PL43686B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy sposobu przetwarzania iubatancji zwierzecych zawierajacych olej, np. ryb i odpadów rybnych, przez poddawanie su¬ rowca mechanicznemu rozdrabnianiu w celu wytworzenia miazgi, nastepnie zadawanie mia¬ zgi enzymami i w razie potrzeby odwirowywa¬ nia oleju z miazgi.Przy produkcji srodków spozywczych znane jest stosowanie oleistych substancji zwierzecych i otrzymywanie oleju z takich substancji za¬ zwyczaj przez mechaniczne rozdrabnianie su¬ rowca i nastepnie' przez odwirowywanie. Dla uzyskania skutecznego rozdzialu, stosuje sie powszechnie znane ogrzewanie lub gotowanie iurowea prezd wirowaniem, przez co osiaga sie rozdzial produktów na olej, ciecz wodnista, tak zwany klajster i substancje sucha.Sposób ten posiada jednak liczne wady, np. pewne wartosciowe produkty uboczne, które moglyby byc uzyte np. do przetworzenia na produkt spozywczy, zostaja badz zniszczone, badz tez ilosc ich ulega zmniejszeniu wskutek gotowania. Ponadto ogrzewanie lub gotowanie pociaga za soba znaczne koszty.Znane sa równiez spsoby przeróbki materia¬ lów oleistych bez ogrzewania. Proponowano wiec np. poddawanie takich materialów zakwa¬ szaniu do wartosci pH w zakresie np. od 1 do o Proponowano równiez obrabianie materialów zywymi szczepami bakterii lub enzymami. Za den z tych sposobów nie znalazl jednak prak¬ tycznego zastosowania, poniewaz w zachowy¬ wanych dotychczas warunkach bylo rzecza nie¬ mozliwa otrzymanie zadawalajacej wydajnosciolejiT f ^w3rtw duzej wartosci odzywczej.Wynalazek dotyczy przeróbki oleistych ma terialów zwierzecych, np. ryb lub odpadów ryb¬ nych, w celu uzyskania duzej wydajnosci oleju zwierzecego i wytworzenia produktu spozyc # czego o wysokiej wartosci odzywczej. Wedfejg wynalazku cel ten osiaga sie przez dodawanie do miazgi, utworzonej przez mechaniczne roz¬ drabnianie materialów, wyciagu sfermentowa¬ nego martwego szczepu bakterii fermentacji mlekowej. Wyciag ten otrzymuje sie znanym sposobem. Jalowa ciecz — pozywke zawieraja¬ ca na przyklad cukier gronowy, pepton miesny i troche soli jako pozywki dla drozdzy zaszcze¬ pia..sie_hadawanym_szczepom--bakterii fermen¬ tacji mlekowej. Po ustaniu fermentacji tej cie¬ czy i po wymarciu bakterii, ciecz ta stanowi wyciag sfermentowanego martwego szczepu bakterii ^fermentacji mlekowej. Taki wyciag zawiera znane skadinad enzymy proteolityczne, które przetwarzaja produkt zwierzecy w taki sposób, ze olej moze byc latwo oddzielony przez odwirowywanie. Dzieki temu otrzymuje sie bar¬ dzo duza wydajnosc oleju, a przy odwirowy¬ waniu otrzymuje sie jednoczesnie miazge za¬ wierajaca pierwotne proteiny w stanie zhy- drolizowanym o bardzo duzej wartosci odzyw¬ czej.Stwierdzono, ze taki wynik jest konsekwen¬ cja uzycia specjalnego szczepu bakrerii, pod¬ czas gdy swiezy szczep zawierajacy zywe bak¬ terie fermentacji mlekowej nie nadaje sie do tego celu. Pochodzi to prawdopodobnie stad, zz enzymy aktywne, powodujace szybka hydrolize protein i ulatwiajace oddzielenie oleju od mir- zgi, nie zostaja wytworzone lub ich powstanie zostaje opóznione az do konca fermentacji szczepu bakterii i wymarcia komórek. Gdy szczep bakterii po fermentacji koncowej pozo¬ staje przez dluzszy czas bez pozywki dla bak¬ terii, to szczep ten wymiera, oczywiscie bakte¬ rie moga byc równiez zabite przez dodanie srodków bakreriobójczych* Stwierdzono wedlug wynalazku, ze korzyst¬ nie jest przeprowadzac przeróbke miazgi enzy¬ mami przez przeciag co najmniej trzech godzin w temperaturze od 20 do 50°C. W tych warun¬ kach enzymy proteolityczne w szczepie bakterii przejawiaja najsilniejsze dzialanie. Minimum czasu obróbki zalezy w pewnym stopniu od tem¬ peratury, sposób mozna wiec wykorzystywac w Ciagu 5—6 godzin w temperaturze 30—40°C, acz¬ kolwiek i dluzszy czas obróbki moze byc czesto korzystny.Rozdrobnienie mechaniczne moze byc np wykonywane za pomoca prózniowej pompy ze¬ batej lub-: za pomoca innych odpowiednich u- r rzadzen rozdrabniajacych, np. maszyn do sie¬ kania, mlynów udarowych,, mlynów wirowych i mlynów walcowych.Przy jednej z postaci wykonania sposobu we¬ dlug wynalazku stwierdzono, ze korzystnie jest zmieszac miazge z kwasem mrówkowym az do otrzymania wartosci pH od 3,6 do 4,2, gdyz wówczas rozklad zostaje przyspieszony, a pro¬ dukt koncowy nabywa doskonalej trwalosci przy przechowywaniu i zachowyje wysoka war¬ tosc odzywcza, przy czym obecnosc sfermento¬ wanego i martwego szczepu" bakterii kwasu mlekowego wywiera taki wplyw, ze wartosc pH pozostaje praktycznie stala.Miazga posiada bardzo wysoka wartosc od¬ zywcza dzieki znacznej zawartosci aminokwa¬ sów. Produkt z tego wzgledu nadaje sie jako srodek odzywczy sam lub w mieszaninie z in * nymi srodkami odzywczymi.Wytworzony srodek odzywczy moze byc w wielu przypadkach stosowany bez oddzielenia oleju. Wytworzona miazga nadaje sie bardzo dobrze do przeróbki przez suszenie atomizacyj- ne, a proszek wytworzony w ten sposób jest latwo rozpuszczalny w wodzie.Korzystna odmiana sposobu wedlug wynalaz¬ ku polega na tym, ze oprócz enzymów dostar¬ czonych wraz ze sfermentowanymi szczepam' martwych bakterii kwasu mlekowego, dodaje sie do miazgi inne enzymy np. papaine, katep- syne lipaze lub odowiednie enzymy hydrolizu- jace. W ten sposób zostaje przyspieszony roz¬ klad protein na swobodne aminokwasy.. Sposób wedlug wynalazku wyjasniony jest ponizej w dwóch przykladach.Przyklad!. Za pomoca maszyny do sie¬ kania miesa, sledzie miele sie na mase, która nastepnie sproszkowuje sie za pomoca bijakowe* go mlyna udarowego. Sproszkowana mase prze¬ nosi sie do zbiornika, w którym miesza sie ja ze sfermentowanym szczepem martwych bakterii kwasu, mlekowego otrzymanym znanym sposo¬ bem. .Mieszanine ogrzewa sie w zbiorniku w temperaturze od 35 do 40 °C i utrzymuje sie w stanie krazenia za pomoca prózniowej" pompy zebatej, dzieki czemu miazga /ulega dalszemu sproszkowaniu i ujednorodnieniu. - 2 -dzielony przez wirowanie. Nastepnie miazge ogrzewa sie w urzadzeniu do mieszania z pla¬ szczem parowym, w" temperaturze 50 °C i prze¬ puszcza sie przez sito wstrzasowe do jednej lub kilku wirówek miazgi, gdzie miazga rozdziela sie na trzy fazy, a mianowicie na olej, roztwór wodny i faze miazgowa. Olej obrabia sie osta¬ tecznie w znany skadinad sposób w oczyszczal- niku, a roztwór wodny i faze miazgowa wpro¬ wadza sie razem do zbiornika i miesza za po¬ moca pompy. Miazge, w której zawartosc oleju zostala zmniejszona do 0,3—0,5%, doprowadza sie za pomoca kwasu mrówkowego do wartos¬ ci pH = 3,9, po czym miazga moze byc przecho¬ wywana w ciagu szeregu miesiecy.Przy przeróbce surowej masy sledziowej o zawartosci 65,5% wody, 14,0°/o oleju, 15,5% pro¬ tein i 0°/o swobodnych aminokwasów i przy za¬ stosowaniu obróbki szczepem bakterii, jak omó¬ wiono wyzej, otrzymuje sie miazge zawierajaca 67°/o wody, 13,8% oleju i 15,0% protein, z czeg: 10% stanowia wolne aminokwasy. Podczas od¬ wirowywania otrzymuje sie 13°/« oleju, to zna¬ czy wydajnosc wynosi 94—95%.Przykladu. W sposób omówiony w przy¬ kladzie I, wytwarza sie miazge z miesa wie¬ lorybiego i mesza sie ja ze sfermentowanym szczepem martwych bakterii kwasu mlekowego Nastepnie dodaje sie papaine i doprowadza sie mieszanine za pomoca kwasu mrówkowego do wartosci pH ponad 4,5 oraz ogrzewa sie w tem¬ peraturze 35—40 °C. Po uplywie trzech godzin wartosc pH zmniejsza sie do 3,7 przez dodanie kwasu mrówkowego, po czym miazge obrabia sie jeszcze w przeciagu trzech godzin przy sta¬ lym mieszaniu. Po usunieciu oleju przez wiro¬ wanie, pozostalosc suszy sie przez atomizacje.Otrzymany suchy proszek posiada doskonala wartosc odzywcza. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób przeróbki oleistych substancji zwie¬ rzecych, np. ryb lub odpadów rybnych, przez poddawanie surowca mechanicznemu roz¬ drabnianiu dla wytworzenia miazgi i naste¬ pne zadawanie miazgi enzymami i w razie potrzeby odwirowywania oleju z miazgi, znamienny tym, ze przy przeróbce miazgi za pomoca enzymów dodaje sie wyciag sfermen¬ towanego martwego szczepu bakterii kwasu mlekowego.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przeróbke miazgi enzymami prowadzi sie w przeciagu co najmniej trzech godzin w tem¬ peraturze 20—50 °C.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze miazge miesza sie z kwasem mrówkowym, az do otrzymania wartosci pH od 3,6 do 4,2.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1—3, znamienny tymr ze oprócz enzymów dostarczonych wraz ze sfermentowanym szczepem martwych bakte¬ rii kwasu mlekowego dodaje sie do miazgi jeszcze enzymy hydrolizujace, jak np. papa¬ ine, katepsyne lub lipaze. Heinrich Matzen llhlert Ivar Holger Mikkelsen Zastepca: inz. Józef Felkner rzecznik patentowy Bltk 2046. 21.06.60. IC0+25 B$ PL