PL44689B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 2 sierpnia 1961 r. efó BIBLIOTEKAl POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 44689 U. 49 a, 21/OT Centralne Biuro Konstrukcyjne Obrabiarek*) UQ/fl\/ ^/^2 Przedsiebiorstmo Panstwowe Pruszków, Polska Przekladnia podstawowa uniwersalnej skrzyni posuwów gwintowych Patent trwa od dnia 15 kwietnia 1960 r.Wynalazek dotyczy przekladni podstawowej uniwersalnej skrzynki posuwów gwintowych obrabiarek, w szczególnosci tokarek pociago¬ wych, sluzacej do uzyskania róznych przelozen pomiedzy wrzecionem i sruba pociagowa, po¬ trzebnych przy nacinaniu gwintów o skokach metrycznych i calowych.W nowoczesnych obrabiarkach do nacinania gwintów, w szczególnosci zas w tokarkach po¬ ciagowych, stosowane sa uniwersalne skrzynki posuwów, umozliwiajace nacinanie wiekszosci znormalizowanych gwintów o skokach metrycz¬ nych i calowych, przy czym zmiana przelozenia pomiedzy wrzecionem i sruba pociagowa, doko¬ nywana przy zmianie wielkosci skoku nacina- nego gwintu, uzyskiwana jest przez przelaczanie kól zebatych i sprzegiel klowych znajdujacych sie wewnatrz skrzynki posuwów.Najczesciej stosowane skoki znormalizowanych * Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wy¬ nalazku jest mgr inz. Andrzej Kaniewski. gwintów metrycznych i modulowych sa wyraza¬ mi nastepujacego szeregu podstawowego: 8; 9; 10; 11; 12; 14; oraz ich wielokrotnosciami, uzyskanymi, przez pomnozenie przez k 2n , gdzie k jest równe 1; 1/5 lub 7C, zas n jest liczba calkowita, dodatnia lub ujemna.Najczesciej stosowane skoki znormalizowanych gwintów o skokach calowych, czyli gwintów ca¬ lowych i Diametral Pitch, sa wyrazami nastepu¬ jacego szeregu podstawowego: 1 8 ' 1 9 ' 1 9 Vi ' 1 10' 1 11 ' 1 12 ' 1 14 oraz ich wielokrotnosciami, uzyskanymi przez pomnozenie przez k'2n gdzie k jest równe 1 lub 7T, zas n jest liczba calkowita, dodatnia lub ujemna.W przewazajacej wiekszosci obrabiarek, wy¬ posazonych w uniwersalne skrzynki posuwówgwintowych, przelozenia odpowiadajace róznym wartosciom k sa uzyskiwane za pomoca prze¬ kladki^t^|owej, znajcUijacej sie poza skrzynka posuwów. NatomidSt '&£Mtezenia, odpowiadajaco wartosciom wyrazów wymienionych wyzej sze¬ regów pcKisiawo^ych orai ich zwielokrotnieniem w stosunku 2n, uzyskiwane sa przez przelaczanie przekladni znajdujacych sie wewnatrz uniwer¬ salnych skrzynek posuwów gwintowych. Ponadto skrzynki pS8tfttó5wv tego rodzaju umozliwiaja nacinanie gwintów o skokach metrycznych i ca¬ lowych, przy czym jest uwzgledniona zaleznosc 1" = 25,4 mm.Porównujac ze soba podane powyzej szeregi podstawowe mozna stwierdzic, ze wszystkie wy¬ razy szeregu podstawowego skoków metrycznych równe sa odwrotnosciom odpowiednich wyrazów szeregu podstawowego-skoków calowych.Piec pierwszych wyrazów szeregu skoków gwintów metrycznych tworzy prawidlowy ciag arytmetyczny o stalej róznicy.Uniwersalne skrzynki posuwTów gwintowych posiadaja nastepujace przekladnie skladowe: a) przekladnie dajaca stopniowanie przelozen wedlug szeregów podstawowych skoków gwintów", przy czym czesc otrzymywanych przelozen jest stopniowana wedlug ciagu aryt¬ metycznego, zas znaczna czesc pozostalych jest równa odwrotnosciom odpowiednich wy¬ razów powyzszego ciagu arytmetycznego; b) przekladnie zwielokrotniajaca, o przelozeniach stopniowanych wedlug.ciagu geometrycznego o ilorazie równym 2; c) przekladnie zmiany jednostki, uwzgledniajaca zaleznosc 1" = 25,4 mm.Stopniowanie przelozen wedlug ciagu arytme¬ tycznego najlatwiej jest uzyskac za pomoca prze¬ kladni zlozonej z szeregu kól zebatych, umiesz¬ czonych na dwóch sasiednich walkach. Uzyska¬ nie przelozen równych odwrotnosciom przelozen otrzymywanych przy pomocy takiej przekladni jest mozliwe do osiagniecia przez przelaczenie na odwrotny kierunek przebiegu napedu przez przekladnie.Na zasadzie tej oparta jest konstrukcja prawie wszystkich budowanych obecnie uniwersalnych skrzynek posuwów gwintowych. Posiadaja one przekladnie dwuwalkowa, dajaca wiekszosc prze¬ lozen stopniowanych wedlug ciagu arytmetycz¬ nego, zwana przekladnia podstawowa, oraz prze¬ kladnie odwracajaca, sluzaca do zmiany kierun¬ ku przebiegu napedu przez przekladnie podsta¬ wowa. Przy odpowiednim dobraniu ilosci zebów kól przekladni odwracajacej moze ona spelniac równoczesnie role przekladni zmiany jednostki, co , Typowe uklady uniwersalnych skrzynek po¬ suwów gwintowych, budowanych w oparciu o powyzsze zasady, podano na fig. 1 — 3 Linia ciagla zaznaczono kierunek przebiegu napedu przy nacinaniu gwintów o skokach metrycznych, zas linia przerywana — kierunek przebiegu na¬ pedu przy nacinaniu gwintów o skokach calo¬ wych.Wada tych skrzynek posuwów sa ich duze gabaryty, szczególnie zas ich duza dlugosc, wy¬ nikajaca z koniecznosci umieszczenia kól prze¬ kladni odwracajacej po obu stronach przekladni podstawowej oraz skomplikowana konstrukcja.Kadlub skrzynki ma co najmniej dwie scianki dzialowe.Jedyna znana konstrukcja uniwersalnej skrzyn¬ ki posuwów gwintowych, nie posiadajacej prze¬ kladni odwracajacej, pokazana jest schematycz¬ nie na fig, 4. W skrzynce tej zastosowano prze¬ kladnie podstawowa rozbita na dwa zespoly, z których pierwszy obejmuje kola zebate umiesz¬ czone na walku W2 i wspólpracujace z nimi ko¬ la walka Wl, zas drugi obejmuje wspólpracujace ze soba kola zebate walków W4 i W5. Przeklad¬ nia zlozona z kól zebatych, znajdujacych sie w lewej komorze skrzynki, sluzaca do wlaczania napedu tylko przez pierwszy zespól przekladni podstawowej, lub tez kolejno przez oba zespoly, jest nie mniej skomplikowana niz przekladnia odwracajaca, stosowana w skrzynkach omawia¬ nych poprzednio.Podobnie jak tamte, skrzynka ta musi posia¬ dac kadlub znacznej dlugosci co najmniej z dwie¬ ma sciankami dzialowymi.W uniwersalnej skrzynce posuwów wedlug wynalazku nie ma koniecznosci stosowania prze¬ kladni odwracajacej lub jakiejkolwiek innej przekladni, sluzacej do zmiany drogi przebiegu napedu przez skrzynke przy nacinaniu gwintów,- dzieki zastosowaniu przekladni podstawowej, skladajacej sie z zespolu kól zebatych stalych i przesuwnych, umieszczonych w jednej komorze kadluba na trzech kolejnych walkach, umozli¬ wiajacej uzyskanie wszystkich potrzebnych prze¬ lozen, przy tym samym kierunku przebiegu na¬ pedu.Rozwiazanie przekladni podstawowej na trzech walkach umozliwia uzyskanie bardzo zwartej konstrukcji tej przekladni, gdyz mozna przez dobranie odpowiednich ilosci zebów, modulów - 2 -oraz korekcji kól zebatych uzyskac zmniejsze¬ nie ilosci kól zebatych walka srodkowego przez zastosowanie kól tzw. zwiazanych, z którymi mo¬ ga sie zazebiac odpowiednie kola obu walków skrajnych. Przy maksymalnym wykorzystaniu tych mozliwosci' ilosc kól zebatych walka srod¬ kowego równa jest ilosci przelozen, uzyskiwa¬ nych pomiedzy nim a walkiem skrajnym o wiek¬ szej ilosci kól zebatych. Kola zebate walka skrajnego o: mniejszej ilosci* kól zebatych za¬ zebiaja sie z kolami walka srodkowego, wyko- rzystanymi do wspólpracy z kolami walka skraj¬ nego o wiekszej ilosci kól zebatych.Zastosowanie przekladni podstawowej wedlug wynalazku umozliwia uzyskanie jednakowego kierunku przebiegu napedu pomiedzy poszcze¬ gólnymi walkami . skrzynki posuwów przy wszystkich rodzajach nacinanych gwintów, co z kolei stwarza mozliwosc uzyskania zwartej konstrukcji pozostalych przekladni, tj. przeklad¬ ni zmiany jednostki i przekladni zwielokrotnia¬ jacej. Przeikadnie te moga tworzyc jedna wspól¬ na przekladnie na trzech walkach, w której za¬ stosowac mozna równiez kola zwiazane, w celu zmniejszenia ilosci kól zebatych walka srodko¬ wego.Przyklad wykonania uniwersalnej skrzynki posuwów gwintowych wedlug wynalazku podaje fig. 5, przedstawiajaca w sposób uproszczony przekrój wzdluzny skrzynki. Przekladnia- podsta¬ wowa znajduje sie w prawej komorze skrzynki.Obejmuje ona kola zebate umieszczone na wal¬ kach 3, 4 i 5. Naped przez nia przebiega zawsze w tym samym kierunku, z walka 3 na walek 5.Na walku srodkowym 4 osadzonych jest szesc kól zebatych stalych, z którymi zazebia sie szesc kól zebatych przesuwnych walka 5 oraz trzy kola zebate przesuwne walka 3.Trzy kola umieszczone z lewej strony na wal¬ ku 4 sa kolami zwiazanymi, gdyz moga sie z ni¬ mi zazebiac kola zebate przesuwne obu walków skrajnych 3 i 5.Przelozenia przekladni podstawowej i = — n3, wykorzystywane przy nacinaniu gwintów wyno¬ sza: JL!2.!?.!i ]1 1? ]1 ]1 u 12 ' 12 ' 12 ' 12 ' 8 ' 10 ' 11 ' 14 ' 19 Cztery pierwsze przelozenia tworza ciag arytme¬ tyczny o róznicy —, zas trzy z pozostalych sa 6 odwrotnosciami trzech wyrazów tego ciagu.Za pomoca tej przekladni uzyskac mozna na¬ stepujace szeregi skoków podstawowych: — gwintów o skokach metrycznych: 8; 10; 12; 14; 18; — gwintów o skokach calowych: 1 -1 -1 _L _i _l _L 8 ' 10 ' 11 ' 12 ' 14 ' 18 ' 19 Skok podstawowy metryczny równy 18 uzys- 19 1 ft kuje sie wykorzystujac przelozenie — — , zas 8 12 skok podstawowy calowy — uzyskuje sie wy- 18 ikorzystujac przelozenie — = — . Skok podsta¬ wowy metryczny rówiny 11 pominieto, gdyz skok ten i jego zwielokrotnienia sa bardzo rzadko six sowane w gwintach metrycznych i modulowych.Dzieki tym zabiegom uzyskano uproszczenie konstrukcji skrzynki posuwów, bez istotnego pogarszania jej wlasciwosci uzytkowych. Prze¬ kladnie zmiany jednostki oraz przekladnie zwie¬ lokrotniajaca tworza kola zebate umieszczone na walkach 19 2 i 3 w lewej komorze skrzynki po¬ suwów. Przekladnie te umozliwiaja uzyskanie przelozen do nacinania gwintów o skokach me¬ trycznych i skokach calowych, oraz zwielokrat- 1 1 1 nianie w stosunku — : — : — wielkosci poda- 2 4 8 nych skoków podstawowych calowych, oraz w 111. 111 stosunku — — — i — — — wielkosci po- 2 4 8 5 10 20 danych skoków podstawowych metrycznych.Mozliwe jest wiec nacinanie gwintów o skokach metrycznych drobnozwojnych, przy uzyciu jedy¬ nie skrzynki posuwów dla uzyskania niezbed¬ nych przelozen. Dwa kola zebate, umieszczone z prawej strony na walku 2, sa kolami zwiaza¬ nymi. Stopniowanie posuwów, stosowanych do toczenia, uzyskuje sie przez przelaczenie prze¬ kladni umieszczonej w lewej komorze skrzynki posuwów. Rozpietosc zakresu posuwów wynosi 10. Walek pociagowy umieszczony jest na prze¬ dluzeniu walka 3, zas sruba pociagowa — na przedluzeniu walka 5. Wylaczenie napedu na srube pociagowa, która nie powinna obracac sie podczas toczenia na tokarce, uzyskuje sie w pro¬ sty sposób, przesuwajac w polozenie neutralne kola zebate przesuwne przekladni podstawowej, znajdujace sie na walku 3. Kadlub skrzynki po¬ suwów ma tylko jedna scianke dzialowa 7. - 3 - PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Przekladnia podstawowa "uniwersalnej skrzyn¬ ki posuwów gwintowych, sluzaca do uzyski¬ wania przelozen o stopniowaniu arytmetycz¬ nym oraz przelozen równych ich odwrotnos- ciom, znamienna tym, ze sklada sie z zespo- lu kól zebatych stalych i przesuwnych, u- mieszczonych w jednej komorze kadluba (6) na trzech kolejnych walkach (3, 4 i 5), z któ¬ rych jeden walek skrajny jest zawsze pola¬ czony poprzez inne przekladnie z wrzecionem obrabiarki, zas drugi walek skrajny jest zaw¬ sze polaczony z jej sruba pociagowa.

2. Przekladnia podstawowa wedlug zastez. 1, znamienna tym, ze kola zebate stale, osadzo¬ ne na jej walku srodkowym (4), które zaze¬ biaja sie z kolami zebatymi przesuwnymi, umieszczonymi na walku skrajnym (3), zaze¬ biaja sie równiez z taka sama liczba kól ze¬ batych przesuwnych drugiego walka skraj¬ nego (5). Centralne Biuro Konstrukcyjne O brabiarek Przedsiebiorstwo Panstwowe pq.1 801. RSW „Prasa", Kielce. BIBLIOTEK, Urt PL