Opublikowano dnia 20 czerwca 1861 r.W4d S3(zo POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 44822 Uniiuersytet Warszaiuski (Katedra Chemii Jadroirej)*) Warszawa, Polska KI. 12 e 1/03 Mig? Bcrtdl $3/80 Wypelnienie aparatów do wymiany masy oraz urzadzenie do wytwarzania elementów tego wypelnienia Patent trwa od dnia 29 sierpnia 1960 r.Procesy wymiany masy miedzy fazami pro¬ wadzi sie czesto w aparatach z wypelnieniem, majacym na celu zwiekszenie powierzchni zetkniecia i przedluzenie czasu stykania sie faz.Znany jest szereg typów takiego wypelnienia, jak na przyklad wypelnienie z pierscieni Raschiga czy wypelnienie ze spiral Brcgeafa, wykonanych z krótkich odcinków drutu o prze¬ kroju kolowym, zwinietych w postaci sprezyn.Dla zmniejszenia oporów przeplywu przez wy¬ pelnienie, co ma szczególne znaczenie przy procesach wymiany masy, prowadzonych pod zmniejszonym cisnieniem, proponowano takze wypelnienie z blach metalowych, umieszcza¬ nych w kolumnie równolegle wzdluz jej osi tak, iz tworzyly sie uklady szczelin o prze- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa dr Anatol Selecki i mgr inz. Bogdan Tyminski, kroju prostokatnym. Wyfpelnienie itakia, zlazo¬ ne z blach aluiminiiowych o grubosci 1,5 tna szerokosci 150 mim i dlugosci 600 mim propo¬ nowane bylo prze A. R. Banorotft^a i H. K.Rae (Gam. J. Chem Bng. 35, 77, 1957) a po¬ dobne wypelnieniie z blach jest przedmiotem partentoi bry^tyijskiago nr 426560.Zadne ze znanych wypelnien* nie spelnia jednak warunków, jakim powinno odpowiadac wypelnienie aparatów do Wymiany masy a mianowicie: wysoka wartosc przeplywu, przy którym nastepuje zalanie wypelnienia, male opory przeplywu, duza przestrzen swobodna, czyli maly ciezar na jednostke objetosci oraz stosunkowo mala wysokosc równowazna pólce teoretycznej.Przedmiotem wynalazku jest wypelnienie, które spelnia wszystkie te wymagania, a przy tym jest proste w wykonaniu i tanie. Sklada sie ono z pasków z tworzywa dajacego sieksztaltowac, na przyklad z pasków metalowych lub z tworzyw sztucznych odpornych na dzia¬ lanie srodków chemicznych, a zwlaszcza z pas¬ ków z sia^fc^a|owej/skt^c(mach wzdluz osi podluznefJ^k|^,ri-*' krawEkae?*^3i tworza po¬ dwójna linie *srubowa, przy czym skrecone paski umieszczone sa jeden oFok drugiego wzdluz osi kolumny do wymiany masy, wy¬ pelniajacf caly jej przekrój. Wynalazek obejmu¬ je równi|z urzadzenie "do wytwarzania skreco¬ nych pasków, z których sklada sie to wypel¬ nienie. t Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z boku skreconego paska, stanowiacego element wypelnienia, fig. 2 — widok z góry urzadzenia do skrecania pasków, bedacych elementami wypelnienia, fig. 3 — przekrój pionowy i widok srodkowej czesci urzadzenia, oznaczonej na fig. 2 litera B, fig. 4 — przekrój pionowy i wi¬ dok tylnej czesci urzadzenia, oznaczonej na fig. 2 litera C, a fig. 5 — przekrój pionowy wstepnej czesci urzadzenia, oznaczonej na fig. 2 litera A.Czesc A urzadzenia sklada sie ze wsporni¬ ków 1, przymocowanych do podstawy 13 urza¬ dzenia oraz dwóch walków prowadzacych 2, wykonanych z twardego tworzywa i osadzo¬ nych w lozyskach oczkowych 3 we wsporni¬ kach. Walki te umieszczone sa.jeden nad dru¬ gim w odleglosci równej grubosci pasków, z których ma byc wykonane wypelnienie.Srodkowa czesc B urzadzenia osadzona jest na podstawie 13 tak, iz jej trzon 12 moze obracac sie w lozysku 5, napedzany przez nie uwidocz¬ niony na rysunku znany naped. Przez trzon 12 przechodzi otwór 7 o srednicy nieco wiekszej od szerokosci obrabianych pasków, a w wyste¬ pach 6 trzona osadzone sa w lozyskach dwa walki skrecajace 4. Na przedluzeniach osi wal¬ ków 4 osadzone sa. kólka napedzajace 11, któ¬ re moga byc przesuwane wzdluz tych osi. Tyl¬ na czesc C urzadzenia sklada sie z tarczy 8, osadzonej w lozysku 9 na podstawie 13 i po¬ siadajacej centryczny otwór 10 o srednicy wiek¬ szej od szerokosci obrabianych pasków. Tarcza 8 moze obracac sie w lozysku 9, napedzana przez nie uwidoczniony na rysunku, znany na¬ ped, przy czym szybkosc jej obrotu rózni sie od szybkosci obrotu trzona 12 i moze byc re¬ gulowana. Wszystkie trzy czesci A, B i C urza¬ dzenia spoczywaja na wspólnej podstawie 13, przy czym czesc A znajduje sie mozliwie blisko czesci B, lecz nie jest z nia polaczona i nie styka sie z nia. Czesc B styka sie kólkami 11, napedzajacymi walki 4, z tarcza 8 czesci C.Urzadzenie dziala w ten sposób, iz paski z których maja byc wykonane elementy wy¬ pelnienia wedlug wynalazku, wprowadza sie miedzy walki prowadzace 2 i dalej, przez ot¬ wór 7 miedzy walki skrecajace 4, obracajace sie wraz z trzonem 12 w lozysku 5. Tarcza 8 obraca sie równoczesnie w lozysku 9, powodu¬ jac obracanie sie stykajacych sie z nia kólek 11, napedzajacych walki skrecajace 4, które prze¬ ciagaja obrabiane paski poprzez cale urzadze¬ nie, z równoczesnym ich skrecaniem. Skok linii srubowej pasków mozna regulowac przez zmie¬ nianie odleglosci kólek 11 od osi obrotu trzo¬ na 12 oraz przez zmiane liczby obrotów tar¬ czy 8. Równiez dlugosc pasków skrecanych mo¬ ze byc rózna, zaleznie od wymiarów aparatu, w którym wypelnienie z nich wykonane ma byc uzyte.Wypelnienie wedlug wynalazku sklada sie z wielu opisanych wyzej pasków skreconych, umieszczonych w aparacie do wymiany masy jeden obok drugiego równolegle do osi apara¬ tu tak, aby caly przekrój aparatu byl równo¬ miernie wypelniony. Ciecz sciekajaca po ele¬ mentach wypelnienia musi przebyc dluga dro¬ ge, a równoczesnie gaz przeplywajacy przez aparat zmienia stale kierunek przeplywu wzdluz wypelnienia, co sprzyja dobrej wymia¬ nie masy. Poniewaz zas wypelnienie rozmiesz¬ czone jest w aparacie równomiernie, przeto przestrzenie wolne dla przeplywu gazu sa jed¬ nakowe na calym przekroju i na calej dlugosci aparatu, co zapewnia równomierny przeplyw gazu i zapobiega powstawaniu martwych prze¬ strzeni.Wypelnienie wedlug wynalazku sklada sie z elementów wykonanych z metalu lub innego tworzywa, dajacego sie ksztaltowac, przy czym najkorzystniejsze okazalo sie wypelnienie z elementów, wykonanych ze skreconych pas¬ ków siatki metalowej. Rodzaj metalu zalezy od wlasciwosci chemicznych mas, bioracych udzial w procesie. PL