PL44004B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 6 grudnia liHJ© r.*U' £ ^ G0Hfr tfjM BIBLIOTEKA Urzedu Patentowego! Polskiel Bzeczfpalyrtitej trtwUJ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 44004 JarosIav Slaba Praga, Czechoslowacja Vladimir Potucek Praga, Czechoslowacja KI. 80 b, 1/01 Material budowlany dta sporzadzania murów, tynków itp. wykazujacy dzialanie ochronne przeciw promieniowaniu jonizujacemu Patent trwa od dnia 22 listopada 1957 r.Wysokokwantowe niewidoczne promieniowa¬ nie, jak np. promienie Rentgena wykazuja obok innych charaktrystycznych wlasciwosci równiez specyficzne dzialanie biologiczne na zywy orga¬ nizm i na organa wytwarzajace krew. Szkodliwe dzialanie na komórke tego bogatego w energie promieniowania uwidacznia sie z reguly w po¬ wolniejszym jej podziale, stopniowym jej mar¬ nieniu i w koncu posrednio albo bezposrednio w jej obumarciu. Powstajace rany na skutek po¬ parzenia, zapalenia skóry, uszkodzenia krwi i organów wytwarzajacych krew sa zjawiskami towarzyszacymi w pracy rentgenologicznej i ra¬ diologicznej tak, ze konieczna jest w tej dzie¬ dzinie wielostronna ochrona miejsca pracy.Zasada ochrony przeciw promieniowaniu jo¬ nizujacemu opiera sie ogólnie mówiac na wlas¬ ciwosciach absorbcyjnych mas, przy czym bie¬ rze sie pod uwage w pierwszym rzedzie sklad substancji absorbujacej dlugosc fal stosowanego promieniowania, ciezar wlasciwy masy tej sub¬ stancji a w koncu jej grubosc. Te teoretyczne zalozenia jednorodnosci poziomu absorbcji w praktycznym zastosowaniu jednak do niejedno^ rodnych mas wymagaja koniecznie uwzglednie¬ nia obecnosci pewnych pierwiastków, w odpo¬ wiednim stosunku na danym poziomie absorbcji, a wiec wlasciwego skladu masy absorbcyjnej.Jako srodki absorbcyjne wchodza w rachube takie substancje, które zawieraja pierwiastki o wysokim ciezarze atomowym, i które posiadaja znaczna mase wlasciwa. Podstawowym materia¬ lem absorbcyjnym dla promieniowania jonizu¬ jacego jest olów. Stosuje sie go z reguly do ochrony przeciw proimieniowaniu bezposrednie¬ mu i rozproszonemu w postaci folii, plyt, blo¬ ków. W technice budowlanej sluzy do tego celu beton barytowy, tynki barytowe, cegly, plyty typu Kampe — Lorey i w ogóle vmury.Czesc podstawowa ochronnych materialów bu-dowlanych tworzy z reguly baryt, w szczególno¬ sci siarczan baru, z dodatkiem tlenku barowego, o ciezarze wlasciwym 4,5 G/cm3. Dotychczasowe ogólne stosowanie barytu do tynków albo plyt prowadzi jednak do jego olbrzymiego zuzycia kosztem' jego zastosowania w innych waznych galeziach przemyslu (ciezki przemysl chemiczny, przemysl papierniczy i inne) i dlatego celem wy¬ nalazku jest wytworzenie takiego materialu absorbcyjnego, który móglby znalezc zastosowa¬ nie zarówno w budownictwie, jak tez w ogólnej technice ochrony przeciw promieniowaniu joni¬ zujacemu i którego zastosowanie w wysokim stopniu eleminuje baryt.Po zbadaniu róznych mas i materialów, szcze¬ gólnie materialów odpadowych z procesów otrzymywania olowiu metoda hufcrdcza i podob¬ nymi metodami stwierdzono, ze te materialy od¬ padowe, materialy czesciowo odpadowe albo w kazdym razie materialy trudne dla dalszej przeróbki, wykazuja nie tylko wysokie wlasci¬ wosci absorbcyjne, lecz takze umozliwiaja z róz¬ nymi nosnikami pochodzenia nieorganicznego lub organicznego otrzymanie produktów skutecz¬ nie chroniacych przed promieniowaniem jonizu¬ jacym. Wedlug wynalazku w celu ochrony prze¬ ciw promieniowaniu jonizujacemu stosuje sie do materialów budowlanych, które sluza do wyko¬ nywania scian, tynków itp. dodatek odpowied¬ niego produktu odpadkowego przy otrzymywa¬ niu olowiu, który nie znalazl dotychczas zasto¬ sowania gospodarczego.Znane juz jest stosowanie szlak zawierajacych baryt, odpadajacych przy otrzymywaniu olowiu do wytwarzania sztucznych kamieni stosowanych do ochrony przed prornieniami Roentgena. Szla¬ ke te rozdrabnia sie i z dodatkiem cementu przerabia na sztuczne kamienie. Material we¬ dlug wynalazku zawiera produkty odpadowe przy otrzymywaniu olowiu, w postaci ziarnistej albo pylistej jak przesiane odpady olowiane, pyl olowiany po silnym utlenieniu albo pyl arseno¬ wy. Teziarniste albo pyliste produkty odpadowe zawieraja pierwiastki w postaci elementarnej albo w postaci zwiazków, w bardzo korzystnym zestawieniu, których mniejsze lub wieksze ochronne dzialanie przeciw promieniowaniu jo¬ nizujacemu jest pojedynczo znane. Produkty te róznia sie znacznie swoini skladem od szlaki zawierajacej baryt i wykazuja te zalete, ze moz¬ na je stosowac w takiej postaci w jakiej one odpadaja, a wiec niepotrzebna jest dalsza prze¬ róbka, jak np. rozdrabnianie szlaki zawierajacej baryt. W sklad tych produktów wchodza pier¬ wiastki w postaci elementarnej, przewaznie jed¬ nak w postaci tlenków siarczków i zwiazków kompleksowych. Sa to np. nastepujace mate¬ rialy: a. przesiane odpady olowiane jako skladowa materialu przerabianego w procesie hutni¬ czym otrzymywania olowiu, zawierajace na¬ stepujace pierwiastki: zelazo, olów, cyna, krzem, miedz, magnez, mangan, glin, wolfram, chrom, cynk, sód, srebro, nikiel, przewaznie w postaci tlenków albo innych zwiazków, czesciowo takze w postaci elementarnej, b. pyly olowiane po silnym utlenieniu, zawie¬ rajace olów, glin, miedz, srebro, wapno, cyne, bizmut, zelazo, cynk, przewaznie w postaci tlenków, c. pyly arsenowe jako wylacznie material od¬ padowy w wymienionych procesach wytwa¬ rzania zawierajace olów, cyne, wapn, srebro, krzem, kadm, arsen, antymon, miedz, zelazo, magnez, cynk, sód, lit, prawdopodobnie w po¬ staci tlenków ewentualnie w postaci innych zwiazków, d. zielone, nieprazone zwiry zawierajace zelazo, miedz cynk, krzem, arsen, cyne, mangan, magnez, antymon, glin, srebro, miedz, kadm, tytan, nikiel, wolfram, w postaci tlenków, siarczków i zawsze równiez w postaci innych zwiazków.Te i pokrewne im materialy daja w polacze¬ niu z róznymi nosnikami nieorganicznymi i or¬ ganicznymi materialy ochronne przeciw promie¬ niowaniu jonizujacemu, które stosuje sie np. jako wyprawy ochronne wzglednie jako mate¬ rial budowlany w polaczeniu z cementem, jako ceramiczne wykladziny, jako plyty wykladzino¬ we, jako wypelniania w polaczeniu z trocinami, masa papierowa itp. W pierwszym rzedzie sto¬ suje sie je do tynków otrzymywanych przez za¬ robienie cementu portlandzkiego zelazowego i srodków absorbcyjnych z dodatkiem wody do konsystencji zaprawy, po czym zaprawe te na¬ nosi sie w normalny sposób.W tabeli podane sa przyklady wykonania ta¬ kich tynków, jak tez wyniki badan tych tynków w zakresie wchodzacym w technice w rachube przy napieciu 100 — 180 kV.Material Odpady olowiu Pyly arsenowe Stosunek zmieszania z cementem 1 1 1 1 3 4 5 6 1 :5 Im- g/cm* 2,97 3,04 3,08 3,13 2,22 d 20 20 20 20 20 Równowaznik olowiowy (mm Pb) przy napieciu kV 100 2,71 3,03 3,08 3,29 1,74 130 2,75 3,13 3,16 3,37 1,46 180 2,73 3,13 3,16 3,33 1,20 Odpornosc na cisnienie 69,8 91,4 102,2 80,4 48,2 Podane wartosci ciezaru objetosciowego, rów¬ nowaznika olowiu (mm Pb), odpornosci na cis¬ nienie nie sa wartosciami stalymi, poniewaz za¬ leza one od konsystencji materialu jego przy¬ gotowania, ziarnistosci i skladu mieszaniny i zmieniaja sie w tych samych granicach jak to ma miejsce przy tynkach barytowych., Jezeli zastosuje sie promieniowanie gamma i promieniowanie jego produktów transmutacyj- nych o ogólnym pochlanianiu 1 mm Pt + 5 mm Pb — efektywne promieniowanie gamma 2,2 MeV i jezeli ustali sie warstwy polówkowe, wówczas otrzymuje sie w porównaniu z bary¬ tem nastepujace dane: Material Stosunek zmieszania z cementem Grubosc Warst i y irykla- polóir- dziny koire mm D cm Odpady olowiu Pyly arsenowe 1 1 1 1 1 3 :4 5 6 5 1,14 1.17 1,14 1,07 1,11 7,9 6,0 5,6 5,4 8,4 Jezeli wezmie sie pod uwage tynk barytowy zawierajacy baryt i cement w stosunku 1 :3, grubosci 1,31 mm, wówczas warstwa polówkowa wynosi D cm 7,0 cm.Przez zastosowanie w technice cchronnej prze¬ ciwko promieniowaniu jonizujacemu (wyprawy ochronne) zamiast tynków barytowych, uprzed¬ nio omówionych materialów, mozna zaoszczedzic barytu cementu ciezaru wyprawy 100% 33- 79% 28 - 65% poniewaz wyprawy wytworzone z wymienio¬ nych surowców w licznych przypadkach wyka¬ zuja wyzsza zdolnosc absorbcji, a poza tym przy zachowaniu wymaganego równowaznika olowiu (mm Pb) moga byc naniesione w cienszej war¬ stwie anizeli to ma miejsce w przypadku tynków barytowych, Jezeli uprzednio wymienione materialy zasto¬ suje sie w polaczeniu z róznymi nosnikami, np. z nieorganicznym w polaczeniu z ceramika albo z organicznym w polaczeniu z masa drzewna, masa papierowa itp., wtedy w gotowych pro¬ duktach (plytach ceramicznych, plytach kon¬ strukcyjnych itp.) osiaga sie równiez zdolnosc absorbcyjna przeciw promieniowaniu jonizuja¬ cemu. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Material budowlany do sporzadzania murów, tynków itp., wykazujacy dzialanie ochronne przeciw promieniowaniu jonizujacemu, fetory sklada sie z cementu i z produktu odpadajacego przy otrzymywaniu olowiu, ewentualnie w mie¬ szaninie z organicznymi lub nieorganicznymi nosnikami, znamienny tym, ze jako produkt od¬ padowy przy otrzymywaniu olowiu zawiera prze¬ siane odpady olowiu, albo plyty olowiane po Gilnym utlenieniu, albo pyly arsenowe, które zawieraja w dowolnej kombinacji pierwiastki olów, zelazo, cyne, krzem, cer, antymon, arsen, mangan, glin, wolfram, chrom, miedz, cynk, sód, srebro, nikiel, kadm, lit, tytan, w postaci ele¬ mentarnej, przewaznie jednak w postaci zwiaz¬ ków, jak tlenków, siarczków i kióre zawsze za¬ wieraja zwiazki kompleksowe. Jaroslav Slaba Yladimir Potucek Zastepca: mgr Józef Kaminski rzecznik patentowy 2232. RSW „Prasa", Kielce, PL