s was * Opublikowano dnia 14 grudnia 1960 r.CDU «L POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43721 KI. 12 p, 4 Dolnoslaskie Zaklady Chemiczne*) Zarów, Polska Sposób oczyszczania surowego 2-merkaptobenzoliazolu Patent trwa od dnia 15 lipca 1958 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób oczysz¬ czania zanieczyszczonego 2-merkaptobenzotiazo- lu, otrzymanego w procesie cisnieniowej reakcji CtH5NH2, CS2 i S.Znany jest sposób oczyszczania 2 merkapto- benzotiazolu (opis patentowy Stanów Zjedno¬ czonych Ameryki Nr 2730528), polegajacy na tym, ze surowy produkt po przemyciu woda w temperaturze 60°—70°C traktuje sie 50Vo- owym roztworem NaOH z nadmiarem 0,01 % w stosunku do ilosci stechiometrycznej, ogrza¬ nie nastepuje do temperatury 80°C i po odsa¬ czeniu osadu traktuje sie srodkami utleniaja¬ cymi, a w koncu usuwa wydzielajace zanie¬ czyszczenia.Czysty produkt otrzymuje sie przez zakwa¬ szenie roztworu soli sodowej 2-merkaptobenzc- tiazolu.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa inz. Henryk Szulc, inz.Jerzy Niewiadomski i Kazimiera Wójcikowska.Wedlug opisanego sposobu, jako utleniacze stosuje sie nadsiarczany, nadborany, nadman¬ ganiany, K202, Ba02, Ca02, chloryny, podchlo¬ ryny.Wedlug innych znanych sposobów oczyszcza¬ nie surowego merkaptobenzotiazolu prowadzi przez krystalizacje z solwent-nafty, rozpuszcza¬ jac w niej zywice. Wykrystalizowany z sol¬ went-nafty 2-merkaptobenzotiazol nie zostaje jednak calkowicie pozbawiony zywic i zawiera je jeszcze w ilosci 3—5%. Oprócz zywic sol- went-nafta rozpuszcza takze czesc merkapto¬ benzotiazolu, którego sie nie regeneruje. Stra¬ ty merkaptobenzotiazolu na skutek rozpuszczal¬ nosci w solwent-nafcie siegaja 9%, Znane sposoby sa wysoce nieekonomiczne.Sposób wedlug wynalazku w odróznieniu dc znanych umozliwia uzyskiwanie produktu o wy¬ sokiej jakosci przy równoczesnie wysokiej wy¬ dajnosci procesu oczyszczania., Polega on na utlenianiu podchlorynochlcr- kiem wapniowym zanieczyszczen wystepuja-cych w surowym merkaptofeenzotiaacilu, przy czym utlenianie przeprowadza sie w roztworze soli wapniowej 2-merkaptobenzotiazolu, w tem¬ peraturze 70—90°C. Utlenione zanieczyszczenia Oddzielaja sie od roztworu, tworzac kleista ma¬ se, która mozna latwo usunac.Wedlug wynalazku surowy produkt zawiera¬ jacy okolo 90% czystego 2-merkaptobenzotia¬ zolu i okolo 10*/© zywic zadaje sie mlekiem wapiennym, w ilosci 20*/o nadmiaru w stosunku do ilosci stechiometrycznej 2^merkaptobenzo- tiazolu. Powstaje rozpusGCzalna sól wapniowa 2^merkaptobenzotiazolu, przy czym do roztwo¬ ru przechodza równiez zywice. Proces rozpusz¬ czania stopu w mleku wapiennym mozna pro¬ wadzic w temperaturze pokojowej lub pod¬ wyzszonej, jednak ze wzgledu na szybkosc re¬ akcji wskazane jest stosowanie temperatury 70°C—90*C. Po rozpuszczeniu calkowitej ilosci stopu roztwór chlodzi sie do temperatury 70°C, a nastepnie wkrapla uprzednio przygotowana zawiesine wodna podchlorynochlorku wapnio¬ wego (5 czesci wagowych wody i 1 czesc wago¬ wa Ca(ClO)Cl), w ilosci potrzebnej do utlenie¬ nia calkowitej ilosci zywic z niewielkim nad¬ miarem (na 1 czesc wagowa zywic zuzywa sie 0,5—0,7 czesci wagowej Ca(ClO)Cl) — 34 ru aktywnego). Calkowite utlenienie zywic uzyskuje sie przez odpowiedni czas prowadze¬ nia procesu utleniania, który wynosi 50—60 minut, po wkropleniu calkowitej ilosci pod¬ chlorynochlorku wapnia. Mieszanine reakcyjna rozciencza sie nastepnie czterokrotna iloscia wody w stosunku do ilosci uzytego stopu, pod¬ grzewa sie do temperatury 70CC i miesza w cia¬ gu 30 minut. Po tej operacji rozciencza sie mieszanine powtórnie, dodajac piecio do piet¬ nastokrotnej ilosci wody w stosunku do ilosci uzytego stopu (zaleca sie wyzsze rozcienczenie), nastepnie dodaje wegiel aktywny w ilosci trzy¬ dziesci trzy razy mniej w stosunku do ilosci uzytego stopu, podgrzewa do temperatury okolo 90PC i w tej temperaturze miesza w ciagu CO minut Mieszanine chlodzi sie do temperatury otoczenia (20°C—25°C) i oddziela wytracone za¬ nieczyszczenia przez odsaczanie. Oczyszczona sól wapniowa 2-merkaptobenaotiazolu zakwasza sie do pH=4,5, odsacza wytracony produkt, .przemywa i suszy.Przyklad. Do zlewki pieciolitrowej wsy¬ puje sie 104 g (100%owego) Ca(OH)2 dodaje sie ,200 ml wody i mieszajac zawartosc zlewki .podgrzewa do temperatury 90° C. Po uzyska¬ niu temperatury 90°C wprowadza sie 200 g zanieczyszczonego 2-merkaptobenzotiazolu o za¬ wartosci okolo 10% zywic i utrzymujac tempe¬ rature 90°C miesza w ciagu 60 • minut.W tym czasie nastepuje calkowite rozpuszcze¬ nie zanieczyszczonego 2^merkaptobenzotiaa)lu.Po rozpuszczeniu zawartosc zlewki chlodzi hia ido temperatury 70°C, po czym wkrapla zawie^ skie podchlorynochlorku wapnia (50 ml wody i 10 g Ca(ClO) Cl — 34% chlorku aktywnego), w czasie 7 minut, mieszajac zawartosc zlewki.Po wkropleniu podchlorynochlorku wapnia itemperatura winna wynosic okolo 70°C. W celu calkowitego utlenienia zanieczyszczen miesza- Jiine miesza sie w ciagu okolo 30 minut, utrzy¬ mujac temperature 70°C. Nastepnie rozciencza sie zawartosc zlewki dodajac 800 ml wody podgrzewa do temperatury 70°C i miesza w ciagu 30 minut. Zawartosc zlewki rozcien¬ cza sie powtórnie dodajac 3000 ml wody, po czym dodaje sie 6 g wegla aktywnego, pod¬ grzewa do temperatury 90°C i w tej tempera¬ turze miesza w ciagu 60 minut. Nastepnie mie¬ szanine chlodzi sie do temperatury otoczenia (20°C—25°C), po czym oddziela wytracone za¬ nieczyszczenia przez odsaczenie i przemywa osad na saczku 750 ml wody. Oczyszczona sól wapniowa w ilosci okolo 4800 ml zakwasza do pH=4,5. Wytracony 2-merkaptobenzotiazol od¬ sacza sie, przemywa i suszy.Otrzymany produkt zawieral 98,3% czystego ^Hmerkaptobenzotiazolu, 0,06% popiolu oraz po¬ siadal temperature topnienia 175°—177°C.Wydajnosc procesu oczyszczania wyniosla 99,5%. PL