PL45046B1 - - Google Patents

Description

KI M b, 13- Kity to Wynalazek dotyczy urzadzenia zawiasowego, a w szczególnosci takiego urzadzenia, w któ¬ rym zmniejszono w znacznym stopniu tarcie posuwiste i zuzycie, gdy zawiasy sa pod wply¬ wem naprezenia, gdzie wstrzasy sa pochla¬ niane przez elastyczna poduszke, stanowiaca czesc trzpienia i które jest zdolne ograniczyc stopien wzglednej rotacji pomiedzy ramiona¬ mi zawias.Przedmiot wynalazku moze byc wlaczony do zwyczajnego niegietkiego urzadzenia, od¬ powiednio sporzadzonego i to bez precyzyjnej obróbki i moze byc wlaczony albo od poczatku, albo tez w czasie przebudowy lub naprawy bez trudnosci i bez skomplikowanego sprzetu. wedlug niniejszego Urzadzenie zawiasowe riffrt- mi wynalazku nadaje sie do rozmaitych celów.Jego sija i prostota umozliwiaja stosowanie go ze szczególna korzyscia dla polaczenia ogniw gasiennicowych.Na cgól komplet zawiasów wedlug wyna¬ lazku zawiera dwa ramiona zawiasowe, kazde- przymocowane do jednej lub wiecej czesci za¬ wiasy z trzpieniem, z których kazda otacza zasadniczo wspólna os dla wszystkich tych czesci.. Trzpien stanowia co najmniej dwa sztywne prety, a pomiedzy nimi sprezyste lub elastyczne srodowisko specjalnie dostosowa¬ ne, lub nadajace sie do wytrzymania obciazen kompresyjnyeh. Sa to sztywne srodki z jtd- nym co najmniej uchwytem trzpieniowym, przymocowanym do jednego ramienia i jednym *) Wlascieiel patentu oswiadczyl, ze iw6] wynalazku jest Giovanni Eoumaitioi /f 3 £uchwytem przymocowanym do drugiego ramie¬ nia, aby trzymac jeden z wspomnianych sztyw¬ nych pretów i poruszyc chocby czesc w kierunku drugiego preta, i w ten sposób sciskac elastycz¬ ne srodowisko pomiedzy ramionami zawiasy.W normalnym dzialaniu, gdy ramiona za¬ wiasów obracaja sie wzgledem siebie, sztywne prety zblizaja sie do siebie wzdluz jednego brzegu i stlaczaja elastyczne srodowisko tej strony sworznia. Kazdy sztywny pret moze byc tak uksztaltowany, ze tworzy zatrzyma¬ nia, które lacza sie z takimi samymi zatrzyma¬ niami drugiego preta, w celu ograniczenia rota¬ cji ramion zawiasów lub kompresji elastycz¬ nego srodowiska.Wynalazek niniejszy opisano dla zilustro¬ wania, bez ograniczenia do specyficznych wy¬ konan, pokazanych na rysunkach.Fig. 1 przedstawia boczny widok lancucha gasienicowego na dwóch kolach wspieraja¬ cych, z których jedno lub oba moga byc na¬ pedzane z niewidocznego zródla sily napedo¬ wej; fig. 2 — perspektywicznie i schematycz¬ nie w stanie rozlozonym trzy uchwyty trzpie¬ nia, stosownie do wynalazku, przedstawiajac bardziej szczególowo jeden ze sposobów uje¬ cia poszczególnych trzpieni obejmujacych w polozeniu odpowiednim do przynaleznych czes¬ ci; fig. 3 — przekrój pionowy w plaszczyznie prostopadlej do osi trzpienia zawiasy z fig. 2. Ten przekrój stanowi widok wzdluz plasz¬ czyzny 3—3 wedlug fig. 5; fig. 4 — przekrój wedlug fig. 3, pokazujacy czesci przemiesz¬ czone na skutek naprezenia zawiasów; fig. 5 — poziomy przekrój w plaszczyznie zawiera¬ jacej os trzpienia zawiasy wedlug naszego wy¬ nalazku. Przekrój znajduje sie w plaszczyznie 5—5 na fig. 3; fig. 6 — rozlozony perspekty¬ wicznie i diagramowo obraz innych trzech czesci zawiasy i trzpienia wedlug wynalazku, przedstawiajacy bardziej szczególowo zmody¬ fikowany sposób trzymania poszczególnych trzpieni w polozeniu odpowiednim do przyna¬ leznych uchwytów trzpieniowych zawiasy; fig. 7 — przekrój trzpienia wedlug fig. 6; fig. 8 — koncowy widok uchwytów trzpieniowych we¬ dlug fig. 6, zmodyfikowanego trzpienia obró¬ conego do krancowego polozenia w jednym kierunku, z powodu szczególnego naprezenia urzadzenia zawiasowego; fig. 9 — widok uchwy¬ tu trzpieniowego w przekroju, uwidocznione¬ go na fig. 6 i zmodyfikowanego trzpienia; fig. 10 -^ w widoku perspektywicznym zmo¬ dyfikowany sworzen nadajacego sie do uchwy¬ tu trzpieniowego, uwidocznionego na fig. 2; fig. 11 — widok konca zmodyfikowanego trzpienia, nadajacego sie do uchwytów uwi¬ docznionych na fig. 2; fig. 12 — trzpien wedlug fig. 11 — czesciowo w przekroju i w widoku z boku, fig. 13 — koncowy widok przekroju trzpienia nadajacego sie do uchwytów, uwi¬ docznionych na fig. 2 i podobnego do trzpie¬ nia przedstawionego na fig. 11 i 12; fig. 14 — w widoku perspektywicznym zmodyfikowany trzpien nadajacy sie do uchwytów uwidocznio¬ nych na fig. 2; fig. 15 — koncowy widok prze¬ kroju zmodyfikowanego trzpienia nadajacego sie do uchwytów, uwidocznionych na fig. 2 i podobnego do trzpienia przedstawionego na fig. 14; fig. 16 — w widoku z boku przekrój zmodyfikowanego trzpienia, nadajacego sie do uchwytów przedstawionych na fig. 2; fig. 17 — w widoku perspektywicznym i w czesci w przekroju zmodyfikowany trzpien, nadajacy sie do uchwytów wedlug fig. 2 i podobnego do przedstawionego na fig. 16; fig. 18 — w wi¬ doku z boku i w przekroju zmodyfikowany trzpien, nadajacy sie do uchwytów przedsta¬ wionych na fig. 2; fig. 19 — w widoku z bo¬ ku i w przekroju zmodyfikowany trzpien, na¬ dajacy sie do uchwytów przedstawionych na fig. 2 i podobny do uwidocznionego na fig. 18; fig. 20 — w widoku perspektywicznym zmo¬ dyfikowany trzpien, nadajacy sie do uchwy¬ tów przedstawionych na fig. 2; fig. 21 — w widoku z tylu trzpien wedlug fig. 20; fig. 22 — w widoku z tylu trzpien wedlug fig. 20, skre¬ cony do przyblizonego kranca rotacji w jed¬ nym kierunku; fig. 23 — w widoku z tylu trzpien wedlug fig. 20, sciskany do krancowej granicy na skutek naprezenia zawiasy; fig. 24 — w widoku z przodu wytloczony element me¬ talowy, osadzony na sztywnym precie trzpie¬ niowym, uwidoczniony na fig. 20; fig. 25 — w przekroju poprzecznym inny zmodyfikowa¬ ny trzpien, nadajacy sie do uchwytów uwi¬ docznionych na fig. 2; fig. 26 — w przekroju poprzecznym zmodyfikowana kombinacja uchwy¬ tów ramion i niezmodyfikowany trzpien przed¬ stawiony na fig. 2, przy czym zaklada sie, ze uchwyty i ramiona zawias sa w normalnym polozeniu, w którym elastyczny czlon trzpie¬ nia znajduje sie pod jednolitym napieciem; fig. 27 — w przekroju poprzecznym inny zmo¬ dyfikowany trzpien nadajacy sie do uchwytów uwidocznionych na fig. 2; fig. 28 — w prze¬ kroju w plaszczyznie prostopadlej do osi trzpie¬ nia urzadzenia zawiasowego, zawierajacegozmodyfikowany trzpien wedlug fig. 27. Na ry¬ sunku przyjeto, ze uchwyty i ramiona zawia¬ sów sa w normalnym polozeniu, w którym elastyczny czlon sworznia znajduje sie pod jednolitym napieciem.Na omawianych wyzej wzmiankowanych fi¬ gurach — fig. 1 przedstawia lancuch gasien- nicowy 40 osadzony na kolach 41, 42. Stopni¬ ca sklada sie z wiekszej liczby elementów stop* nic 43a, 43b, 43c, itd., które sa polaczone ze soba za pomoca urzadzenia zawiasowego 44, wedlug wynalazku.Fig. 2 — przedstawia najkorzystniejsze wy¬ konanie wynalazku, czesci zewnetrzne zawia¬ sów skladaja sie z czesci ramion 46 i 46a przy¬ mocowanych do uchwytów 41 i 47a. Czesci zawiasów 46 i 46a moga byc tak dostosowane, aby osadzic urzadzenie zawiasowe w rozma¬ itych zastosowaniach oraz w najkorzystniej-* szym wykonaniu, jaki moze stanowic polacze¬ nie elementów lancucha gasiennicowego 43.Uchwyty 48 i 48a sa przystosowane do tego, aby utrzymac trzpien 51 wspólosiowo w ich otworach 48 i 48a oraz obrotowo wokól tego, co zasadniczo stanowi ich wspólna os. Otwo¬ ry uchwytów 48 i 48a maja ksztalt cylindrycz¬ ny, za wyjatkiem czesci do sztywnego trzy¬ mania i poruszania trzpieni, które moga sta¬ nowic splaszczenia 49 i 49a znajdujace sie zwykle wzdluz scianki 50 lub 50a otworów 48 lub 48a, naprzeciwko ramion uchwytów. Pod¬ stawa plaska kazdego uchwytu zlaczonego z tym samym ramieniem lezy w tej samej plasz¬ czyznie i wszystko jest zwykle wymiarowane stosownie do doboru zewnetrznej powierzchni 53 lub 53a sztywnego pretu 52, lub 52a trzpie¬ nia 51, Najkorzystniejsza postacia trzpienia jest zwykle graniastoslup o prostych katach, który w przekroju poprzecznym zajmuje najwieksza przestrzen kwadratowa, jaka moze byc wpi¬ sana do otworów 48 i 48a.Na fig. 2—5 podstawowy lub najprostszy trzpien 51 jest otoczony dwoma wzdluznymi sztywnymi pretami 52 lub 52a9 które obejmuja wydluzne cialo lub srodek 57 z elastycznego materialu, takiego jak guma 58. Zewnetrzne powierzchnie 53 i 53a sa plaskie i równolegle tak, ze zlaczony trzpien 51 moze byc wprowa¬ dzony poprzez otwory 48 i 48a uchwytów 47 i 47a. Scisniete we wlasciwym miejscu elas¬ tyczny material 57 zmusza boczne powierzch¬ nie 53 lub 53a kazdego preta do nacisku na podstawy 49 lub 49a uchwytów przymocowa- wanych do jednego ramienia tak, ze rotacja ramienia uchwytu i podstawy wprawia rów¬ niez w ruch jeden ze sztywnych pretów.Inna mozliwa realizacja wynalazku jest przedstawiona na fig. 6. Ramiona 46* stanowia bezposrednio uchwyty 47* i 41a, lecz otwory 48* i 48'a sa zmodyfikowane w celu zastapie¬ nia podstaw 49 i 49a uchwytów 41 i 47a, uwi¬ docznionych na fig. 2 (przeznaczonych do wspól¬ dzialania z zewnetrznymi powierzchniami 53 i 53a sztywnych pretów 52 i 52a), z uksztalto¬ wanymi czesciami uchwytowymi, które moga byc gwiazdzistymi plaszczyznami 62 i 62a, przeznaczonymi do wspóldzialania z górnymi i dolnymi brfcegiatmii 55' i 56* lub 55'a i 56'a sztywnych pretów trzpienia 52* i 52'a. Plaskie podstawy kazdego uchwytu znajduja sie pod katem w stosunku do siebie i sa normalnie, niezaleznie umieszczone wzdluz jednej strony otworów 48' i 48'a zwykle na przeciwko ra¬ mion uchwytów. Ksztalt wystepów 62 i 61a podpartych plaskimi scianami 62 i 62a jest bez wiekszego znaczenia tak dlugo, dopóki" sa twarde i nie sa tak rozciagliwe, aby przeszka¬ dzac dzialaniu przeciwleglego preta w pelnym zakresie pozadanej swobody - obrotu katowego ramion urzadzenia zawiasowego.Uchwyty 41' i 4Ta ujmuja zwykle i trzyma¬ ja trzpienie 51 wyzej opisane i narysowane, pierwotnie w odniesieniu do uchwytów 47 i 47a. Sa one szczególnie przystosowane do ujecia i przytrzymania trzpieni 5V. Na fig. 7 przedstawiono, wzdluz linii 1—1 wedlug fig. 6, szytwne prety 52' i 52'a uksztaltowane ich równoleglymi zewnetrznymi powierzchniami 53* i 53*a tak, aby pasowaly do wewnetrznych powierzchni 50' i 50'a otworów cylindrycznych 48' i 48'a uchwytów 47 i 47'a. Na kazdym brze¬ gu sztywnych pretów 52' i 52'a wykonane jest zeberko 64 i 65. Zewnetrzne powierzchnie 68 i 69, lub 68a i 69a zeberek, przymocowanych do tego samego sztywnego preta sa rozmiesz¬ czone osobno, aby dokladnie pasowac do splasz¬ czen 62 lub 62a jednego ramienia 47 lub 47a.Cala przestrzen pomiedzy wewnetrzna po¬ wierzchnia 54' i 54'a sztywnych pretów 52' i 52'a moze byc wypelniona elastycznym ma¬ terialem w podobny sposób, jak to przedsta¬ wiono w przypadku trzpienia 51 na fig. 2.Prety 52 i 52a albo 52* i 52'a zaleca sie zrobic z materialu stosunkowo sztywnego, któ¬ ry ma wspólczynnik sprezystosci tego samego stopnia, jak hartowana stal, lub co najmniej twarda stal, jesli zawiasy stosuje sie do la¬ czenia stopnic 43 lancucha gasiennicowego 40. — 3 —W withi pEtypadkaeh zastosowania nadaje* *Le jednak materia) nieco mlekszy, jak i elastycz^- niejszy material sztywny.Tak na przyklad fig, 10 przedstawia zasto¬ sowanie stosunkowo twardego lub. nieelastycz¬ nego materialu, podobnego do gumy 71, do wykonania sztywnych pretów, który jest od¬ powiedni nawet dla czlonu sprezystego, obej¬ mujacego sprezyny stalowe, aczkolwiek zwy¬ kle stosowane razem z miekka guma.Sprezytsy czlon 57 zaleca wykonac ze sto¬ sunkowo elastycznego materialu, który ma wspólczynnik sprezystosci tego stopnia, co gu¬ ma. Przykladem moze sluzyc neopren oraz wielka rozmaitosc naturalnych i syntetycznych materialów polimerycznych. Wedlug wyboru mozna tez dodac sprezyny metalowe lub tez moga one zastapic, jak to nizej wyjasniono, calkowicie gume.Fig. 11 przedstawia na przyklad pólokragle sprezyny tasmowe 73, które moga byc przy¬ mocowane we wlasciwej pozycji, przez umiesz¬ czenie ich konców w szczelinach lub zaglebie¬ niach 75, odpowiednio rozmieszczonych wzdluz odcinków 74 i 74a sztywnych pretów. Moga byc one zlaczone w jednolita calosc, dla wy¬ godnego obchodzenia sie z nimi lub umiesz¬ czenia ich w otworach uchwytów. Pierscienie przytrzymujace 76 moga byc na przyklad do¬ pasowane na trzpieniach 77 i montowane na jezyczkach 78 na kazdym koncu sztywnych pretów. Fig. 12 przedstawia czesciowo w prze¬ kroju i w widoku z boku to samo wykonanie, a fig. 13 ilustruje w przekroju poprzecznym kombinacje takiego wykonania ze sprezystym czlonem 79 z materialu podobnego do gumy.Fig. 14 przedstawia zastosowanie szeregu sprezyn spiralnych 80 ' odpowiednio rozmiesz¬ czonych pomiedzy sztywnymi i twardymi ele¬ mentami 81 i 81a, jako konieczne dla wytrzy¬ mania obciazenia kompresyjnego i utrzymy¬ wania we wlasciwej pozycji, przez odpowied¬ nio rozmieszczone wneki lub rowki 82 w we¬ wnetrznych powierzchniach sztywnych pretów.Fig. 15 ilustruje podobna sprezyne spiralna, skombinowana sprezysta substancja 83, podob¬ na do gumy.Materialem sprezystym moze byc takze spre¬ zyna pasmowa 84 majaca ksztalt sinusoidy i trzymana we wnekach 85 umieszczonych na wewnetrznych powierzchniach sztywnych ele¬ mentów 86 i 86a, jak to przedstawiono na fig. 16. Sprezyna moze byc trzymana w srodku wneki 85 w poprzecznym kanale 87, umiesz¬ czonym w wewnetrznej scianie preta, np. 86a i Istóry jest -odpowiednio Uksztaltowany,"¦¦a!t*y utrzymac dostosowany szczyt 88 wygiecia spre¬ zyny tasmowej. Ten ksztalt sinusoidalnej spre¬ zyny, szczególnie Odpowiedni dla niektórych zastosowan, z powodu koncentracji sil spre¬ zyny ku srodkowi sztywnych pretów £6.Fig. 17 przedstawia zastosowanie kombinacji polaczenia i osadzenia sprezyny 84, podobnej do przedstawionej na fig. 16, w materiale po¬ dobnym do gumy. Wierzcholki 88 sprezyny sinusoidalnej 84 wystaja w sposób zalecany, lekko poza powierzchnie 90 i 90a materialu 89 podobnego do gumy tak, aby kontaktowac z zewnetrzna strona elementów sztywnego pre¬ ta, które sa równolegle do powierzchni 90 i 90a sprezystego czlonu, lecz nie sa uwidocznione.To wystawanie jest zwykle pozadane, gdyz sprezyna 84 jest naprezona lub zwolniona, a jej wierzcholki 88 posuwaja sie podluznie wzdluz osi urzadzenia zawiasowego tak, ze zblizaja sie do siebie, lub oddalaja od siebie i stad doznaja zwykle lekkiego ruchu posuwistego wzdluz wewnetrznej strony czlonów sztywnych pretów, które moga byc najlepiej wykonane z powierzchni sprezyny zrobionej z twardego metalu.Fig. 18 przedstawia sprezysty element, za¬ wierajacy uklad sprezyn spiralnych 9Z i 92', umieszczonych we wnece przytrzymujacej 93 lub wnekach 93 i 93' sztywnych pretów 94 i 94a. Sprezyna jest umieszczona wzdluz wneki przez wkladanie jej do konców w rowki 95, wykonanych wewnatrz wnek. Sprezyny spi¬ ralne 92 i 92* moga byc osadzone w materiale sprezystym, podobnym do gumy 96, jak to przedstawiono na fig. 19.Material sprezysty podobny do gumy, który moze byc wzmocniony przez wkladki z tka¬ niny, fibry lub sprezyny, moze byc utrzyma¬ ny we wlasciwym miejscu od wewnetrznej stro ny powierzchni sztywnych pretów, jakimkol¬ wiek odpowiednim, ogólnie stosowanym spo¬ sobem. Na przyklad moze byc zwyczajnie po¬ laczony za pomoca kleju lub nawet utrzymany przez tarcie, gdyz jest naciskany ku wewnetrz¬ nym powierzchniom pretów. Moze on byc tei trzymany sposobem mechanicznym przez od¬ powiednio uksztaltowany sztywny pret Jak przedstawiono na fig. 20—23, prety 97 i 97a moga miec taki ksztalt, aby otoczyc i ulozyc jakby w kolysce obejmowac srodowisko elas¬ tyczne 57 pomiedzy wystepami w postaci je¬ zyków, a bocznymi zebrami lub brzegowymi wystepami 100e 101, 100a, 101a. W podobny spo¬ sób cialo elastyczne moze byc czesciowo przy- — 4 —trzymane, i chronics* pan; sztywne prety, przedstawione na fig. 7 pomiedzy zebrami 64, 65, i 64 Dzialanie elastyczne trzpienia zostaje na egól polepszone, a sam trzpien bedzie bezpieczniej przytrzymany w otworach uchwytów, jesli trzpjen ten dziala ppd jakims obciazeniem kom- presyjnym na calej jego powierzchni. Zaleca ?ie zwykle szczególnie unikac, by naprezenie (Jzialatp bezposrednio na material podobny do gumy, elastyczny lub sprezysty. Zwykle mozna to osiagnac najlepiej przez projektowanie i wy¬ miarowanie wkladki z materialu sprezystegg w ten sposób, ze trzpien musi byc dostatecz¬ nie uprzednio scisniety w otworach uchwy¬ tów, aby zabezpieczyc go tak, by kazda czesc urzadzenia podlegala kompresji, bez wzgledu na stopien dozwolonej rotacji lub wypróbo¬ wanej przez urzadzenie zawiasowe.Elementy elastyczne wykonane przewaznie z gumy lub substancji podobnej do gumy mo¬ ga miec ksztalty niesymetryczne. Jak to przed¬ stawiono na fig. 25, na przyklad sprezysty ma¬ terial podobny do gumy 58, przekladany po¬ miedzy sztywnymi pretami 52 i 52a, posiada glebokie, wklesle wglecie 108 i plytkie wklesle wglebienie 209* Podczas dzialania ramiona mo¬ ga sie obracac i naciskac na material sprezy¬ sty w jego górnej, grubej czesci 109, bez po¬ wodowania znaczniejszego naprezenia w ma¬ teriale w dolnej czesci 110. Jednakie w nie¬ których przypadkach moze byc wskazane ope¬ rowanie ramionami w przeciwnym kierunku, poniewaz wtedy torebki wklesle 108 mocno oslabiaja opór przewidziany przez material sprezysty dla rotacji w tym kierunku, podczas gdy material o normalnych konturach na prze¬ ciwnej stronie 109 trzpienia, powstaje zdatny do poddawania go naprezeniom. W czasie dzia¬ lania trzpienia eliminuja wzrost tarcia posu¬ wistego i zuzycia, które sie normalnie spoty¬ ka, gdy zawiasa jest poddana naprezeniu. Od¬ nosnie lig. 3, to tarcie zwykle ma miejsce po¬ miedzy uchwytem, np. '47o, a trzpieniem, lub sworzniem, lub twardym trzpieniem jedno¬ czesciowym, tu nie uwidocznionym; po wewnetrz¬ nej stronie powierzchni, np. 50 uchwytu po przeciwnej stronie ramienia, np. 46, które prze¬ nosi naprezenie. W urzadzeniu zawiasowym stanowiacym przedmiot wynalazku, ruch wzgle¬ dny pomiedzy uchwytem a trzpieniem jest m tym miejscu wyeliminowany. Poza zetknieciem splaszczenia 49 trzpien kontaktuje zewnetrz- na powierzchnia preta trzpienia i wspóldziala poprzez nacisk, przekazywany przez srodowisko elastyczne na drugi' sztywny frret, tak" ze ¦ sea- pofomy uchwyt i pr%t tnpiejiia poruszaja sie razem w obszarze, gdzie zwykle maksymalne tarcie powstaloby, gdy ramion? obracaja sie wzgledem siebie. W, taki sam sposób trzpien przedstawiony na fig. 7 równiez eliminuje tar¬ cie posuwiste pomiedzy wewnetrzna powierzch¬ nie uchwytów np. 50, a zewnetrzna powierzch¬ nie np. 53 preta trzpienia w krytycznym obsza¬ rze, glównie polozonym naprzeciwko ramion zawiasów, poniewaz uchwyt i pret trzpienia trzymane sia tak, aby mogly byc.razem poru¬ szane przez promieniowe wystepy, np. 62.W sworzniu przedstawionym na fig* 2, ruch wzgledny pomiedzy uchwytami przymocowa¬ nymi do róznych ramion jest absorbowany w samym srodowisku sprezystym. Jak to przedstawiono na fig. 22, czlon ten moze to spelnic, wytwarzajac kompresje na polowe przylegla do jednego brzegu, a rozprezajac sie w drugiej polowie przyleglej do drugiego brze¬ gu. Ruch wzgledny pomiedzy uchwytami a pretami trzpienia, do których kazdy jest przy¬ mocowany, jest przeksztalcony za pomoca wy¬ konania wynalazku, przedstawionego na fig. 7a, na styk obrotowy pomiedzy dwiema po¬ wierzchniami. W precie trzpienia wedlug tej figury, wydluzony, sprezysty czlon 111, któ¬ rym moze byc np. substancja podobna do gu¬ my, jest umieszczony tak, ze przylega do we¬ wnetrznych powierzchni 54* i 54'a pretów sworz¬ nia $2* i 5£*a. Ten sprezysty czlon ulega od¬ ksztalceniom wytworzonym przez twarde pre¬ ty i zebra €4, 65, 64d, 65a, tak ze zostawia wydrazenia 112, w których moze sie rozprezyc, gdy ulega kompresji. Srodkowe, twarde lub sztywne czlony 113 i 113a sa tak umieszczone, aby miec zewnetrzna powierzchnie 114 przy¬ legla do wewnetrznej powierzchni ozlona spre¬ zystego. Te dwa srodkowe sztywne czlony ma¬ ja wewnetrzne powierzchnie 119; 120 i ll9a, 120a, które spotykaja sie lub ruszaja normal¬ nie w srodku 121.Fig. 9 przedstawia inna korzystna odmiane wykonania trzpienia, w którym prety 122 i 122a trzpienia maja ksztalt nadany im wzdluz zew¬ netrznych powierzchni 123 i 123a, taki aby przylegaly one do wewnetrznych powierzchni 50' i 5Ca uchwytów 4? i 47'a. Material spre¬ zysty 125 jest ulozony pomiedzy plaskimi wew¬ netrznymi powierzchniami 124 i 124a tychze pretów a plaskimi zewnetrznymi powierzchnia¬ mi 128 i 129 srodkowych. sztywnych czlonów 126 i 127. Ten sworzen pozwala na oszczednos¬ ci w produkcji i zwieksza zdolnosc wytrzyma- — 5 —nia obciazenia kompresyjnego lub zycia uzy¬ tecznego niektórych materialów elastycznych.Prety 122 i 122a trzpieni sa uksztaltowane wzdluz swoich brzegów 135 i 135a tak, aby przylegaly do promieniowych wystepów 134 i 134a uchwytów 47' i 47'a.Wewnetrzne powierzchnie 130 i 131 srodko¬ wych czlonów twardych 126 i 127 trzpienia, przedstawionych na fig. 9, ilustruje jedna z licznych mozliwych realizacji wynalazku. Po* wierzchnia 130 czlona 126 moze byc albo plas¬ ka, jak przedstawiono kropkowana linia 130', albo tez moze miec plytki kanal wzdluz srod¬ ka. Zarówno plaska powierzchnia jak i kanal sa przystosowane do wspóldzialania z zeber¬ kiem 132 srodkowego sztywnego kawalka 127.Naprezenia udzielane urzadzeniom zawiaso¬ wym przez lancuch gasienicowy, w którym jest ono uzywane, moga byc wyrównywane, a wstrzasy moga byc absorbowane przez trzpien, jak to przedstawiono na fig. 4. Gdy elastycz¬ ny trzpien 51 doznaje obciazenia kompresyj¬ nego od naprezenia przykladanego do ramion 46 i 46a zawiasów, które jest wieksze niz nor¬ malna wstepna kompresja w otworach uchwy¬ towych, to sciska ono go dalej uchwytami 47, 47a, — by odsunac od siebie te uchwyty pod prostymi katami osi obrotu trzpienia.To nieznaczne przemieszczenie jest zwykle wskazane i zalecane, poniewaz przemieszcze¬ nie zewnetrzne powierzchni 53 i 53a sztywnych pretów 52 i 53a, oddalajac je od wewnetrznej powierzchni SOa i 50 otworów uchwytowych, i redukuje nawet tarcie posuwiste, które ina¬ czej mogloby pojawic sie przynajmniej na stro¬ nie zewnetrznej górnych i dolnych brzegów 55, 55a, 1 56a.W prostym sworzniu 51 (fig. 2) stopien prze¬ mieszczenia uchwytów i pretów trzpienia, spo¬ wodowane przez naprezenia w urzadzeniach zawiasowych jest ograniczone jedynie przez scisniety material sprezysty 55. Przemieszcze¬ nie moze byc kontrolowane dla celów opera¬ cyjnych i dla zapobiegania uszkodzenia ma¬ terialu sprezystego rozmaitymi zabiegami prze¬ ciwdzialajacymi.Jeden ze wskazanych zabiegów przedstawi- ny jest na fig. 23. Sztywne prety 97 i 97a sa zaopatrzone na kazdym koncu lukowo uksztal¬ towanym jezyczkiem 98, 99 i 98a i 99a. Prze¬ ciwlegle wewnetrzne powierzchnie 102 i 102a jezyków 98 i 99a — na jednym koncu trzpie¬ nia sa tak umieszczone, ze kontaktuja gdy cialo sprezyste 57 zostaje scisniete do pozada¬ nego maksymalnego stopnia. Krzywizna we¬ wnetrznych lukowych powierzchni jest tak projektowana, ze granica nie jest przekracza¬ na, niezaleznie od kata obrotu ramion 46 i 46a zawiasów i pretów 98, 99 i 98a, 99a trzpienia w czasie, gdy naprezenia trzpienia ustala sie.Jeszcze inny lepszy przekrój zatrzymania trzpienia jest przedstawiony na fig. 7. Zeber¬ ka 65 i 66, utworzone po kazdej stronie wzdluz sztywnych pretów 52*, wystaja wewnatrz ku przeciwleglym zeberkom 65a i 66a, utworzone wzdluz pretów 52a\ Miedzy nimi znajduja sie zeberka 115, 116 i 115a, 116a na brzegach srod¬ kowych sztywnych czlonów 113 i '113a. Gdy zawiasy nie sa poddawane prawie maksymal¬ nemu obrotowi, te srodkowe sztywne elementy stykaja sie ich wierzcholkami 121, a kompre¬ sja materialu sprezystego 111 i lila doznaje ograniczenia na skutek spotykania sie tylnych powierzchni 66, 67 i 66a, 67a zeberek pretów trzpienia z zewnetrznymi powierzchniami ze¬ berek 117, 118 i 117a, 118a srodkowych, sztyw¬ nych czlonów 113 i 113a, które stykaja sie w miejscu 121. Gdy dokona sie prawie ma¬ ksymalnego obrotu zawiasów, srodkowe czesci sztywne 113 i 113a stykaja sie wzdluz po¬ wierzchni 119 i 119a lub 120 i 120a, Zarówno maksymalny obrót, na który po¬ zwala urzadzenie zawiasowe, jak i normalne polozenie, do którego doprowadza sie ramiona urzadzenia, moga tez byc kontrolowane za po¬ moca srodków wedlug wynalazku.Obrót moze byc ograniczony w trzpieniu 51, jak to przedstawiono na fig. 22, przez utwo¬ rzenie zeber 104, 105 i 104af 105a wzdluz brze¬ gów sztywnych pretów 97 i 97a. Rozciagaja sie one na zewnatrz czlona sprezystego pod nieznacznym katem, gdy to jest zwlaszcza gu¬ ma lub substancja do gumy podobna; element z materialu sprezystego sam jest w nieznacz¬ nym stopniu wklesly w kierunku srodka, aby stworzyc plaska torebke 107, do której moze sie rozszerzyc gdy ulega on kompresji, tak ze dzialanie stopowania zeberek nie bedzie prze¬ szkadzalo. Przeciwnie zeberka 104 i 104a lub 105 i 105a sa wymiarowane tak, aby sie spot¬ kac i zatrzymac obrót w zadanej chwili w kaz¬ dym kierunku.Z fig. 22 widac oczywiscie, ze na dokladny kat, przy którym obrót zostaje ograniczony, na skutek zastopowania zeberek 104 i 104a lub 105 i 10Sa, moze w nieznacznym stopniu wply¬ nac stopien naprezenia, któremu ulegaja za- ¦ wiasy. - ¦ — 6 —Na przyklad maksymalny obrót dorwolony przy silnym naprezeniu, znacznie sciskajacym element sprezysty, jak to przedstawiono na lig. 23, bedzie troche mniejszy niz wykazany na fig. 22. Ale w praktyce ta zmiana zwykle jest .bez znaczenia.Inny korzystny sposób zatrzymania obrotu zawiasy, przedstawiono na fig. 8, w którym glówne . zeberka biegowe 125, i 115a srodko¬ wych elementów sztywnych 213 i 113a sa zgru¬ biane. Jak wynika z rysunku, obrót w jed¬ nym kierunku jest ograniczany, gdy spotyka¬ ja sie: powierzchnia tylna zeberka brzegowe¬ go 66, zeberka brzegowe 115 i 115a srodkowych elementów sztywnych 113 i 113a i tylna po¬ wierzchnia 66a, a w drugim kierunku, gdy spo¬ tykaja sie analogiczne czesci 67, 116 i 116a i 67a.Trzpien moze byc tak skonstruowany, aby kontrolowac dozwolony obrót, np. aby zmusic ramiona do zahamowania normalnej pozycji lub pozwolic na swobodny ruch, az ostatecz¬ na granica obrotu zostanie osiagnieta, a na¬ stepnie stopniowo zwiekszac opór w czasie obrotu.W najprostszej odmianie konstrukcyjnej trzpienia 51 przedstawionego na fig. 2 normal¬ na pozycijia, w Wtjórej eOiememtt: sprezysty 57 znaj¬ duje sie pod jednolita kompresja, zdarza sie, gdy splaszczenie 49 i 49a uchwytów sa prze¬ ciwstawne iw tym przykladzie, gdy ramiona 46 i 46a sa w tej samej plaszczyznie. W czasie obrotu w kierunku od tej plaszczyzny, element sprezysty 57 jest poddawany wzrastajacej kom¬ presji odksztalcajacej, szczególnie gdy zostaje scisniety pomiedzy pretami trzpienia w jed¬ nej polowie, np. przylegajacej do górnego brze¬ gu 55, a rozprezony w drugiej polowie, np. tej przylegajacej do dolnego brzegu 56, ze opór stopniowo wzrasta przy obrocie, az uzys¬ ka sie zastopowanie. Ramiona moga natural¬ nie byc przymocowane do uchwytów tak, ze gdy trzpien znajduje sie pod jednolita kom¬ presja, moga one zajac kazda pozadana pozy¬ cje, na przyklad taka jaka przedstawiono na fig. 26.To osobliwe urzadzenie moze byc uzyte do polaczenia stopnic 43 lancuchów gasienico¬ wych, przedstawionych na fig. 1 tak, ze lan¬ cuch latwiej obiega wokolo kól 41 i 42, a stop¬ nice 43 sa dociskane lepiej ku ziemi.Inna odmiana wykonania jest przedstawio¬ na na fig. 27 i 28. Trzpien wedlug tego wy¬ konania zawiera element sprezysty 58, który ma podczas swego rozprzezenia ksztalt grubszy po jednej stronie 132, niz po drugiej stronie 133. Ta konfiguracja moze byc'zadowalaj|co osiagnieta przy stosowaniu wielu materialów sprezystych, na przyklad przy substancji po¬ dobnej do gumy przez stalowe sprezyny lub ich kombinacje. Gdy ten zmodyfikowany trzpien jest wmontowany do normalnego urza¬ dzenia zawiasowego, jak przedstawiono na fig. 2, normalna pozycja uchwytów 47 i 47a zmie¬ nia sie w pozycje przedstawiona na fig. 2.Obrót ramion z tej normalnej pozycji napo¬ tyka stopniowo na wzrastajacy opór, lecz od¬ miennie od konstrukcji przedstawionej na fig. 26. Stopien oporu, spotykany dla ruchu zmie¬ niajacego normalna pozycje, jest zmienny za¬ leznie od kierunku, w którym rotacja sie od¬ bywa. Na przyklad opór wzrasta najszybciej, gdy ramiona obracaja sie i naciskaja wezsza strone 133 elementu sprezystego 58.Inna zalecona metoda dla kontrolowania obrotu zawiasów jest przedstawiona na fig. 8, specjalnie dostosowana do zmodyfikowanych uchwytów 47', 47'a. Wewnetrzne powierzchnie 119, 120 i 119a, 120a elementów srodkowych posuwaja sie lub spotykaja w miejscu 121t aby pozwolic na swobodny kontakt obrotowy uchwytów i ramion az przewidziany stosunek katów lub granica w jednym kierunku zblizy sie i spotkaja sie przeciwlegle powierzchnie 129 i U9a lub 120 i 120a. Obrót moze wten¬ czas trwac nadal przeciwko wzrastajacemu oporowi dopóki absolutna granica nie zostanie osiagnieta, co zachodzi gdy zewnetrzne po¬ wierzchnie 117 i 117a lub 118 i U8a zeberek brzegowych czlona srodkowego 115 i 125a lub 116 i 116a powierzchniami 66 i 66a lub 67 i 67a zeber brzegowych pretów sworznia.Pozycja i ksztalt zewnetrznych powierzchni srodkowych elementów moga byc przystoso¬ wane do kontrolowania obrotu róznymi sposo¬ bami. Na przyklad przeciwlegle powierzchnie moga byc wykrzywione, jako pozadane do kon¬ trolowania stopnia, do którego opór jest na¬ potykany, gdy ramiona obracaja sie.Inne modyfikacje w konstrukcji moga: byc przewidziane dla udogodnien operacyjnych. Na przyklad odnosnie fig. 20 mozna przewidziec oporki 106 do utrzymania trzpieni wewnatrz otworów 48 lub 48a uchwytów 47 i 47a. Te oporki wraz z innymi czesciami sztywnych pretów 97 i 97a moga byc odpowiednio wy¬ tloczone z metalu, np. plaskiego kawalka wy¬ tloczonej blachy, przedstawionej na fig. 24.Oporki te moga byc uksztaltowane jako zam- — 7 —kaiecia, gdy sworzen mial juz wprowadzo¬ ny do otworów uchwytów or«2 prefabryko¬ wane i umieszczane przez kompresje w urza¬ dzeniu zawiasowym.Powyzej pokasano i opisano kilka odmian wykonania wynalazku, ale tylko dla ptzykla- du. Istote wynalazku nalezy rozumiec, jak okreslono w zastrzezeniach. PL

Claims (7)

1. Zastrzezenia patentowe lj Urzadzenie zawiasowe, znamienne tym, ze sklada sic * gietkiego urzadzenia, posiada¬ jacego co najmniej dwa uchwyty wzgle¬ dem siebie ohracalne wokól wspólnej osi i stanowi kombinacje czlona trzpieniowe¬ go, skladajacego sie co najmniej z dwóch pretów ze sztywnego, twardego materia¬ lu, osadzonych tak; ze rozciagaja sie ró- y wnolagle wzgledem siebie i wzgledem wspólnej osi w otworach wymienionych uchwytów i posiadaja osadzony miedzy nimi sprezysty material, opierajacy sie silom icisliwym, dazacym do duszenia w kierunku do siebie wymienionych pretów oraz. posiadaja trwale polaczenie z jed¬ nych z wymienionych uchwytów, powodu¬ jacych ruch co najmniej czesci jednego z wymienionych pretów wzgledem drugie¬ go, a w ten sposób scisniecie wymienio¬ nego materialu sprezystego miedzy tymi pretami, gdy jeden z wymienionych uchwy¬ tów obraca sie wzgledem drugiego.

2. Urzadzenie zawiasowe wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze srodek sprezynujacy stanowi sprezyne stalowa.

3. Urzadzenie - zawiasowe wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze material sprezysty sta¬ nowi sprezyna metalowa, zaopatrzona w srodki utrzymujace sprezyne te miedzy pretami.

4. Urzadzenie zawiasowe wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze prety lub twardy ma¬ terial sa wykonane z twardej gumy, a ma¬ terial sprezysty z gumy miekkiej.

5. Urzadzenie zawiasowe wedlug zastrz. 1—4, znamienne tym, ze czlon trzpieniowy, skla¬ dajacy sie z dwóch równoleglych elemen¬ tów, utworzonych ze stosunkowo twarde¬ go materialu, posiada wspólczynnik spre¬ zystosci rzedu stali, a zabezpieczona mie¬ dzy tymi równoleglymi elementami warst¬ wa stosunkowo elastycznego materialu po¬ siada wspólczynnik sprezystosci rzedu gu¬ my, przy: czym wytnianiony czlon trzpie¬ niowy rozdaga sie po obydwóch stronach plaszczyzny prostopadlej do osi obrotu obydwóch uchwytów i przechodzi przez otwór kazdego z tych uchwytów, przy czym elementy sztywne sa polaczone z jed¬ nym a wymienionych uchwytów do, poru¬ szania co najmniej czesci jednego z wymie¬ nionych równoleglych czlonów wzgledem drugiego równoleglego czlona, w celu scis¬ niecia elastycznej warstwy znajdujacej sie miedzy nimi, gdy jeden z uchwytów obra¬ cany jest wzgledem drugiego.

6. Urzadzenie zawiasowe wedlug zastrz, 5, znamienne tym, ze posiada wystepy po¬ laczone z koncami kazdego z wymienio¬ nych czlonów równoleglych, rozciagajacych sie stycznie, kazdy wzgledem warstwy ma¬ terialu elastycznego oraz zebra zlaczone z kazdym z bocznych brzegów czlonów równoleglych, rozciagajace sie wzgledem siebie, tworzace z wymienionymi czlonami i jezykami rodzaj kolebki, w której obje¬ ty jest material elastyczny, przy czym elas¬ tyczny ten material jest zabezpieczony przed przesunieciem i chroniony przed nad¬ miernym scisnieciem, gdy uchwyty te obracaja sie. i. Urzadzenie zawiasowe wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze warstwa materialu elastycznego posiada kolnierzowe sprezyny metalowe, ulozyskowane w bloku materia¬ lu podobnego do gumy. 8. Urzadzenie zawiasowe wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze warstwa materialu elastycznego obejmuje stalowe sprezyny tasmowe, uksztaltowane przewaznie sinu¬ soidalnie i osadzone w bloku z materialu podobnego do gumy. 9. Urzadzenie zawiasowe wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze czlony równolegle utwo¬ rzone sa ze stali utwardzonej i ze mate¬ rial elastyczny stanowi substancje podob¬ na do gumy. 10. Urzadzenie zawiasowe wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze posiada narzady zla¬ czone z wymienionymi czlonami równole¬ glymi do ujecia boczna powierzchnia wy¬ mienionych uchwytów, przy czym trzpien jest zabezpieczony przesunieciem osiowym w jego polozeniu wewnatrz otworów wy¬ mienionych uchwytów. 11. Urzadzenie zawiasowe wedlug zastrz. 1—10, znamienne tym, ze posiada co najmniej -r •' —dwa uchwyty osadzone obrotowo wokól wspólnej osi i czlon, trzpieniowy przecho¬ dzacy poprzez te uchwyty i posiadajacy dwa równolegle elementy wewnetrzne oraz dwa równolegle elementy zewnetrzne, kaz¬ dy wykonany z materialu stosunkowo twar¬ dego o wspólczynniku sprezystosci rzedu .stali, przy czym wewnetrzne elementy sa przystosowane do osadzenia i zetkniecia, kazdy wzdluz linii równoleglej wzgledem wspólnej osi zawiasów i zabezpieczone co najmniej miedzy jednym z wymienionych elementów i ich przyleglych zewnetrznych elementów warstwa ze stosunkowo elas¬ tycznego materialu, posiadajaca .wspólczyn¬ nik sprezystosci rzedu gumy oraz posiada srodki zawierajace ksztaltowana czesc jed¬ nego co najmniej z uchwytów do objecia wymienionych elementów jednego na dru¬ gim i do poruszania wymienionych elemen¬ tów stykajacych sie wewnetrznymi i zew¬ netrznymi czesciami wzgledem siebie do sciskania elastycznych warstw umieszczo¬ nych miedzy nimi. 12. Urzadzenie zawiasowe wedlug zastrz. 11, znamienne tym, ze zebro, stanowiace co najmniej jeden boczny brzeg jednego z zew¬ netrznych równoleglych czlonów tworzy koryto obejmujace material elastyczny, przy czym material elastyczny zabezpie¬ czony jest przed przesunieciem i chronio¬ ny przed nadmiernym scisnieciem, przy obracaniu sie uchwytów. 13. Urzadzenie wedlug zastrz. 11, znamienne tym, ze zebra stanowiace boczne brzegi jednego z wymienionych zewnetrznych czlonów równoleglych dostosowane sa do przylegania do wewnetrznego czlona, gdy uchwyty obrócone zostaja poza przewi¬ dziany skret katowy, przy czym material elastyczny chroniony jest przez te czlony przed nadmiernym sciskaniem. 14. Urzadzenie wedlug zastrz. 11, znamienne tym, ze posiada powierzchnie jednego z wymienionych wewnetrznych czlonów rów¬ noleglych, odsadzona od wspólnej osi za¬ wiasy i dostosowana do zetkniecia z po¬ wierzchnia drugiego wewnetrznego wymie¬ nionego czlona równoleglego, gdy uchwyty obrócone zostaja poza przewidziany skret katowy, przy czym obrót wymienionych uchwytów poza przewidziany skret katowy zostaje przyhamowany oporem przeciwko sciskaniu warstwy z materialu elastyczne¬ go, osadzonej miedzy przylegajacymi czlo¬ nami równoleglymi, zewnetrznymi lub we¬ wnetrznymi. „EST" Etablissement Sciences Techniaues Zastepca: dr Andrzej Au, rzecznik patentowyDo opisu patentowego nr 45046 Ark. 1 tors*' SLm. *** tp* *'*•<'& ?*f* fSSm. T*f TZ7 TM tU 47- 47' AfcrC Do opisu patentowego nr 45046 Ark. 2 ?ó Tpa. Fig to '2S ?& SO g/a f^ Fig 14 Fig/6 66 67, SS SS wzzzn JTiq.l7 Xff*J^Do opisu patentowego nr 45046 Ark. 3 ioo*/S2*«- f<^!90 -Fig.25 T*0« JFig.H P.W.H. wzór Jednoraz. zam. PL/Kg^Otst.. «rm. 2242

7.VII.61. 100 egz. Al pism. ki. IU. PL