Dotychczasowe sposoby wytwarzania acetal- dehydu odznaczaja sie duzymi niedogodnoscia¬ mi. Wedlug np. austriackiego opisu patento¬ wego nr 80901 uwodnianie acetylenu do acetal- dehydu przeprowadza sie w aparacie pracuja¬ cym w sposób ciagly przepuszczajac przez apa¬ rat duzy nadmiar acetylenu, z którego tylko okolo 50 — 65°/o ulega przemianie na acetal- dehyd. Pozostala czesc acetylenu prowadzi sie w obiegu kolowym znowu do czesci zasycaja- cej kompresora Elmo, gdyz jest szczególnie ko¬ rzystne prowadzenie procesu z duzymi iloscia¬ mi gazu, majace ne celu uzyskanie dobrego wymieszania w aparacie wiezowym oraz usu¬ niecie z wiezy reakcyjnej utworzonego w niej acetaldehydu z nadmiarem acetylenu. Jest rze¬ cza jasna ze duze ilosci gazu obiegowego utrud¬ niaja skroplenie pary wodnej, skroplenie utwo¬ rzonego acetaldehydu i wymycie acetaldehydu ze strumienia acetylenu.Do skroplenia rteci, wody i acetaldehydu po¬ trzebne sa duze chlodnice rurowe, które ze wzgledu na korozje musza byc wykonane ze stali kwasoodpornej (V4A). Poza tym w wyniku przemywania duzych ilosci gazu stosunkowo duzymi ilosciami wody, mozna uzyskac tylko niewielkie stezenie aldehydu, wynoszece 7-9Vo.Destylacja rozcienczonego acetaldehydu w celu otrzymania czystego bezwodnego aldehydu, wy¬ maga znowu duzych ilosci pary wodnej. Wada sposobu polegajacego na operowaniu duzymi ilosciami gazu obiegowego jest jednak to, ze w obiegowym acetylenie nagromadzaja sie zanie¬ czyszczenia i produkty uboczne, które dziala¬ ja hamujaco na przemiane acetylenu na ace- taldehyd. Przeprowadzone próby ruchowe wy¬ kazaly, ze acetylen, który tylko raz przeszedl przez wieze reakcyjna, w drugiej wiezy reak¬ cyjnej absorbowany jest juz znacznie slabiej.Szybkosci absorbcji nie udaje sie zwiekszyc przez zastosowanie w drugiej wiezy wiekszej ilosci metalicznej rteci.Wynalazek polega na tym, ze acetaldehyd, utworzony w kwasie kontaktowym wiezy reak-cyjmeij, wypedba sie z tego kwasu aa pomoca pary wodnej, wytwarzajacej sie podczas reak¬ cji egzotermicznej. Uwolnione podczas reakcji cieplo stosuje sie wiec do odparowania czesci wo2(y z kwasu kontaktowego i do usuniecia z tego kwasu za pomoca pary wodnej utworzo¬ nego acetaldehydu. Usuwanie acetaldehydu z kwasu kontaktowego odbywa sie przymusowo w miare wytwarzania sie acetaldehydu. Bada¬ nia kwasu kontaktowego odplywajacego z wiezy reakcyjnej wykazaly, ze mimo prowadzenia procesu bez gazu obiegowego zawartosc ace¬ taldehydu w kwasie kontaktowym nie wzra¬ sta. Zwiekszenie absorpcji w wiezy reakcyjnej uzyskuje sie przez wprowadzenie szeregu ule¬ pszen, polegajacych na wbudowaniu dyszy w strumien gazu do doprowadzenia z powrotem kwasu kontaktowego przed wejsciem do gene¬ ratora, zwiekszeniu obiegu kolowego kwasu kontaktowego w generatorze, zwiekszeniu obie¬ gu kolowego swiezego kwasu kontaktowego w generatorze i utrzymywaniu wyzszego poten¬ cjalu utleniania (liczba nadmanganowa) oraz zmiane sposobu laczenia glównych aparatów, to znaczy wiezy reakcyjnej i kotla odstojnikowego.Praca bez gazu obiegowego umozliwia tez stosowanie rozcienczonego kwasu kontaktowe¬ go o ciezarze wlasciwym 1,240 — 1,260 zamiast stosowanego dawniej kwasu o ciezarze wlasci¬ wym 1,300—1,320. Jest rzecza jasna, ze stoso¬ wanie rozcienczonego kwasu kontaktowego zapobiega tworzeniu sie produktów konden¬ sacji i innych produktów ubocznych acetalde¬ hydu.Sposób wedlug wynalazku wyjasnia przy¬ kladowo opis w oparciu o zalaczony rysunek.Ze zbiorczego przewodu acetylenowego 1 kompresor „Elmo" 2 zasysa acetylen i poprzez zbiornik buforujacy 3 tloczy do wiezy reakcyj¬ nej 4. Wieza reakcyjna 4 wypelniona jest kwa¬ sem kontaktowym o ciezarze wlasciwym 1,26.Kwas ten przelewa sie przez przelew 5 i za po¬ moca dyszy 6 zostaje na zasadzie pompy ma¬ mutowej przeprowadzony z powrotem do wie¬ zy reakcyjnej 4. Dysza 6 znajduje sie w prze¬ wodzie gazowym 7 (0 250 mm). Wplywajacy acetylen zasysa kwas kontaktowy z wiezy reak¬ cyjnej 4 i tloczy go poprze dysze 6 ponownie do wiezy 4. Takie polaczenie daje te korzysc, ze szlam rteciowy zuzytego kwasu kontakto¬ wego z wiezy reakcyjnej moze sie oddzielic w drodze do dyszy 6 i zostaje z przewazajaca ilo¬ scia kwasu kontaktowego ponownie wprowa¬ dzony do wiezy reakcyjnej 4. Jedynie nadmiar kwasu kontaktowego, odpowiadajacy ilosci wprowadzonego swiezego kwasu (2 m8 na go¬ dzine), zostaje odprowadzony przez kociol od- stojnikowy 8.Ten sposób laczenia daje poza tym te korzysc, ze przez wieze reakcyjna mozna prowadzic du¬ zy obieg kwasu kontaktowego i osiagac przez to intensywne stykanie sie z acetylenem. Ko¬ ciol odstojnikowy 8 nie jest wlaczony w obieg zuzytego kwasu kontaktowego i pracuje teraz zgodnie ze swym przeznaczeniem, majacym na celu osadzenie sie szlamu rteciowego ze zuzy¬ tego kwasu kontaktowego, przed odprowadza¬ niem kwasu do regeneracji.Podany sposób laczenia umozliwil znaczne zwiekszenie przemiany w wiezy reakcyjnej. Po przejsciu przez chlodnice 9, 10, IV i skrople¬ niu wody i acetaldehydu, z dzwonowej kolumny przemywajacej 12 uchodza juz tylko niewiel¬ kie ilosci (300 ms na godzine) gazu odlotowe¬ go, po calkowitym wymyciu acetaldehydu. Pro¬ ces ten zachodzi zupelnie bez gazu obiegowego.Nie ma nawet mozliwosci powrotnego skiero¬ wania do obiegu wymytego gazu. Taki sposób postepowania powoduje, ze z zasysanych 2000 m3 na godzine acetylenu — 1700 m3 zostaje za¬ mienionych na acetaldehyd, a tylko 300 m8 na godzine gazu odlotowego odprowadza sie prze¬ wodem wylotowym do oczyszczania. Przemiana wiec nie wynosi tak jak wedlug poprzednich sposobów 45 — 50Vo, lecz 85%. Przez wyklu¬ czenie gazu obiegowego unika sie tez zawar¬ tych w nim produktów ubocznych ascetylenu, wplywajacych ujemnie na absorpcje.Stwierdzono doswiadczalnie, ze sposób we¬ dlug wynalazku odznacza sie szeregiem korzy¬ sci. Przede wszystkim absorpcje w wiezy re¬ akcyjnej mozna znacznie zwiekszyc, przy duzo mniejszym zuzyciu rteci. Mozna równiez zwie¬ kszyc stezenie surowego aldehydu, ze wzgledu na zmniejszone zasilaniewoda dzwonowej wiezy przemywajacej, co wplywa na znaczne oszcze¬ dnosci na parze podczas destylacji. Urzadzenia do skraplania moga byc niewielkie odpowiednio do malej ilosci gazu. Osiaga sie oszczednosc energi elektrycznej, gdyz do takiej samej spra¬ wnosci generatora wystarczaja kompresory „Elmo" o mniejszej mocy. Równiez wieza do wymywania acetaldehydu moze byc mniejsza ze wzgledu na mniejsza ilosc gazu i wieksze stezenie surowego aldehydu. Mozna równiez le¬ piej utrzymywac w kwasie kontaktowym za¬ wartosc cieplna generatora. - 3 - PL