Opublikowano dnia 20 stycznia 1961 r. asy tfoij BIBLIO" £¦: K A Urzedu i - • - ni y*s,i<- Polskiej iteBygoatóigl M")! POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 44138 Joachim Gypser Weisswasser, Niemiecka Republika Demokratyczna KI. 32 d, LL/ffl 3^ 4*/0A Sposób wytwarzania cienkich folii z mas termoplastycznych, w szczególnosci ze szkla, oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Patent trwa od dnia 6 maja 1960 r.Cienkie szybki szklane, których grubosc wyno¬ si okolo 0,100 mm stosuje sie przewaznie jako szkielka przykrywkowe w mikroskopii. Kruchosc szkla i przebieg jego ciagliwosci nie pozwalaja na zastosowanie znanych sposobów wytwarza¬ nia folii z mas organicznych, mozliwe sa bowiem tylko takie sposoby, w których krótki okres cza¬ su i temperatury miedzy wystarczajacym roz¬ miekczeniem a skrzepnieciem, a wiec termopla¬ styczny stan masy szklanej wykorzystuje sie do zwiekszania powierzchni przez rozciaganie, bez zetkniecia z jakimikolwiek urzadzeniami formu¬ jacymi. Klasycznym przykladem takiego maszy¬ nowego1 formowania jest proces wyciagania lub przedzenia przy wytwarzaniu szyb szklanych we¬ dlug Fourcaulfa, albo Libbey-Owens^. Wedlug tego sposobu nie udalo sie jednak osiagnac gru¬ bosci szkla ponizej 0,500 mm.Znany jest z literatury sposób, wedlug które¬ go plynna mase szklana wypuszcza sie przez szczeline w dnie naczynia do topienia lub po¬ jemnika i wyciaga sie z duza predkoscia. Jest to taki sam sposób przedzenia, jak przy wytwarza¬ niu wlókien szklanych. Nalezy tu jednak prze¬ ciwdzialac napieciu powierzchniowemu masy szklanej i sklonnosci do powstawania pasma z szytby podczas wyciagania. Osiaga sie to w ten sposób, ze dla bocznego ograniczenia ciaglej wstegi szklanej wyciaga sie zgrubione obrzeza, które pózniej sie obcina.Szklo przyiterywkowe wytwarza sie zazwyczaj recznie sposobem dmuchania. Przy ustawicznym podgrzewaniu wydmuchuje sae kropie szklana nadajac jej postac kulki, po czym dmuchawke szklarska wprawia sie recznie w tak szybki ob¬ rót, ze przednia, jeszcze dobrze rozgrzana, po¬ lówka kulki rozplaszcza sie na ksztalt szybki,, która w srodku ma grubosc okolo G,100 mm. Ta¬ kie ciensze miejsca zostaja nastepnie wylamywa¬ ne. Jest rzecza oczywista, ze wydajnosc takiego sposobu jest bardzo mala. Istotnie, wydajnosc w przeliczeniu na-pierwotna mase szklana nie prze¬ kracza przy tym sposobie 29/0.Nowszy sposób wytwarzania najcienszego szkla równiez ponizej 0^100 mm grubosci, który usuwa ciezka prace fizyczna dmuchacza i daje wstosunkowo duza wydajnosc opiera sie nie na roztopionej masie szklanej, lecz na pasmach szkla taftowego o wyborowej jakosci. Pasma te podgrzewa sie az do rozmiekczenia, a nastepnie wyciaga sie przy jednoczesnym przytrzymywaniu bocznych krawedzi ograniczajacych. Sposób ten wykazuje jednak te wade, ze pozwala na wytwa¬ rzanie tylko najcienszego szkla o wlasciwosciach szkla okiennego, gdyz takie szklo jest surow¬ cem wyjsciowym tego sposobu.Pomijajac juz to, ze dla szkla przykrywkowe¬ go i innych celów zastosowania najcienszego szkla jest potrzebna wytrzymalosc chemiczna, co najmniej o h37drolitycznej Masie III, której normalnie ciagnione maszynowo szklo taftowe nie wykazuje, wymagane sa obecnie, np. dla za¬ stapienia miki, odporne chemicznie szkla o spe¬ cjalnych wlasciwosciach elektrycznych i grubos¬ ciach okolo 0,030 mm. W celu umozliwienia za¬ stosowania do produkcji takiego sposobu wy¬ ciagania pasków, nalezaloby takie paski z plas¬ kiego szkla wykonac przed tym bardzo uciaz¬ liwym sposobem dmuchania. Poniewaz taki sposób, ze wzgledu na ciezka prace fizyczna, nie jest juz stosowany nawet do specjalnych celów, wiec przy wytwarzaniu szkla najcien¬ szego nie wnosiloby wiec zadnego postepu.Wedlug dzisiejszego stanu techniki nie ma zadnego mechanicznego sposobu, który by po¬ zwalal na wytwarzanie najcienszego szkla bez¬ posrednio z plynnej masy szklanej o specjal¬ nych wlasciwosciach chemicznych i fizycznych.Sposób wedlug wynalazku posiada te zalete, ze wytwarzanie najcienszego szkla odbywa sie bez¬ posrednio z mas plynnych bez stosowania dysz.Chodzi przy tym nie o duze urzadzenia do to¬ pienia, jakich uzywa sie do wykonywania spo¬ sobu wyciagania szkla taftowego i nie o specjal¬ ny sklad szkla o specjalnym przebiegu ciagii- wosci, lecz raczej sposób wedlug wynalazku po¬ zwala na przerabianie szkla o dowolnym skla¬ dzie w stosunkowo malych ilosciach, przy czym szklo czerpie sie z zasobnika, z którego urzadze¬ nie wedlug wynalazku formuje szklo najciensze.Wobec duzej rozpietosci czynników oddzialywa¬ nia na temperature i czas, sposób ten nie ogra¬ nicza sie do przeróbki masy szklanej na szklo najciensze, lecz nadaje sie równiez do przera¬ biania wszelkich materialów termoplastycznych na folie.Na rysunku przedstawiono schematycznie przy¬ klad wykonania urzadzenia do stosowania spo¬ sobu wedlug wynalazku.Dwie kolowe tarcze 1, 2 o srednicy okolo 1 m, ustawione pod katem okolo 10 — 130° symetrycz¬ nie wzgledem siebie, sa zanurzone w miejscu ich najmniejszego odstepu 3 do kapieli szklanej. Tar¬ cze te sa napedzane z jednakowa predkoscia i w tym samym kierunku za pomoca odpowiedniego urzadzenia napedowego, zlozonego z walu 4, wa¬ lu 5 i osadzonych na nich zebatych kól stozko¬ wych 6, 7. Poniewaz plynne szklo przylega do krawedzi tarcz, powstaje przy obracaniu tych tarcz nad powierzchnia kapieli szklanej waska tasma szklana, która przy dalszym obracaniu tarcz, jest wyciagana jednoczesnie w kierun¬ ku symetrycznego podzialu kata i prostopadle do niego staje sie coraz ciensza. Przy górnym najwiekszym odstepie tarcz wytworzona folia szklana zostaje zdjeta.Zdejmowanie wytworzonej folii moze byc do¬ konywane równiez przed osiagnieciem najwiek¬ szego odstepu tarcz w dowolnym miejscu, wsku¬ tek czego istnieje mozliwosc prowadzenia zdje¬ tej folii nie po zakrzywionych brzegach tarcz, lecz na drodze prostej.Temperaturai przebieg ciagliwosci masy szkla¬ nej oraz katowe nastawienie i predkosc obwo¬ dowa tarcz okreslaja grubosc utworzonej folii szklanej. PL