PL45911B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 8 czerwca 1962 r. r%r jtoi&iy u£czp^o!j;..j itimll POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45911 KI. 80 b, 9/20 VIadimir Lach Praga, Czechoslowacja Jaroslav Slaba Praga, Czechoslowacja Vladimir Potucek Praga, Czechoslowacja Sposób wytwarzania ceramicznej plyty Patent trwa od dnia 22 listopada 1957 r.Znanie sa juz materialy ochronne przeciw promieniowaniu jonizujacemu wyrózniajace sie tym, ze jako srodki absorpcyjne zawieraja ma¬ terialy odpadowe lub czesciowo odpadowe albo materialy trudne do przerabiania w dalszym procesie przeróbczymi, które powstaja przy hut¬ niczym przerobie olowiu i podobnych procesadh i w dowolnej kombinacji zawieraja pierwiastki olowiu, zelaza, cyny, krzemu, wapnia, anty¬ monu, arsenu, manganu, magnezu, glinu, wolf¬ ramu, chromu, miedzi, cynku, sodu, srebra, niklu, kadmu, litu, tytanu, badz w postaci ele¬ mentarnej, przewaznie jednak w postaci zwiaz¬ ków jak tlenków, siarczków, luib takze zwiaz¬ ków kompleksowych, przy czym stosuje sie je w polaczeniu z róznymi nieorganicznymi i orga¬ nicznymi nosnikami dajacymi sie przerabiac na zimno i na cieplo, ewentualnie przy zastosowa niu cisnienia.Stosowane w pracowniach rentgenologicznyc i radiologicznych tynki ochronne, w którycl jako srodki absorpcyjne stosuje sie wymienio ne materialy, nie tylko zastepuja stosowane do tycbczas tynki barytowe, lecz równiez umozli¬ wiaja obnizenie zapotrzebowania na nosniki i wplywaja na ogólne zmniejszenie ciezaru budowli.Tynki te nie stanowia rozwiazania idealnego, poniewaz nanoszone recznie, nie wykazuja cal¬ kowitej jednorodnosci absorpcyjnej.Celem wynalazku bylo dobranie takiego nos¬ nika, który umozliwialby zastosowanie mozliwie duzej ilosci srodka absorpcyjnego, poniewaz przez to moznaby osiagnac maksymalna czyn-nosc przy minimalnym ciezarze materialu i któ¬ ry prowadzilby do otrzymania wyrobu jak naj¬ bardziej jednorodnego i zawsze o jednakowym, wymaganym równowazniku olowiu.Sposób wedlug wynalazku umozliwia wytwa<- rzanie ochronnych wyrobów kamiennych, np. plyt ochronnych albo okladzdnowych plyt o- chronnych o róznych ksztaltach, przy czym ja¬ ko spoiwo stosuje sie uwodnione glinokrzemia- ny lub ich bezwodniki albo tlenki glinu i tlenki krzemu, a jako absonbent uprzednio wymienio¬ ne materialy. Istotna zaleta sposobu wedlug wy¬ nalazku jest to, ze przy tworzeniu czerepu ce¬ ramicznego srodek absorpcyjny reaguje ze spoiwem. W wyniku tego otrzymuje sie nowy wyrób, stanowiacy w calosci jednorodny mate¬ rial absorpcyjny. Dalsza istotna zaleta wedlug wynalazku jest to, ze pozwala on na wytwarza¬ nie wyrobów zawierajacych material absorp¬ cyjny w ilosci ponad 90%, dzieki czemu wy¬ roby te wykazuja bardzo wysoki równowaznik olowiu bez pogorszenia ich jakosci odnosnie wygladu li wytrzymalosci.Z powyzszego wynika jasno jak powazna role odgrywa spoiwo, które wytwarza sie z glino- krzemianów np. z glinek ceramicznych o odpo¬ wiednim skladzie. Sklad chemiczny tych mate¬ rialów jest bardzo istotny, poniewaz reaguja one w stanie stalym z dodawanym srodkiem absorpcyjnym. Utrwalenie wyrobu przeprowa¬ dza sie zwyklym sposobem ceramiczaiym, to jest przez wypalanie do okreslonej temperatury w normalnych pietach ceramicznych, Z uwagi na niejednorodny sklad mieszaniny powazna role odgrywa takze stopien wypalenia, a to ze wzgle¬ du na to, azeby gotowy produkt wykazywal od¬ powiednia wytrzymalosc, jak tez wszystkie in¬ ne wymagane wlasciwosci (postac, równe kra¬ wedzie i powierzchnie itp.). Korzystne okazaly sie temperatury wypalania wynoszace powyzej Przyklad: 580°C. Od skladu chemicznego i od stosunku spoiwa do srodka absorpcyjnego zalezy glównie dobry wyglad wyrobu o wysokim równowazni¬ ku olowiu. W czasie przeprowadzonych pr6b stwierdzono, ze stosunek miedzy tlenkiem glina, tlenkiem krzemu i tlenkami pozostalych pier¬ wiastków, wyrazony molowo, powinien miescic sie w nastepujacych granicach: 6,0 — 9,5 (P0O.R2O3) • 1 Al2Oz • 2,0 - 2,8 Si02t przy czym R2O3 oznacza tlenki: Sb20Zi Fefi^ As203. Ilosci tylch pierwiastków wystepujace ewentualnie w postaci elementarnej albo w postaci innych zwiazków, wyrazono w tlenkach, w celu wska¬ zania w jakim stosunku wystepuja one w mie¬ szaninie.Jezeli srodek absorpcyjny jest calkowicie nieplastyczny, wówczas spoiwo musi sie odzna¬ czac okreslona plastycznoscia. Wlasciwoscia spoiwa jest wiazanie srodka absorpcyjnego i tworzenia z nim ciasta plastycznego albo pla¬ stycznej mieszaniny dajacej sie formowac. Od plastycznosci przygotowanej mieszaniny zalezy wiec dobre uformowanie i wtyrzymalosc wyro¬ bu w stanie surowym, 00 umozliwia manipulo¬ wanie nim. Sposób wedlug wynalazku spelnia calkowicie te warunki, poniewaz plastycznosc jest typowa wlasciwoscia uwodnionych glino- krzemianów, a wiec glin. W ponizszym przy¬ kladzie przerobiono plyty JJ tj. material od¬ padowy, uzyskiwany przy silnym utlenieniu olowiu i zawierajacy glówne tlenki olowiu, po¬ nadto zas przerobiono pyl arsenowy.Rózne wzajemne kombinacje srodków absorp¬ cyjnych ze 6porwem daly plyty okladzinowe zdolne do absorpcji promieniowania jonizuja¬ cego o pozadanym równowazniku olowiu.W zwiazku z tym nadaja sie one jako material ochronny w lekarskich pracowniach rentgeno¬ logicznych i w technicznych pracowniach ra¬ diologicznych.Nr mieszaniny Stosunki mieszania Temperatura wypalania Hugroskopijnosc Ciezar objetosciowy g/cm1 Skurczliwosc Wyglad Wytrzymalosc Równowaznik olowiu (mm Pb) przy 150 kV Grubosc plyty (mm) 1 90 czesci wapo- wych pylów JJ 10 czesci wago¬ wych spoiwa 600 °C *% 4.8 2,1 bardzo dobry dobra 2,76 10 2 44 czesci wago¬ wych pylów JJ 36 czesci wagowych pylów arsenowych 20 czesci wago¬ wych spoiwa 640 *C 12% 3,61 0,9 bardzo dobry dobra 1,98 10 3 90 czesci wagowych pylów arsenowych 10 czesci wago¬ wych spoiwa 690 °C 14* 2,89 1,1 , bardzo dobry dobra 1,17 10 - 2 -Zaznacza sie, ze proponowano juz stosowanie kafli albo plyt do okladania scian ze zwyklego materialu budowlanego, w celu ochrony przed promieniowaniem jonizujacym. Podaje sie, ze tego rodzaju kafle moga byc wykonane z gliny, dokladnie wymieszanej z substancjami ochron¬ nymi, np. z barytem. Inny znany sposób polega na wytwarzaniu ceramicznych mas, do których jako substancje ochronne stosuje sie tlenki me¬ tali, któryich ciezar wlasciwy wynosi powyzej 5, które w temperaturach ponizej 1000°C sa nie¬ zmienne, a w piecu poricelanowylm nie sluza jako topnik. W obydwu przypadkach istnieja jednak istotne r6znice w stosunku do sposobu wedlug niniejszego wynalazku pod wzgledem stosowanych materialów, technologii i wlasci¬ wosci produktu koncowego. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania ceramicznej plyty o- chronnej przeciw promieniowaniu jonizujacefcmu, której skladnikiem absorbujacym promienie jest material odpadowy, uzyskiwany przy hutniczym przerobie olowiu i zawierajacy w dowolnej kombinacji nastepujace pierwiastki: olów, ze¬ lazo, cyne, krzem, wapn, antymon, arsen, mag¬ nez, mangan, glin, wolfram, chrom, miedz, cynk, sód, srebro, nikiel, kadm, krzem, tytan, zna¬ mienny tym, ze material absorpcyjny miesza sie ze sluzacymi za ceramiczne spoiwo uwod¬ nionymi glinokrzelmianami lub ich bezwodni¬ kami albo z tlenkami glinu i tlenkami krzemu w stosunku 6 — 9,5 mola PbO i R203 na 1 mol AI2O3 i 2 — 2,8 mole Si02y przy czym K2Oa ozna¬ cza tlenki Fe203t Sb2Oz i As2Os, po czym w nor¬ malny sposób uformowana plyte wypala sie w temperaturze powyzej 580°C. Vladimir Lach Jaros1 a v Slaba V1 a d i m i r Potucek ^ * Zastepca: mgr Józef Kaminski rzecznik patentowy 927. RSW „Prasa", Kielce. 4 PL