Opublikowano dnia 14 czerwca 1961 r.G6CIC. &JI6 BIBLIOTEKA! {Jnac i, .iM,owego POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 44627 KI. 63 c, 30/02 Zbignieu; Praiuicki Szczecin, Polska Samoczynny kompresor pojazdów mechanicznych Patent trwa* od dnia 6 marca 1959 r.Przedmiotem wynalazku jest kompresor sa¬ moczynny pojazdów mechanicznych, napedzany przez ruch wzgledny podwozia z osia pojazdu mechanicznego.Znane sa kompresory pojazdów mechanicz¬ nych, jednakze sa one niemal wylacznie nape¬ dzane badz to przy pomocy silnika napedowe¬ go pojazdu, badz tez przy pomocy oddzielnego silnika elektrycznego.Znane sa równiez kompresory samoczynne, które zamocowane do kola dzialaja na zasadzie ugiecia opony przy toczeniu sie kola. Kompre¬ sory takie sluza do doladowywania powietrza do opon.Samoczynny kompresor, wedlug wynalazku, stanowi zwarta konstrukcje, skladajaca sie z kompresora wlasciwego oraz z butli gromadza¬ cej sprezone powietrze, zaopatrzonej w zawór nadmiarowy, spelniajacy równiez role zaworu bezpieczenstwa.Kompresor wlasciwy stanowi wbudowane w dno butli urzadzenie lub urzadzenia, w za¬ leznosci czy mamy do czynienia z kompreso¬ rem jedno czy dwustopniowym.Urzadzenie takie stanowi zestaw korpusu z tlokiem odciaganym w jednym kierunku przez sprezyne, natomiast w drugim — naciska¬ ny mechanicznie za posrednictwem krazka, krzywka zamocowana na drugiej masie, wzgle¬ dem której przy ruchu pojazdu masa pierw¬ sza z zamocowanym kompresorem jest w ogra¬ niczonym ruchu wzglednym.Kompresor wedlug wynalazku przedstawio¬ ny jest tytulem przykladu na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia widok korpusu ze¬ stawu kompresora wlasciwego i butli, od stro¬ ny tloczenia, fig. 2 — przekrój poprzeczny przez butle wraz z kompresorem, fig. 3 — wi¬ dok szczególów zamocowania ogranicznika ru¬ chu obrotowego i posuwistego tloka kompre¬ sora, fig. 4 — widok od strony tloczenia ze¬ stawu kompresor-butla, ale z dwoma kompre¬ sorami pierwszego i drugiego stopnia, fig. 5 — przekrój poprzeczny dwustopniowego kompre-sora, fig. 6 — kompresor w widoku od stro¬ ny tloczenia, zamocowany na ramie samocho¬ du cjezarowego, fig^ 2,-^ ten sam kompresor w wickfctft&boku, fig.c 6-^-lizwignie z krzyw¬ kami, sluzaca do napedu kompresora jedno- stopniowego, fig. 9 — dzwignie podwójna z krzywkami, sluzaca do napedu kompresora dwustopniowego, oraz fig. 10 — widok bocz¬ ny prowadzenia dzwigni i jej regulacji.Kompresor wedlug wynalazku sklada sie z korpusu 1 ksztaltu butli, w którego dnie zamocowany jest wlasciwy kompresor, sklada¬ jacy sie z korpusu cylindra 16, w którego glo¬ wicy znajduje sie zawór grzybkowy 17 dociska¬ ny do gniazda przez sprezyne, przy czym dru¬ ga jej strona przytrzymywana jest przez obej¬ me 18. W cylindrze znajduje sie tlok 6, który w czesci wspólpracujacej z cylindrem jest w ksztalcie walca z otworem w srodku 12, zam¬ knietym od strony glowicy cylindra zaworem 13, a z drugiej strony rozwidlajacym sie na zewnatrz 11. Tlok w czesci zewnetrznej rozsze¬ rza sie w ksztalt talerza, w srodku którego za¬ mocowany jest krazek 3 na sworzniu 5. Miedzy korpusem 1 a czescia talerzowa tloka 6 znaj¬ duje sie sprezyna stozkowa 9, odciagajaca tlok az do zderzaków 4. Korpus 16 umieszczony jest w gniezdzie korpusu 1 przy pomocy uszczelki 15 i pierscienia dociskowego 19. Butla zaopa¬ trzona jest w dwa zawory, redukcyjny 2 i nad¬ miarowy z bezpieczenstwa 28.Kompresor dwustopniowy (fig. 4 i 5) rózni sie od poprzednio opisanego dwoma kompre¬ sorami wlasciwymi; pierwszy, taki jaki / juz byl opisany, ladujacy powietrze do komory 34 oraz drugi, sprezajacy powietrze z komory pierwszego stopnia 34 do komory drugiego stop¬ nia 35. Kompresor drugiego stopnia rózni sie od pierwszego stopnia tym, ze korpus cylindra 14 siega poprzez komore 34 do komory 35, a wiec jest znacznie dluzszy oraz posiada kanal 21 laczacy cylinder z komora pierwszego stop¬ nia 34. Korpus ten uszczelniony jest z zew¬ natrz uszczelka 20, a od komory pierwszego stopnia uszczelka 33. Tlok 8 jest odpowiednio dluzszy, a poza tym ksztaltem rózni sie od tlo¬ ka 6. Komora stopnia drugiego posiada zawór nadmiarowy i bezpieczenstwa 10.Kompresor wedlug wynalazku mocuje sie do podwozia, np. samochodu ciezarowego 30 przy pomocy uchwytów 23 tak, aby dzwignia z krzywkami 25 sluzyla dla kompresora jedno- stopniowego, zas dzwignia z krzywkami 27 — dla dwustopniowego.Toczenie sie kól 29 po jezdni powoduje ruch wzgledny dzwigni 25 wobec podwozia 30, a wiec i kompresora. Poniewaz na dzwigni sa krzywki, przeto przy ruchu krzywki, napoty¬ kajac na krazek 3 kompresora, wywieraja na niego nacisk wiekszy od naciagu sprezyny 9, wciskajac tlok ku glowicy cylindra 16 i prze¬ tlaczajac tym samym powietrze z przestrzeni cylindrowej przez zawór grzybkowy 17 do prze¬ strzeni sprezania.Dzwignia krzywkowa 25 lub 27 prowadzona jest wzdluz swej drogi przez krazek 24, zamo¬ cowany w jarzmie polaczonym z podwoziem przy pomocy srub powiazanych dla regulacji nakretka rzymska, unieruchomiana przez obej¬ me 32 stanowiaca czesc nierozlaczna wsporni¬ ka 23.Dzwignia 25 winna byc tak ustawiona wo¬ bec krazka kompresora, aby przy polowie ob¬ ciazenia krazek znajdowal sie w linii srodko¬ wej 26. Takie ustawienie umozliwia prace kom¬ presora w samochodzie bez ladunku krzywka znajdujaca sie powyzej osi 26, a przy pelnym obciazeniu — krzywka ponizej osi.Podobnie do opisanego powyzej pracuje kom¬ presor dwustopniowy. Róznica polega jedynie na tym, ze gdy w pierwszym przypadku przy przesuwie dzwigni z krzywka, krazek 3 zo¬ staje cofniety, a z nim tlok przetlaczajacy za¬ ssane z zewnatrz powietrze, poprzez zawór grzybkowy do komory sprezania 41, zas przy drugim kompresorze ruch dzwigni powoduje cofniecie sie równoczesnie i drugiego tloka, któ¬ ry zassane powietrze z komory pierwszego stop¬ nia 41, przedzielonej scianka 43 od komory drugiego stopnia 42, przetlacza powietrze do tejze komory 42.Do zabezpieczania kompresora przed kurzem i blotem sluzy oslona 22. PL