Opublikowano dnia 27 kwietnia 1961 r.Z2A* '*/*& POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY nSJnf* Nr 44364 ki. 5 c, wm- Huta im. Gen. Surierczeirskiego*) Przedsiebiorstwo Panstwowe Zawadzkie, Polska Zamek samozaciskowy do stojaka stalowego Patent trwa od dnia 17 czerwca 1960 r.Stojak stalowy z zamkiem samozaciskowym wedlug wynalazku sluzy do obudowy wyro¬ bisk scianowych w kopalniach wegla. Dotych¬ czas stosowane stojaki uzyskiwaly podpornosc po bezposrednim lub posrednim zaklinowaniu rdzennika w zamku. Stojak wedlug wynalaz¬ ku uzyskuje podpornosc samoczynnie, natych¬ miast po obciazeniu rdzennika. Równiez luzo- wanie rdzennika jest inne, anizeli w stoja¬ kach dotychczas stosowanych. Chcac zluzowac rdzennik zaklinowany, konieczne jest jego roz- klinowanie, tj. wybicie klinów. Czynnosc te musi wykonac górnik bezposrednio w stojaku, przy czym gwaltowne luzowanie zagraza zy¬ ciu górnika. Dzieki zastosowaniu odpowiedniej budowy zamka samozaciskowego i mecha¬ nizmu luzujacego, stojak stalowy wedlug wy- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa Pawel Rykiert, inz.Kazimierz Kucharski i inz. Pawel Gola. nalazku moze byc luzowany nawet zdalnie przy pomocy linki lub lancucha.Stojak wedlug wynalazku jest uwidocznio¬ ny na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok stojaka z przodu z zamkiem w prze¬ kroju, fig. 2 — przekrój stojaka z bocznym widokiem rdzennika i mechanizmu luzujacego z czesciowym wykrojem, a fig. 3 — profil wal¬ cowany wkladki zaciskowej.Samozaciskowy stojak stalowy wedlug wy¬ nalazku sklada sie z trzech zespolów: rdzen¬ nika, zlozonego z wysuwnego rdzenia 2 i glo¬ wicy koronkowej 1, spodnika, zlozonego z kwa¬ dratowej rury spodnikowej 7, wzmocnionej kolnierzem 6 i stopki 20 oraz zamka, zlozone¬ go z dwóch wkladek zaciskowych 3, luzno wspartych na sworzniach dystansowych 5, jarz¬ ma 4, dzwigni wspornikowych 11 ze sworznia¬ mi 12 i 5, wspornika 13, osady 14 opartej o przyspawane plytki 8 i mechanizmu luzuja-fcego. Mechanizm luzujacy stanowi zapadka 15 i uklad dzwigni 16, 17 i 19, laczonych sworznia¬ mi. Przed twysunieciem sie, wszystkie sworznie zabezpieczeni sa pagsci^hiafcii rozpreznymi 9. Wypadniecie wkladek zaciskowych 3 unie¬ mozliwia odpowiednio glebokie wglebienie w profilu walcowanym na, wkladki.' Rdzen 2 wykonywany jest z dwóch katowni¬ ków, zespawanych ze sobfo przy zachowaniu skosu 1:200. Qlowica koronkowa 1 (kuta) moze byc w miare potrzeby zastapiona widlasta/ Rura spodnikowa 7 jest spawana po przekat¬ nych z dwóch katowników gietych z blachy uni¬ wersalnej. Z^rÓ£*fltt idzen 2 jak i rura spodni¬ kowa 7 wykonane sa z gatunków stali ulepsza¬ nych cieplnie. Wkladki zaciskowe 3- ciete sa z profilu specjalnie walcowanego: Jarzmo i. i dzwignie wspornikowe 11 oraz sworznie la- ciace 5 i IZ wykonane sa" ze stali stopowej f i ulepszone cieplnie* Sprezyna w zapadce i pierscienie rozprezne zwiniete sa z odpo¬ wiedniego drutu, stalowego. Pozostale elemen¬ ty stojaka wykonane sa ze stali weglowych.Przed zabudowa stojaka wspornik 13 zamka przesunac nalezy w strone rdzennika, az do zaryglowania przez zapadke 15, przy opuszczo¬ nym jej tloczku. Rdzennik wysuwa sie na za¬ dana wysokosc, do zetkniecia sie ze stropnica.W chwili zetkniecia sie glowicy 1 rdzennika ze stropnica, polozenie wkladek zaciskowych 3 musi byc najnizsze. Jakiekolwiek obciazenie rdzennika powoduje natychmiastowy jego za¬ cisk we wkladkach zaciskowych 3. Zacisk ten uzyskuje sie dzieki zastosowaniu jarzma 4, po- . laczonego przegubowo z dzwigniami wsporni¬ kowymi 11. Odleglosc sworzni dystansowych 5, a tym samym powierzchni wkladek zacisko¬ wych 3 jest °tak dobrana do wymiaru poprzecz¬ nego rdzenia 2, by w polozeniu swobodnym jarzmo 4 pochylone bylo do osi wzdluznej rdzennika o kat okolo 75°. Podpornosc rze¬ czywista stojaka zalezna jest wiec tylko od do¬ raznej wytrzymalosci elementów zamka. Zluzo¬ wania zacisku dokonuje sie zdalnie przy pomo¬ cy linki lub lancucha, uprzednio zahaczonego w otworze dzwigni 19, która po zmianie polo¬ zenia cofa rygiel zapadki 15, a tym samym umozliwia natychmiastowe oddalenie sie wspor¬ nika 13 od rdzennika. Oddalenie to jest za¬ pewnione, gdyz wspornik 13 prowadzony jest przy pomocy jaskólczego ogona w osadzie 14, pochylonej do osi dzialania obciazenia o kat 80°, a tym samym istnieje sila skladowa po¬ zioma wieksza od oporów tarcia. Przy obcia¬ zeniu stojaka sila ta stale oddzialywuje na zaryglowany wspornik 13. Przy odryglowaniu powoduje ona natychmiastowy przesuw wspor¬ nika 13. Dla zmniejszenia sily, potrzebnej do zluzowania zamka, dzwignia wspornikowa 11 jest pochylona wzgledem kierunku dzialania obciazenia o kat okolo 7°. Przy zluzowaniu nastepuje obnizenie polozenia wkladek zacis¬ kowych 3. Aby nie nastapil powtórny zacisk rdzennika, pierwotne polozenie jarzma 4 i wkla¬ dek 3 je^fit tak dobrane, by natychmiast po zlu¬ zowaniu zamka nizsza wkladka zaciskowa 3 wsparla sie o górna powierzchnie spodnika 7. PL