Wynalazek dotyczy urzadzenia do otwierania i zamykania pokryw luków statków, sklada¬ nych z elementów o profilu zetowym.Jedno z tego rodzaju urzadzen jest juz zna¬ ne i sklada sie z dwóch ram prowadzacych, które przesuwaja sie w kierunku wzdluznym luku, po jego zrebicy. Przed rozpoczeciem pro¬ cesu otwierania, prowadzace ramiona zostaja (tak) polaczone z poczatkiem pokrywy, ze na¬ daja jej okreslony staly kat ustawienia. Za pomoca elementów ciagnacych ramiona prowa¬ dzace sa ciagniete w kierunku otwierania, tak ze pos c:ególne elementy pokrywy wzajemnie sie wsuwaja. Ostatnia pokrywa z powstalego w ten sposób zestawu pokryw, po ukonczeniu przebiegu otwierania zostaje powiazana z oby¬ dwoma ramionami prowadzacymi.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa inz. Hans Wenzel i Ralf Bauer.W tej budowie okazalo sie jednakze wadliwe to, ze podczas calego przebiegu otwierania lub zamykania pokrywa przesuwa sie po- zrebnicy luku, co wywoluje duze opory tarcia pomiedzy pokrywami a zrebica luku. Nastepna wada, która jednakze daje znac o sobie tylko w cza¬ sie zamykania luku, jest to, ze ramiona prowa¬ dzace musza jednoczesnie ciagnac wszystkie po¬ szczególne pokrywy. Na skutek wspomnianego juz duzego oporu tarcia trzeba zuzywac przy tym stosunkowo duzo energii.Powstaje zatem zadanie stworzenia urzadze¬ nia, które w najprostszy sposób i z najmniej¬ szym zuzyciem energii umozliwialoby przepro¬ wadzanie zarówno otwierania jak i zamykania.Wedlug wynalazku zostalo to w ten sposób wykonane, ze po kazdej stronie luku, w jego kierunku wzdluznym, umieszczona jest obudo¬ wa prowadzaca, wykonana w postaci kanalu, w której prowadzony jest zaopatrzony w krazki jezdne wózek, tak ze przy otwieraniu lub za-mjrkaniu luku pokrywy sa przewozone na wóz¬ ku, bez przesuwania sie po zrebnicy.Wedta| J^stepnai-oecljjy znamiennej wyna- lazku^w^^^oest #r^e^Alwo polaczony z po¬ czatkiem pokrywy, która przy zamknietym lu¬ ku, a zatem w normalnym polozeniu, spoczywa w wycieciu obudowy prowadzacej o ksztalcie kanalu. Utworzona przez to* wyciecie krzywda prowadzaca ^odchyla przy rozpoczeciu otwieia- nia luku ^gjerwsza pokrywe do wymaganego kata ustawienia, tak ze nastepne z kolei po¬ krywy przy dalszym otwieraniu odchylaja sie w znany sposób, o ten sam kat.Jeszcze jedna cecha charakterystyczna wyna¬ lazku polega na tym, ze w widelkowatych wy¬ cieciach wózka sa umieszczone kólka prowa¬ dzace o pionowych osiach, które utrzymuja wózek zawsze po srodku obudowy prowadza¬ cej, tak ze unika sie tarcia krazków jezdnych o zrebnice, lub o boczna scianke obudowy pro¬ wadzacej.Przy zamykaniu luku, pokrywy, poczynajac od pokrywy koncowej, zostaja zawsze poje¬ dynczo zabierane do swego polozenia normalne¬ go, tak ze powstajace opory tarcia sa wyjatko¬ wo male.Ze wzgledu na uklad obudowy grodzi dla sypkich materialów wskazane jest uksztalto¬ wanie pokrywy luku jako pokrywj dwudziel¬ nej, umozliwiajacej otwieranie od srodka luku ha obydwie strony. Rozumie sie samo przez sie, ze dla kazdej polowy pokrywy potrzebne sa za¬ tem dwa wózki.Wynalazek uwidoczniony jest na rysunku, ja¬ ko przyklad wykonania, przy czym fig. 1 przed¬ stawia przekrój wzdluzny luku z dwuczesciowa pokrywa, fig. 2 — przekrój wzdluzny tego sa¬ mego luku w czasie zabiegu zamykania lub otwierania, fig. 3 — przekrój plaszczyzna, ozna¬ czona linia A — B na. fig. 1, a fig. 4 — prze¬ krój plaszczyzna oznaczona linia C — O na "fig. 3.Wózki 2, zaopatrzone w krazki jezdne 4, sa prowadzone wzdluz zrebnicy 3 luku w obudo¬ wie prowadzacej 2. Wózek 2 wystaje swa górna krawedzia ponad boczna scianke 11 obudowy 2, tak ze osadzona na nim pokrywa 9 nie slizga sie po zrebnicy 3.Umieszczone w poziomym widelkowym wy¬ cieciu 15 kólka prowadzace 16 zapobiegaja tar¬ ciu kra?ków jezdnych o boczne sciany obudo¬ wy prowadzacej 2.Przed otwieraniem luku organy ciagnace 6, po stronie prawej i lewej burty zostaja dcsu- niete do pierwszej pokrywy 5, przegubowo po¬ laczonej z wózkiem 2. Przy ruchu (pierwszej) P okrywy 5 zostaje ona za pomoca krzywki prowadzacej 10 przechylona o potrzebny kat nastawienia. Przy dalszym ruchu otwierajacynj : suwaja sie równiez pozostale pokrywy 9, przy jednoczesnym przechylaniu sie, i wsuwaja sie na wózek 1. Gdy proces otwierania zostanie ukonczony, to wszystkie pokrywy znajda sie na wózku 1 i jako zestaw pokryw zostana zsuniete do mozliwie najmniejszej dlugosci pól¬ ki. W celu calkowitego otwarcia luku wózek 1 wraz z zestawem pokryw moze na przyklad wjezdzac do niszy 12 pokladu.Proces zamykania odbywa sie odpowiednio w odwrotnej kolejnosci czynnosci. Po zetknie¬ ciu sie organu ciagnacego 7 z pierwsza pokry¬ wa 5 i poruszeniu wózka 1 w kierunku zamy¬ kania, pokrywy 9, poczynajac od pokrywy kon¬ cowej 8, zostaja przy tym kolejno odkladane na bocznej scianie 11 obudowy prowadzacej 2, za pomoca siegajacego od pokrywy do pokry¬ wy i dolnej stronie pokryw umieszczonego po¬ wiazania lancuchowego 14. Proces zamykania zostaje zakonczony, gdy tylko, pierwsza pokry¬ wa 5" zostanie ulozona w swym normalnym po¬ lozeniu, na przyklad w srodku luku. Organa ciagnace 6 i 7 moga byc równiez dosuwane do wózka 2, przebiegac pod pokladem 13 i byc uruchamiane od centralnego napedu pod po¬ kladem. PL