Beton do wyrobu którego uzyto zwyczajny zwir zawierajacy krzemionke, wykazuje mala zdolnosc izolacji cieplnej, a w zetknieciu z po¬ wietrzem o temperaturze innej anizeli tem¬ peratura betonu, nastepuje w nim kondensacja wilgoci.Te fizyczne wlasciwosci, bardzo niekorzystne dla budownictwa, a szczególnie dla budownic¬ twa mieszkaniowego, sa zrozumiale, ze wzgle¬ du na wlasciwosci stosowanych skladników.Zwir zawierajacy krzemionke, stosowany jako srodek wiazacy, jest bardzo dobrym przewo¬ dnikiem ciepla, przy czym materialy te, prak¬ tycznie biorac nie sa porowate.Próbowano wytwarzac beton z zastosowaniem porowatych konglomeratów, jako pumeks, zu¬ zle, rozdrobnione spiekane kamienie itp. Oka¬ zuje sie jednak, ze beton zawierajacy takie do¬ datki wykazuje znacznie zmniejszona wytrzy¬ malosc mechaniczna, co jest nastepstwem ma¬ lej wytrzymalosci na zgniatanie samych kon¬ glomeratów. Poza tym w betonie zawieraja¬ cym wymienione dodatki nie moze calkowicie zapobiec kondensacji wilgoci.Z tego powodu, w praktyce jest sie zmuszo¬ nym powlekac powierzchnie elementów gipsem albo innymi materialami budowlanymi i nie- kondensujacymi, jednak pomimo tego nie mo¬ zna calkowicie zapobiec powstawaniu zjawisk kondensacyjnych, lecz tylko znacznie sie je oslabia. x Znane jest oprócz tego stosowanie jako do¬ datku do betonu kruszywa otrzymywanego t wypalonej gliny, co wplywa korzystnie na wla¬ sciwosci betonu- Taka przeróbka jest jednak stosunkowo klopotliwa, poniewaz wedlug do¬ tychczasowych zapatrywan na ten temat na¬ lezy unikac jakiegokolwiek dodatku sproszko¬ wanego materialu albo innych sproszkowanych czesci, pochodzacych z wypalonej gliny. W zna-nych sposobach jako dodatek do betonu stosuje sie wylacznie gline o prawie równomiernym rozdrobnieniu, z tym ze^ jej ziarna zostaly uprzednio dokladnie oddzielone od wszystkich czesci sproszkowanych i piasku.Podczas wytwarzania tego kruszywa z gliny przyjmuje sie taka grubosc masy poddawanej suszeniu albo wypalaniu, aby grubosc ta nie byla wieksza, anizeli podwójna grubosc tak zwanej warstwy wtlaczanej do pierwszego sto¬ pnia prazenia.Jako warstwe wtloczona rozumie sie warstwe wierzchnia, która tworzy sie na materiale za¬ wierajacym gline, przy naglym dzialaniu wy¬ sokiej temperatury i która przedstawia zasad¬ niczo sucha i czesciowo wypalona skorupe, której grubosc, w zaleznosci od rodzaju zasto¬ sowanej gliny, wynosi okolo 2 mm, w okresie dzialania ognia trwajacym 10—15 minut.Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania za¬ prawy, betonu i gotowych elementów betono¬ wych za pomoca powszechnie stosowanego do wytwarzania betonu dodatku w postaci kru¬ szywa, otrzymanego z gliny wypalanej w cien¬ kiej, niespiekanej warstwie.Przez stosowanie tego dodatku osiaga sie nie¬ oczekiwane polepszenie wlasciwosci fizycznych wytwarzanych materialów budowlanych oraz znaczne obnizenie kosztów ich wytwarzania dzieki temu, ze stosuje sie gline wypalana w cienkiej warstwie, nie regularnie rozdrobniona, lacznie z jej rozdrobnionymi czasteczkami w postaci ziaren i mialu. Dokladne badania wyka¬ zaly, ze dodanie skladników w postaci ziaren i mialu w zadnym razie nie powoduje pogor¬ szenia wlasciwosci, lecz na odwrót daje produkt koncowy o wysokiej wytrzymalosci i wysokich zdolnosciach wchlaniania wilgoci. Material bu¬ dowlany wytworzony w ten sposób odpowia¬ da urzedowym normom dla zelazobetonu, a jego zdolnosc do wchlaniania wilgoci jest rów¬ na zdolnosci gliny wypalanej i nie spiekanej, tak ze nie moga wystapic zadne zjawiska kon¬ densacji wilgoci. Szczególnie istotne przy tym jest to, ze dodatek do gliny, niezaleznie od stop¬ nia jej' rozdrobnienia, stanowi glina wypalana w cienkiej warstwie, przy czym grubosc tej wars¬ twy nie powinna byc wieksza niz dwukrotna grubosc wspomnianej warstwy wtlaczanej do pierwszego stopnia prazenia.Rozdrobniony w ten sposób material glinowy, zarówno na nieregularnych powierzchniach kruszywa, jak i w postaci bardzo rozdrobnio¬ nej, nie dziala utleniajaco na cement, dzieki czemu unika sie równiez niedogodnosci z ta¬ kim zjawiskiem zwiazanych.Ponadto w okreslonych przypadkach okaza¬ lo sie rzecza korzystna, aby do wytwarzania zaprawy, betonu i gotowych elementów beto¬ nowych stosowac cement nie utleniajacy sie.W ten sposób wzmacnia sie jeszcze korzystne wlasciwosci dodatku gliny.W zaleznosci od wymaganej zdolnosci wchla¬ niania wilgoci i wymaganych wlaciwosci me¬ chanicznych mozna stosowac dodatek gliny, albo o takim stopniu rozdrobnienia, jak pia¬ sek, albo tez jak proszek. Okazalo sie, ze korzy¬ stne wlasciwosci materialu budowlanego wy¬ produkowanego w ten sposób mozna jeszcze dalej polepszyc przez to, ze jako skladnik za¬ sadniczy stosuje sie cement nie utleniajacy sie.Material budowlany, wytworzony sposobem we¬ dlug wynalazku, nadaje sie doskonale do wy¬ konywania gotowych elementów betonowych metoda odlewania albo formowania.Oprócz tego mozna latwo wytwarzac dalsze elementy betonowe przez ich oddzielanie od uprzednio odlanych bloków, otrzymujac w ten sposób elementy budowlane o dokladnych wy¬ miarach, przy malych stratach materialu i bez klopotliwego stosowania urzadzen rozdzielczych.Okazalo sie przy tym, ze po oddzieleniu ele¬ mentu za pomoca tarczowych pil rodzielczych otrzymuje sie bezwzglednie jadnorodna powie¬ rzchnie ciecia- Te powierzchnie ciecia mozna pozostawic w pierwotnym stanie bez dalszej obróbki, dzieki czemu uzyskuje sie znaczne obnizenie kosztów przy wytwarzaniu elemen¬ tów budowlanych, które to elementy umieszcza sie na powierzchniach zewnetrznych.Wyglad powierzchni cietych podobny jest do powierzchni kamieni naturalnych. Gotowe ele¬ menty betonowe, wykonane w opisany spo¬ sób, maja wiec te same korzystne wlosciwosci, co beton lub zaprawa wytworzone wedlug wy¬ nalazku.Oprócz stosowanych, jako dodatku, wypalonej gliny do betonu albo zaprawy, mozna równiez dodawac inne znane produkty, jednak w tych przypadkach wytrzymalosc betonu albo zapra¬ wy jest zawsze funkcja sredniej wytrzymalosci zastosowanego materialu dodatkowego, nato¬ miast kondensujace dzialanie cementu zostaje wylaczone. Przy wytworzaniu betonu albo za¬ prawy sposobem wedlug wynalazku uprze¬ dnio pokruszone bryly gliny razem z materia¬ lem dodatkowym w postaci ziaren i mialu miesza sie z cementem, a sprzede wszystkim z - 3 —cementem nie utleniajacym sie. Jezeli gline stosuje sie dodatkowo, przewaznie w postaci sproszkowanej, wówczas miesza sie ja z ce¬ mentem najpierw na sucho i dopiero do tej mieszaniny dodaje potrzebna ilosc wody, az utworzy sie plynna masa, która z kolei dodaje sie jako srodek wiazacy do uprzednio nasy¬ conego woda produktu w postaci bryl albo ziaren. Mieszanine te miesza sie nastepnie re¬ cznie albo mechanicznie, w wyniku czego otrzy¬ muje sie beton albo zaprawe izolacyjna o wla¬ sciwosciach kapilarnych, zaleznych od do¬ branego stosunku skladników mieszaniny, od malej do duzej wytrzymalosci.Taki sposób postepowania podczas przygoto¬ wywania betonu albo zaprawy zaleca sie sto¬ sowac zawsze, jezeli czesc sproszkowana wyste¬ puje w znacznych ilosciach, w porównaniu z iloscia nie regularnie uksztaltowanych bryl. PL