calosci urzadzenia.Zuzycie tloka i scian cylindra powoduje nieszczelnosc, przeciekanie oleju i znaczne ob¬ nizenie tlumienia, to znaczy wymaga zwieK kszonych kosztów utrzymania.Wedlug wynalazku wady te zostaja usuniete przez to, ze polaczone jest w sposób korzystny tlumienie drgan z uzyciem cieczy przy pomocy tloka lub w inny sposób ze sprezynowaniem elastycznej gumy. Oznacza to, ze zdolnosc wy¬ równania zbudowana na zdolnosci wykonywa¬ nia pracy laczy sie ze sprezynowaniem uwa¬ runkowanym naturalnymi wlasciwosciami spre¬ zyn gumowych i jej ksztaltów.Poniewaz wynalazek laczy resorowanie z tlumieniem drgan, które spowodowane jest przez jakiekolwiek zuzycie energii, np. z po- - 2 -moca tloka z malym otworem, moze wiec byc c-kreslony jako amortyzator gumowy. Jego dzialanie sprezynujace sklada sie przeto cze¬ sciowa z dzialania sprezynujacego gumy wy¬ drazonej i czesciowo z dzialania sprezynujace^ go powietrza zamknietego przez gume i ciecz, lub gazu albo pary zamknietych przez gume i ciecz. Tego rodzaju usprezyncwanie nadaje sie równiez do tlumienia drgan kolyszacych kierunku poprzecznego. Moze byc równiez sto¬ sowane po odpowiedniej przeróbce konstruk¬ cyjnej do tlumienia jakichkolwiek drgan wy¬ stepujacych podczas biegu pojazdu. Jezeli na pojazd dziala np. poprzeczna sila, zwiazana z amortyzatorem gumowym, to ciecz lub powie¬ trze zamkniete w wydrazeniu sprezyny gumo¬ wej, zostaja zmuszone do przeplywania przez waski otwór, który moze byc np. regulowany sruba, do zbiornika z powietrzem, zbudowane¬ go odpowiednio do zadania, przy czym, powie¬ trze w zbiorniku zostaje sprezone. Jezeli sila przestanie dzialac, to ciecz zostaje z powro¬ tem przetloczona do wydrazenia w gumie na skutek dzialania ssacego, z powodu odprezenia gumy i cisnienia powietrza w zbiorniku z po¬ wietrzem. Przy przeplywie w obu kierunkach zostaje wykonana praca kosztem energii drgan, tan. drgania stlumione, poniewaz przeplywy odbywaja sie przez male szczeliny lub wyciecia miedzy tlokiem i sciana cylidra, lub inny wa¬ ski otwór jakiegokolwiek rodzaju, np. przez jeden lub kilka mniejszych lub wiekszych wier¬ conych otworów tej samej lub róznej srednicy.Wynalazek dotyczy wiec ukladu sprezynu¬ jacego, w którym urzadzenie do tlumienia drgan wbudowane jest do samej sprezyny czyn¬ nej, a w danym przypadku skladajacej sie z gumy, przy czym jej dzialanie tlumiace daje sie regulowac, nastawiac i ustalac, w zalezno¬ sci od przepisowego tlumienia drgan pojazdu.Z powodu tych wlasciwosci, drgania wystepu¬ jace podczas biegu pojazdu na linii zostaja znacznie korzystniej tlumione niz w znanych, klasycznych zreszta resorowaniaeh pojazdów.Na tym polega korzysc, stanowiaca techniczny postep, a zarazem specjalna nowosc wynalaz¬ ku w stosunku do znanych wykonan. # W wynalazku bowiem zastapiona zostaje przez omawiany uklad sprezynujacy sprezyna postaci klasycznej, np. sprezyna spiralna i rów¬ noczesnie olejowe urzadzenie tlumiace. przy czym w stosunku do ogólnego ciezaru i ogól¬ nego zapotrzebowania przestrzeni, przez rów¬ nolegle sprezyny spiralne i urzadzenia tlumia¬ ce drgania uzyskuje sie stosunkowo znacznie mniejszy ciezar wlasny i mniejsze zapotrzebo¬ wanie przestrzeni. Ale to jest wlasnie decydu¬ jace w nowoczesnej budowie wagonów kolejo¬ wych, poniewaz dazy sie do najwiekszej mo- zliwie ilosci miejsc, przy mozliwie najmniej¬ szym ciezarze wlasnym.Dalsza zaleta wynalazku jest dobra izolacja dzwieków. To znaczy, ze wynalazek zastosowa¬ ny jako samodzielne resorowanie umozliwia usuniecie róznych plyt przejmujacych dzwieki i innych, co oznacza dalszy spadek ciezaru wla¬ snego lub dalszy wzrost wspólczynnika stosun¬ ku uzytecznego ciezaru.Urzadzenie wedlug wynalazku nie posiada zadnych czesci skladowych, które bylyby czui- le na zuzycie mieszczace sie w granicach ble¬ dów dopuszczalnych przez praktyke. Stanowi to znaczna korzysc, ze sprezyny z gumy, przy odpowiedniej konstrukcji pod wzgledem ksztal¬ tu, moga byc zbudowane z bardzo malym spe¬ cyficznym obciazeniem powierzchni, w przeci¬ wienstwie do wszystkich znanych dotychczas wykonan, w których tarcie wystepujace w jakiejkolwiek postaci w sprezynach stalowych stanowi sile dlawiaca drgania. Zródlo bledów nowych sprezyn zalezy wiec wlasciwie od zme¬ czenia materialu gumowego. Pozostaly mate¬ rial urzadzenia wykaze jednak znacznie wczes¬ niej oznaki zmeczenia, niz sam material gumo¬ wy, z powodu naturalnych wlasciwosci mate¬ rialowych.Z powyzszego wynika, ze uklad sprezynujacy wedlug wynalzku posiada korzysci urzadzen tlumiacych drgania z uzyciem cieczy, w prze¬ ciwienstwie do mechanicznych urzadzen tlu¬ miacych drgania przez tarcie, przy czym nie istnieje równiez granica czulosci.Dlatego uklad sprezynujacy z omawianymi kombinacjami stanowi w nowoczesnych pojaz¬ dach dla duzych szybkosci tak zwane „miek¬ kie" resorowanie o specjalnie duzym znaczeniu, w którym drgania o duzych amplitudach sa skuteczniej tlumione niz drgania o malych ariv plitudach, i drgania o duzej czestotliwosci le- piej sa tlumione niz drgania o malej czestotli¬ wosci. Poza tym urzadzenie nie posiada zad¬ nych czesci skladowych, które podlegalyby zu¬ zyciu. Jezeli poza tym sprezyna wedlug wy¬ nalazku zostanie zastosowana samodzielnie, to niepotrzebne jest specjalne urzadzenie tlumiace drgania, przy czym osiaga sie nastepujace waz¬ ne korzysci w stosunku do urzadzen z tlokiem do tlumienia drgan: - 3 - $1) Nie ma zadnych skladowych czesci, które bylyby czule na obróbke. 2) Zamkniecie cieczy jest zupelne, poniewaz nie ma tloka, który moze byc uszczelniony tyl¬ ko z trudnoscia. 3) Tlumienie drgan jest skuteczniejsze, po¬ niewaz dziala tak podczas obciazenia, jak i podczas odciazenia sprezyn. 4) W przypadku obciazen w postaci uderzen nie musi byc wbudowany zawór bezpieczen¬ stwa, dlatego ze obciazenia w postaci uderzen moga byc przejmowane przez elastyczne od¬ ksztalcenia scian gumowych. 5) W przypadku zastosowania jako samodziel¬ na sprezyna, nie jest potrzebne oddzielne urza¬ dzenie tlumiace drgania.Wynalazek stanowi przeto urzadzenie spre¬ zynujace, w którym polaczone sa korzysci kla¬ sycznego resorowania z nieuniknionym urza¬ dzeniem tlumiacym w postaci zapory. To osia¬ ga sie jednak nie przez oddzielne przyrzady, wspólpracujace ze soba lub wzajemnie do sie¬ bie przynalezne, lecz przez urzadzenie skupio¬ ne w jednej konstrukcji. Jezeli pudlo wagonom we otrzyma uderzenie od jakiejs sily, np. od sily o kierunku poprzecznym, to ta zostanie przeniesiona na wózek wagonowy za pomoca sprezyn gumowych opisanych wyzej, niszcza¬ cych energie. Sprezyna gumowa zostaje przeto obciazona i ugina sie. Przez ugiecie zmniejsza sie przestrzen z ciecza, przy czym z powodu niescisliwosci cieczy, "przeplywa ona do podusz¬ ki powietrznej i zostaje zmuszona z powodu oporów do wykonania pracy. Powietrze w po¬ duszce sprezone przez sprezyne gumowa i ciecz stara sie po ustaniu nacisku zajac poprzednie polozenie. Z powodu odprezenia wydrazonej sprezyny gumowej zwieksza sie objetosc prze¬ strzeni wydrazenia napelnoinej ciecza, wydra¬ zona sprezyna gumowa ssie, powietrze z po^ duszki powietrznej cisnie na ciecz i tworzaca sie róznica cisnien cisnie z powrotem ciecz przez waski otwór przeplywowy do wydraza¬ nej sprezyny gumowej, przy czym ciecz wyko¬ nuje znowu prace ze wzgledu na straty prze¬ plywu.Fig. 1 pokazuje w przekroju w osi pionowej sprezyne gumowa o liniach póleliptycznych, poi- siadajaca przyrzad dlawiacy w postaci zbior¬ nika powietrznego, wystajacego do wydrazenia sprezyny, który sklada sie z wlasciwego zbior¬ nika 5 i z zaworu zwrotnego, dajacego sie re¬ gulowac 8, 36.Na fig. 2 jest pokazany w przekroju uklad sprezynujacy równiez o liniach póleliptycznych w polozeniu poziomym, przy czym przewidzia¬ ny jest zbiornik z powietrzem, umieszczony zewnatrz, który polaczony jest z wydrazeniem sprezyny gumowej przewodem z regulacja za pomoca zaworu.Fig. 3 przedstawia w przekroju w osi piono¬ wej podwójna sprezyne gumowa o liniach pel¬ nej elipsy, która jest ^kombinowana ze spre¬ zyna stalowa o osi równoleglej i wyposazona w kompletny przyrzad tlumiacy, wbudowany do wydrazenia sprezyny gumowej.Fig. 4 jest przekrojem sprezyny gumowej wy¬ konanej jako sprezyna samodzielna o liniach pelnceliptycznych i z przyrzadem tlumiacym, wbudowanym do wydrazenia w sprezynie gu¬ mowej.Sprezyny gumowe zuzywajace energie sa przeto w zasadzie sprezynami, które równo¬ czesnie sa równiez urzadzeniami tlumiacymi drgania z uzyciem cieczy.Kilka, w przedlozonym przypadku, cztery przyklady wykonania wynalazku sa ponizej opisane, mimo ze tak pod wzgledem konstruk¬ cyjnym, jak równiez ze wTzgledu na wykona¬ nie lub w jakimikolwiek innym wzgledzie, nie moga byc rozumiane jako szkodliwe ogranicze¬ nie patentu.Jeden przyklad wykonania wynalazku poka- kazany jest na fig. 1, przy czym przez liczbe 1 oznaczona jest wydrazona sprezyna gumowa, która za pomoca podkladki 4 i uszczelnienia 6 jest zacisnieta do oprawy 2 przez srube 3 tak, ze wrewnetrzna przestrzen wydrazona w spre¬ zynie gumowej jest zamknieta szczelnie od powietrza zewnetrznego. Oprawa 2 jest wy¬ drazona, przy czym w wydrazeniu wykonany jest zbiornik 5. Wnetrze zbiornika 5 jest pola¬ czone z wydrazeniem sprezyny gumowej 1 za pomoca waskich otworów 36.Waski otwór moze byc nastawiany na dowol¬ ny przeplyw za pomoca ukladu zaworowego, który sklada sie z nakretki regulujacej 7 i z gurftowego zaworu zwrotnego 8.W pokazanym ukladzie, w którym wydrazo¬ na sprezyna gumowa lezy u dolu, a wydrazo¬ na oprawa u góry, po napelnienieniu ciecza wydrazenia sprezyny gumowej 1, w wydraze¬ niu oprawy 2 znajduje sie gaz lub para nasy¬ cona ciecza. Poniewaz podczas obciazenia obje¬ tosc wydrazenia w sprezynie gumowej zmniej-sza sie z powodu odksztalcenia gumy, ciec-z niescisliwa plynie przez waskie otwory prze¬ plywowe 36 do wydrazenia w oprawie 5 i wy¬ woluje w niej sprezenie gazu lufo pary znaj¬ dujacej sie w wydrazeniu oprawy. Zostaje przy tym wykonana praca kosztem energii drgania, z powodu wspomnianego wyzej przeplywu przez waskie otwory 36.Na fig. 2 pokazany jest inny przyklad wy- . konania.Sprezyna gumowa 1 jest wcisnieta do opra¬ wy 2 przez sruby 3 z pomoca podkladki 4.Oprawa 2 posiada przedluzenie rurowe .9, któ¬ re laczy wydrazenie sprezyny gumowej 1 z po¬ moca przewodu 37 w postacf rury komunika¬ cyjnej, z poduszka powietrzna 10.Przyklad wykonania wedlug fig. 2 moze byc stosowany w usprezynowaniu pojazdów w kie¬ runku poprzecznym. Wlaczony równolegle dla uzupelnienia resorowania z zawieszeniem ko¬ lyskowym w kierunku poprzecznym, moze byc stosowany równiez jako sprezyna zuzywajaca energie. Mozliwe jest równiez, aby sprezyne cumowa uzyc jako samodzielne usprezynowa- nie w kierunku poprzecznym.W tym celu os srodkowa sprezyny gumowej lezy poziomo, a os przynaleznej poduszki po¬ wietrznej stoi pionowo. U góry poduszka po¬ wietrzna jest zamknieta szczeline przez pokry¬ we 11. Otwór do przeplywu moze byc regulo- wany dowolnie sruba 12. Nakretka 13 sluzy do zamocowania wydrazonej sprezyny gumowej, przy czym jest ona zamocowana z pomoca na¬ kretki 13 do podwozia pojazdu 14 lub do belki kolyski poprzecznej. Na podwoziu pojazdu lub na kolysce sa zamocowane, symetrycznie do podluznej osi pojazdu, dwie wydrazone spre¬ zyny gumowe zuzywajace energie. Naprzeciw wydrazonej sprezyny gumowej jest umieszczo¬ na na wózku wagonowym belka 15.Fig. 3 pokazuje przyklad wykonania wydra¬ zonej sprezyny gumowej, zuzywajacej energie, który moze byc stosowany w resorowaniu pio¬ nowym. W pokazanym przykladzie wykonania, zalaczone sa w szeregu cztery wydrazone spre¬ zyny gumowe, ale jest mozliwe jednak, wla¬ czyc jeden element lub dowolna iloscTtych ele¬ mentów w jednym szeregu.Za pomoca srub 3, wydrazone sprezyny gu¬ mowe 1 wcisniete sa do opraw 2 wraz z pod¬ kladkami 4, przy czym sa przewidziane wy^ drazone wkladki 15 i 16, które obejmuja i za¬ mykaja ograniczona przestrzen z pomoca piei scienia uszczelniajacego miedzy powierzchnia¬ mi styku. W ten sposób powstaja z przestrzeni wydrazonych, utworzonych przez wydrazone sprezyny gumowe 1 i wydrazone wkladki 15 i 26, po trzy oddzielone od siebie puste prze¬ strzenie. Puste przestrzeni, zamkniete przez obie zewnetrzne wydrazone sprezyny gumowe, sa polaczone ze soba przez kanal w postaci ru¬ ry 37 w kazdej z wkladek wydrazonych 15.Pusta przestrzen, utworzona przez wydrazo ne wkladki 15 i 16 jest polaczona przez waski otwór z pusta przestrzenia dolnej wydrazonej sprezyny gumowej, przy czym waski otwór wy¬ konany jest we wkladce 16. Poza tym sa tu przewidziane jeszcze dwa waskie otwory, które zamkniete sa przez zawór gumowy 19, znajduj jacy sie po stronie zwróconej do dolnej wydra¬ zonej sprezyny gumowej, który zamocowany jest z pomoca sruby 18 do przedluzenia w po¬ staci rury wydrazonej wkladki 15. Przedluze¬ nie przechodzi przy tym przez wydrazona wkladke 16. Puste przestrzenie wydrazonych sprezyn gumowych sa napelniane ciecza pod¬ czas skladania przyrzadu, a w przestrzeniach zamknietych przez wydrazone wkladki 25 i 16 znajduje sie powietrze.W przykladzie wykonania, pokazanym na fig. 3, wykonane sa dwie wydrazone sprezyny gumowe, opisanego wyzej rodzaju we wspól¬ nej tulei 20, która ze wzgledu na wydrazone sprezyny gumowe 1 umieszczona jest w cylin¬ drycznej przestrzeni stalowej sprezyny spiral¬ nej osadzonej miedzy talerzami 22 i 23.Przy skladaniu, wkladke 26 umieszcza sie u dolu a wkladke 15 u góry. , Jezeli resorowanie, wykonane w opisany sposób, zostanie obciazone, ciecz z wydrazen sprezyn gumowych i wciska sie przez waski otwór we wkladce 16 do pustych przestrzeni we wkladkach 15 i 16, w których spreza sie znajdujace sie tam powietrze. Podczas drgan pojazdu, ciecz w czasie okresu obciazenia wy^ konuje prace z powodu strat energii przeply¬ wu, wystepujacych podczas przeplywu przez waskie otwory, a w czasie odciazenia otwiera sie zawór gumowy pod wplywem nacisku po¬ wietrza i ssanie sprezyn gumowych tak. ze na¬ stepuje w ten sposób odplyw przez trzy otwo¬ ry, przy czym straty przeplywu oznaczaja zno¬ wu wykonanie pracy.Jest równiez do pomyslenia, ze usprezyno- wanie pokazane na fig. 1, 2 i 3, mozna stoso¬ wac nie" tylko jako uzupelnienie resorowania poprzecznego, kolyskowego lub resorowania ze sprezynami stalowymi, lecz takze jako sarnom dzielne resorowanie. Tego rodzaju przyklad wykonania pokazany jest na fig. 4. - 5 -y W tym przypadku prccentcwa zdolnosc wy¬ konywania pracy, to znaczy tlumienie resoro¬ wania osiaga najwieksza wartosc. D prowa¬ dzenie sprezyny w tym przypadku postarano sie przez odpowiednie wykonanie wydrazonej sprezyny gumowej w ten sposób, ze polozenie wydrazonych sprezyn gumowych 1 podczas Obciazenia okreslone jest przez oka zwulkani- zowane ze sprezyna gumowa 1, wchodzace do oka talerzy lub ich .wyciec. Wydrazone sprezy¬ ny gumowe 1 sa wcisniete przez sruby 3 do oprawy 2 z pomoca podkladek 4.Oprawa 2 tworzy wraz z czescia wewnetrzna pusta przestrzen zamknieta przez pokryWe 21.Kanal w postaci rury w pokrywie 27 laczy wy¬ drazenia sprezyn gumowych 1, przy czym two- rzy sie z pomoca uszczelnienia 28 i 29 zbiornik z powietrzem zlaczony sruba 30. W pokrywie 27 jest przewidziany waski otwór, przez który ciecz znajdujaca sie w wydrazeniach sprezyn gumowych moze dostac sie podczas obciazenia do zbiornika z powietrzem. Podczas odciaze¬ nia nastepuje odplyw cieczy przez trzy otwory (z tych otwór 36 zamkniety zaworein gumowym 32). W srodkowej sciance dzialowej oprawy 2 znajduje sie otwór wystajacy do atmosfery, którego wystajacy koniec zamkniety jest przez zawór kulowy 33. Zawór kulowy 33 zaopatrzo¬ ny jest kapturem 35 z pomoca uszczelnienia 34.Zawór kulowy 33 sluzy do napelniania ciecza wydrazonych sprezyn gumowych 1.Dzialanie tlumiace i sprezynujace moze byc zmieniane odpowiednio przez otwory w pokry¬ wie 27, przez objetosc wypelniajacej cieczy lub zamknietego powietrza.Opisaine powyzej wydrazone sprezyny gumo¬ we moga byc stosowane nie tylko w podwo¬ ziach pojazdów kolejowych i drogowych, lecz takze wszedzie, gdzie pozadane jest tlumienie usprezynowania, celem unikniecia niebezpie- cznstwa drgan rezonansowych.Wyzej opisane urzadzenia moga byc stcso^ wane w calej dziedzinie budowy pojazdów, glównie jednak w rozmaitych rodzajach pojazr dów osobowych, wagonach kolejowych, pojaz¬ dach drogowych, usprezynowaniu wozów cie¬ zarowych, wagonów motorowych i doczepek.Dziedzina zastosowana nie ogranicza sie do normalnego przeswitu toru kolei glównych, lecz takze na kolejki waskotorowe, kolejki lo¬ kalne dowolnego systemu, z napedem hiotoro- wym, elektrycznym i parowym, bez zadnego sciesniania i ograniczenia wynalazku. Urzadze¬ nie wedlug wynalazku moze byc stosowane w tch sposób przy napedzie kól pojazdów moto¬ rowych, do resorowania ciagników i przycze- pek, do zawieszania wiekszych jednostek ma¬ szynowych na obrotnicach i podwoziu. War¬ tosc wynalazku opisanego sposobu resorowania nie ogranicza sie jednak wylacznie do sprezyn gumowych. Raczej moga byc one kombinowa¬ ne w dowolnych odmianach z istniejacymi juz znanymi zreszta resorowaniami, (stalowymi po¬ wietrznymi i hydraulicznymi) przy czym sto¬ sowanie do wymogów techniki i linii, wlacza¬ nie moze nastapic równolegle lub szeregowo.Dowolna ilosc sprezyn gumowych zuzywajacych energie moze byc polaczona ze sprezynami spi¬ ralnymi, zwojowymi lub inaczej wykonanymi.Sprezyny gumowe zuzywajace energie moga byc stosowane razem z dowolnym uresorowa- niem pudla pojazdu, jak uresorowanie po¬ przeczne, kolyskowe lub wahadlowe itd. Sto¬ sowanie do wymogów techniki i linii, wlacza- tym z dobrym skutkiem jako resorowanie do wyrównania sil sprezystych, dzialajacych na dowolna os z trzech glównych osi, przy czym w porównaniu ze sprezyna stalowa dla tego samego obciazenia otrzymuje sie mniej wiecej pól ciezaru i znacznie zmniejszone zapotrzebo¬ wanie miejsca. Zastapione zostaja przy tym równiez oddzielnie wbudowywane, lecz latwo psujace sie urzadzenia do tlumienia drgan.Opisane w poprzednich ustepach okolicznosci reka w reke z wieksza pewnoscia ruchu daja zdecydowane korzysci konstrukcji wedlug wy¬ nalazku w calej dziedzinie nowoczesnego trans¬ portu. PL

Claims (6)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Amortyzator gumowy, zwlaszcza do resoro¬ wania pojazdów szynowych, znamienny tym, ze przewiduje sie przyrzad tlumiacy drga¬ nia (5, 10, 37, 8, 12, 19, 32, 36), który wcho¬ dzi do wydrazenia lub wydrazen" sprezyn gumowych (1) i jest wykonany w postaci zbiornika z powietrzem.

2. Amortyzator gumowy wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tym, ze sprezyna gumowa (1) po¬ siada linie oplywowe, które sa krzywa prze¬ strzenna lub moze rozwinac sie w plaszr czyzne.

3. Amortyzator gumowy wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze w przyrzadzie tlumiacym drgania jest przewidziany wewnetrzny prze¬ wód laczacy w postaci rury komunikacyj¬ nej (37).

4. Amortyzator gumowy wedlug zastrz. 1 — 3, znamienny tym, ze przyrzad tlumiacy drga- - 6 -nia ((5, 10, $7, 8, 1Z, Id, 32) posiada odwody zuzywajace energie (36).

5. Amortyzator gumowy wedlug zastrz. 1 — 4, znamienny tym. ze tak w wydrazeniu spre¬ zyny gumowej, jak i we wnetrzu przyrzadu tlumiacego drgania, przewidziany jest sro¬ dek w postaci gazu lub cieczy zuzywajacej energie. 6. Amortyzator gumowy wedlug zastrz. 1 — 5, znamienny tym, ze przyrzad tlumiacy drga¬ nia posiada przewód do wypelnienia, uszczel¬ niony i zamkniety od powietrza i wody. 7. Amortyzator gumowy wedlug zastrz. \ — 6, znamienny tym, ze przyrzad tlumiacy drga¬ nia posiada zawór zwrotny (8, 12, 19, 32, 36) do zwiekszania zuzycia energii.

6. Amortyzator gumowy wedlug zastrz. 1 — 7, znamienny tym, ze pól — i/lub pelne ele¬ menty sprezyn gumowych laczone sa sze¬ regowo i/lub równolegle. 9. Amortyzator gumowy wedlug zastrz. 1 — 8, znamienny tym, ze przewiduje sie samo¬ dzielne sprezyny gumowe lub polaczone z nimi inne sprezyny, np. wykonane ze stali. Ganz - M a v a g, JVT o z d o n y - Vagon e s-G e p g y a r Zastepca: mgr. Józef Kaminski rzecznik patentowy A.Do opisu patentowego' nr 45144 FigA 1810. RSW „Prasa", Kielce. IBIBUO' |Ur2t;du folcnlowego| PL