PL44210B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 20 lutego 1961 r.Cofo l&\o% BIBLIOTEKA* POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 44210 KI. 12 o, 17/03 I I W I Magyar Asvanyolaj es Foldgaz Kiserleti Intezet Yeszprem, Wegry Sposób wytwarzania drobnokrystalicznego mocznika szczególnie odpowiedniego do tworzenia adduktów z normalnymi weglowodorami Patent trwa od dnia 26 lipca 1957 r.Do tworzenia krystalicznych adduktów mocz¬ nika z weglowodorami o lancuchu .prostym sto¬ suje sie wodne albo al/boholowe nasycone, ewentualnie nienasycone roztwory mocznika albo mocznik staly. Wytwarzanie adduktów przy zastosowaniu stalego mocznika jest niedo¬ godne, iponiewaz w celu odzyskania mocznika trzeba odparowywac wodny roztwór mocznika, uzyskany przy rozkladzie adduktu, co jest pro¬ cesem kosztownym d zwiazanym z czesciowym rozkladem mocznika. Proponowano ekstraho¬ wanie normalnych weglowodorów z adduktu za pomoca goracego rozpuszczalnika, przy czym pozostawal sitaly mocznik, a wegowodory nor¬ malne odzyskiwano przez odparowanie roz¬ puszczalnika.Spsób ten byl jednak uciazliwy i zwiazany z powaznymi stratami rozpuszczalnika. W celu rozlozenia adduktu proponowano saczyc go na cieplo, co jednak praktycznie takze nie dalo za¬ dowalajacego wyniku.Nadajacy sie do przeprowadzenia w skali przemyslowej jest sposób podany prfeez Baile- ya i Fetterleya (Ind. Eng. Chem. 2125—2129 (1951), wedlug którego surowieic rozpuszcza .sie w jedno do trzykrotnej objetosci metyloizobu- tyloketonu, a roztwór zadaje sie wodnym nasy¬ conym [roztworem mocznika o temperaturze 50—60°C. Mieszanine te energicznie mieszajac ochladza sie do 20C w celu wytworzenia ad¬ duktu, który oddziela sie w filtrze bebnowym, przemywa metyloizobutyloketonem i w celu rozlozenia rozpuszcza z jednoczesnym podgrze¬ waniem w wodnym roztworze mocznika, który podczas wytwarzania adduktu stal sie nienasy¬ cony. Normalne weglowodory odprowadza sie z powierzchni roztworu mocznditoa i przemywa woda, podczas gdy roztwór mocznika wzboga¬ cony mocznikiem uwolnionym z adduktu moz¬ na odprowadzic z powrotem do fazy wytwarza¬ nia adduktu. Sposób ten nie nadaje sie jednak do uzyskiwania wyzej czasteczkowych linio-wych weglowodorów z ciezkich parafinowych destylatów, rppy naftowej, np. petrolatum, gdyz takie weglowodory nie tworza adduktów z wod¬ nym roztworem mocznika i metyloizobutyio- ketonem.Dalsze badania wykazaly, ze tworzenie ad¬ duktów ze stalym mocznikiem jest latwe do przeprowadzenia takze z weglowodorami nor¬ malnymi, zawartymi w ciezkim parafinowym destylacie albo w petrolatum, jezeli posluzyc sie aktywujacym dzialaniem ketonów, alkoholi albo estrów w zaleznosci od jalfosci i zanie¬ czyszczenia surowca zawierajacego normalne weglowodory.Stwierdzono, ze równiez wielkosc ziarn mocz¬ nika wywiera znaczny wplyw na szybkosc two¬ rzenia sie adduktu. Wiadomo, ze jezeli nasy¬ cony w temperaturze okol 40—50° C roztwór mocznika pozostawi sie do oziebienia bez mie¬ szania, to mocznik wyforystalizowiuje w pryz¬ mach itegragonailnych o dlugosci 30—50 mm i -szerokosci 2—4 mm, które nie nadaja sie do tworeznia adduktu, poniewaz wnetrze kryszta¬ lów nie jest zdolne dio wziecia udzialu w re¬ akcji.Ponizej podano zestawienie wyników do¬ swiadczen, które zostaly przeprowadzone przy uzyciu tego samego surowca, przy zachowaniu tych samych stosunków i podczas tego samego okresu czasu ale przy uzyciu mocznika o róz¬ nej wielkosci ziarna.W zestawieniu jako 100%^owa przyjeto wy¬ dajnosc, osiagnieta z mocznikiem o wielkosci ziarn od 0 do 0,2 mm.Wielkosc 0 0 0,3 0,4 ziarn do do do do mm 0,2 0,3 0,4 0,6 Wydajnosc % 100 96,5 40,0 30,0 Z tabeli wyraznie wynika, ze najlepsza wy¬ dajnosc osiaga sie przy stosowaniu mocznika o wielkosci ziarn wynoszacej od 0 do 0,3 mm.Wedlug wynalazku mozna wytworzyc dro- bnokrystaliczny mocznik, nadajacy sie szczegól¬ nie do tworzenia adduktów, jezeli do przygo¬ towanego w temperaturze okolo 20°C nasyco¬ nego wodnego roztworu mocznika doda sie roz¬ puszczalnego w nim aktywatora, a mianowicie alkoholi, ketonu, estru, albo innej substancji powierzchniowo-czynnej w ilosci równej 1—20% wagowych roztworu mocznika, przy czym ko¬ rzystnie na kazde 2 czesci wagowe — najmniej jednak na kazde 1,5 czesci wagowej, a najwy¬ zej na 2,5 czesci wagowe — tak otrzymanego roztworu wodnego, dodaje sie 1 czesc wa&owa stalego technicznego mocznika. Mocznik ten rozpuszcza sie przez ogirzewanie mieszaniny do temperatury 65—75°. Nastepnie cieply roztwór chlodzi sie równomiernie przy dalszym gwal¬ townym mieszaniu. Na granicy przesycenia do roztworu wsypuje sie mala ilosc krysztalów mocznika o wielkosci zjairn 0—0,3 mm, prowa¬ dzi dalej mieszanie i chlodzenie do temperatu¬ ry okolo 20°C i w koncu odsacza wydzielony drobnokrysttaliczny mocznik na wirówce.Otrzymane sposobem wedlug wynalazku kry¬ sztaly mocznika zawieraja 0—3% wody, a oprócz tego zaabsorbowana na powierzchni niewielka ilosc aktywatora. Poniewaz aktywator rozmiesz¬ czony jest na bardzo duzej powierzchni dziala on bardzo energicznie przy tworzeniu adlduk-* tów mimo jego malej ilosci. Dzieki temu dzia¬ laniu mozna za pomoca dirobnokryistalicznego mocznika wytworzonego sposobem wedlug wy¬ nalazku .tworzyc addukty normalnych weglowo¬ dorów nawet z frakcji parafinowej produktów destylaojii ropy naftowej o wysokim ciezarze wlasciwym bez dodatkowego stosowania dal¬ szych ilosci aktywatora. Sposób wedlug wyna¬ lazku umozliwia równiez odzyskiwanie z rozlo¬ zonego adduktu drobnokrystailicznego mocznika wraz z aktywatorem, zaabsorbowanym na po¬ wierzchni krysztalów. W tym celu wytworzony addukt, uwolniony od oleju, wprowadza sie do nasyconego w temperaturze okolo 20°C roztwo¬ ru mocznika o 1,5—2,5 krotnym ciezarze adduk¬ tu i rozklada przez ogrzewanie do temperatury 65—75°C. Nastepnie oddziela sie z powierzchni roztworu wydzielone weglowodory normalne, a mocznik wydziela sie w postaci drohnokrysta- lioznej z cieplego wodnego roztworu w sposób wyzej opisany przez chlodzenie roztworu i za¬ szczepienie go drobnymi krysztalami.Dzieki odpowiedniemu stosunkowi wagowe¬ mu miedzy adduktem poddawanym rozkladowi a roztworem mocznika stosowanym do jego roz¬ lozenia zapewnione jest latwe manipulowanie i umozliwiony rozklad adduktu w temperaturze 65—75°C przy minimalnych stratach mocznika.Przyklad. 840 kg nasyconego w tempera¬ turze 20°C roztworu mocznika zadaje sie 8,4 kg alkilosulfonianU sodowego (otrzymanego przez sulfonowanie nafty). Roztwór ten ogrzewa sie do temperatury 70CC, a nastepnie rozpuszcza w nim calkowicie, mieszajac, 420 kg techniczne¬ go mocznika. Nastepnie roztwór chlodzi sde jed- - 2 -noczesnie energicznie mieszajac, a w chwili osiagniecia granicy przesycenia dodaje sie 0,5 fcrf drobnych krysztalów mocznika o wielkosci zi&rn 0—0,3 mm aiibo jeszcze mniejszej. Miesza¬ nie i chlodzenie prowadzi sie dalej aiz roztwór zostanie schlodzony do 20CC. Nastepnie odsacza sie mieszanine na wirówce. Otrzymuje sie 430 kg drobrokryisitadicznego mocznika o wilgotno¬ sci okolo 2%, przy czym na krysztalach jego za- adsorbowany jest alktfasuifonian sodowy.Tak otrzymany drobnokrystaliczny mocznik wprowadza sie przy mieszaniu do 200 kg (roz¬ tworu petroiatum w 'benzynie, zawierajacego 70 kg petroiatum. Tworzenie adduktu przebie¬ ga w ciagu 1—2 godzin. Mieszanine ireakcyjna zafwierajaca krystaliczny addukt odsacza sie w zamkniejtej wirówce. Podczas odwtkrowywa¬ nna addukt przemywa sie benzyna ekstrakcyj¬ na, az stanie sie wolny od oleju. Otrzymany w ten sposób suchy adduikt, którego ciezar wy¬ nosi 450 kg, wprowadza sie do 840 kg wodnego roztworu moczniika maisyconego w (temperaturze 20°C i ogrzewa do temperatury 75°C. Addukt rozklada sie, mocznik rozpuszcza sie w cieplym roztworze, a cerezyne mozna oddzielic z po¬ wierzchni wodnego rotzworu. Cerezyna prze¬ myta goraca woda i oddzielona od wody posia¬ da ciezar 21 kg^ temperature krzepmiecia 72CC i zawiera 2% oleju. Z nieprzereagowanego pe- troatum oddeatylowiuje sie bnzyne. Wodny roz¬ twór mocznika otrzymany po rozkladzie adduk- tu chlodzi sie, mieszajac. Z chwila kiedy rcz- twór srtaje sie przesycony dodaje sie krysztalów mocznika o wielkosci ziarna 0—0,3 mm i chlo¬ dzenie oraz mieszanie prowadzi tak dlugo, nz temperatura roztworu opadnie do 20°C. Drobno¬ krystaliczny mocznik odsaczony na wirówce mozna stosowac natychmiast do tworzenia dal¬ szych ilosci addukitów mocznika bez dodawania dalszych ilosci aktywatora. n Nowy sposób posiada dwie wazne zalety, a mianowicie z jednej strony te, ze tworzenie adduktu nastepuje stosunkowo szybko, a z dru¬ giej strony proces jest ekonomiczny. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania drobnokrystalicznego mocznika szczególnie odpowiedniego dp two¬ rzenia adduktów z normalnymi weglowodo¬ rami, znamienny tym, ze do nasyconego w temperaturze okolo 20°C rotzworu mocz¬ nika dodaje sie zwyklego aktywatora albo kiku z nich w ilosci 1—20% wagowych roz¬ tworu mocznika oraz na kazde 1,5—2,5 cze¬ sci wagowych wodnego roztworu 1 czesc wa¬ gowa technicznego mocznika, po czym ogrze¬ wa sie mieszanine do temperaltury 65—75°C, w celu rozpuszczenia mocznika, nastepnie roztwór chlodzi sie mieszajac i przy grani¬ cy przesycenia zaszczepia krysztalami mocz¬ nika o wielkosci ziamn 0—0,3 mm, miesza i chlodzi dalej do temperatury okolo 20°C, a w koncu odsacza wydzielony drobnokry- stailiczny mocznik, korzystnie na wirówce.

2. Sposób wedlug zasitrz. 1 w zastosowaniu do odzyskiwania mocznika przy rozkladaniu ad- duktu przez jego ogrzewanie w wodnym roz¬ tworze mocznika, znamienny tym, ze ogrze¬ wa sie do temperatury okolo 65—75° roztwór mocznika nasycony w temperaturze okolo 20°C z adduktem uprzednio odsaczonym i prze • mytym, przy czym mocznik z adduktu roz¬ puszcza sie, z otrzymanego roztworoi usuwa sie normalne weglowodory, po czym roztwór chlodzi sie, zaszczepia, a w koncu saczy wy¬ dzielone krysztaly mocznika. MagyarAsvanyolaj es Fóldgaz Kissrleti Intezet Zastepca: mgr Józef Kaminski rzecznik patentowy 107. RSW „Prasa", Kielce. PL