Opublikowano dnia 21 wrzesnia 1961 r. fk2* JKJkC z 4 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 44913 KI. 21 d2, 16 Polska Akademia Nauk*) (Instytut Podstawowych Problemów Techniki Zaklad Elektrotechniki) Warszawa, Polska Silnik synchroniczny z trwalymi magnesami i rozruchem indukcyjnym Patent trwa od dnia 3 lutego 1961 r.Male silniki synchroniczne z trwalymi ma¬ gnesami i rozruchem indukcyjnym posiadaja wspólczynniki mocy, sprawnosc i wymiary ga¬ barytowe zblizone do analogicznych parame¬ trów silników indukcyjnych malej mocy. Wy¬ kazuja dobre wlasciwosci rozruchowe, dobre wlasciwosci wpadowe pozwalajace doprowa¬ dzac do predkosci synchronicznej uklady na¬ pedzane o duzych momentach bezwladnosci oraz stala predkosc obrotowa przy zmianach obciazenia w stosunkowo duzych granicach. Sa wiec silnikami do napedów synchronicznych znacznie przewyzszajacymi dotychczas stoso¬ wane silniki synchroniczne typu reluktancyj- nego i histerezowego, a takze moga konkuro¬ wac z silnikami indukcyjnymi w tych nape- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa mgr inz. Ryszard So-r chocki i mgr inz. Jerzy Borkowski. dach przede wszystkim, w których predkosc synchroniczna nie jest konieczna lecz pozada¬ na.W silniku wedlug wynalazku trwale magne¬ sy wzbudzenia oraz urzadzenie rozruchowe znajduja sie w czesci zewnetrznej silnika, któ¬ ra moze wirowac lub byc nieruchoma w za¬ leznosci od sposobu zasilania twornika. Jezeli twornik jest zahamowany i zasilany bezposred¬ nio z sieci wówczas wiruje czesc zewnetrzna silnika (wirnik zewnetrzny), a w przypadku zasilania silnika z sieci przez pierscienie i szczotki wiruje twornik maszyny. W ukladzie z wirnikiem zewnetrznym unika sie doprowa¬ dzen w postaci styków slizgowych oraz uzysku¬ je sie wiekszy niz normalnie moment zama¬ chowy (GD2), co jest korzystne np. w napedach magnetofonowych. Dla dokonania rozruchu sil¬ nika trwale magnesy zaopatrzone sa w nabie- gunniki w ksztalcie wycinków pierscienia z li-tego materialu magnetycznego wzlgednie zlo¬ zone ,z blach magnetycznych, przy czym w na- blfeafcnnttcach blachoy.y^h rozlozone sa prety kntki/rozruchowo-tlumiacej, co w nabiegun- nikach litych nie jest konieczne. Miedzy kran¬ cami sasiednich nabiegunników zachowany jest odstep zabezpieczajacy przed nadmierniymi strumieniami rozproszonymi magnesów.Na fig. 1 i 2 rysunku przedstawiono schema¬ tycznie przekrój silnika wedlug wynalazku w róznych odmianach wykonania. Na wewne¬ trznej powierzchni stalowego jarzma 1 umoco¬ wano trwale magnesy 3, zaopatrzone w nabie¬ gunniki 4 z litego lub blachowanego materialu magnetycznego. Jezeli nabiegunniki sa lite wówczas rozruch dokonany zostaje wskutek powstania momentu obrotowego od pradów wirowych indukowanych w nich przez wiru¬ jace pole twornika 5, jezeli nabiegunniki sa blachowate wówczas wykonane sa w nich zlob¬ ki 6, mieszczace uzwojenie rozruchowo-tlumia- ce. Przestrzenie 2 oddzielajace krance sasied¬ nich nabiegunników powinny byc uformowane tak, aby z jednej strony ograniczyc mozliwie strumienie rozproszone magnesów i aby z dru¬ giej strony nie pogarszac warunków rozrucho- ' wych. W przestrzeniach tych moga byc umie¬ szczone dodatkowe prety 7 lub 8 klatki roz¬ ruchowej o przekroju np. prostokatnym luo^ ko¬ lowym, dystansujace jednoczesnie mechanicz¬ nie krance sasiednich nabiegunników. W celu uzyskania wiekszej energii z trwalych magne¬ sów wzbudzenia mozna je wykonac np. w ksztalcie wycinków pierscieni 8. Na fig. 3 po¬ dano przekrój poprzeczny silnika dwubieguno¬ wego posiadajacego trwale magnesy wykonane jako jednolity odlew 10 w postaci namagneso¬ wanego obwodowo cylindra z wydatnymi bie¬ gunami na jego wewnetrznej powierzchni. Dla silników o malej srednicy i malej liczbie par biegunów ma to decydujacy wplyw na poloze¬ nie punktu stabilizacji i punktu pracy magne¬ su, a wiec na wartosc indukcji uzyskanej w szczelinie silnika. Urzadzenie rozruchowe jest analogiczne jak w rozwiazaniach opisanych wyzej. PL