Opublikowano dnia 16 sierpnia 1960 r. jy £ * Urzedu Potentowegol Pniskinf Rzeczypospolitej Ludowejj POLSKIE) RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43531 KI. 21 c, 68/50 Zaklady Energetyczne Okregu Centralnego *) Warszawa, Polska Urzadzenie do samoczynnego powtórnego zalaczania linii wysokiego napiecia Patent trwa od dnia 29 lutego 1960 r.Do wylaczania linii wysokiego napiecia w przypadku awarii (zwarcia) sluza urzadzenia przekaznikowe, stwierdzajace ziaistnienie stanu awaryjnego oraz wylaczniki wylaczajace linie.W wiekszosci przypadków zwarcia maja cha¬ rakter przemijajacy, tak, ze po ponownym za¬ laczeniu linii tpo uiplywie ulamka sekundy) pra¬ cuje ona w dalszym ciagu normalnie.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do sa¬ moczynnego powtórnego zalaczania (SPZ) linii wysokiego napiecia.Dotychczas znane sa podobne urzadzenia, zlo¬ zone z kilku przekazników, sluzacych do odmie¬ rzania czasu przerwy beznapieciowej i do blo¬ kady wylacznika w przypadku trwalego zwar¬ cia. W zwiazku z tym urzadzenia te sa bardzo zlozone i kosztowne, a ponadto posiadaja te wa¬ de, ze do kazdego typu wylacznika musi byc dostosowany odpowiedni uklad przekazników.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Piotr Malewski.Powyzszych wad nie posiada urzadzenie do SPZ wedlug wynalazku, dzieki temu, ze ma pojedynczy przekaznik, równoczesnie odmierza¬ jacy czas przerwy beznapieciowej oraz blokuja¬ cy za pomoca odpowiedniego zespolu krzywek powtórne wzbudzenie przekaznika, w przypad¬ ku zwarcia trwalego. Ponadto przekaznik we¬ dlug wynalazku nadaje sie do wszystkich typów wylaczników.Urzadzenie do SPZ wedlug wynalazku uwi¬ docznione jest w przykladowym rozwiazaniu konstrukcyjnym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z dolu przekaznika, stano¬ wiacego podstawowa czesc urzadzenia, fig. 2 — widok boczny przekaznika, a fig. 3 — jego me¬ chanizm zegarowy. Urzadzenie do SPZ wedlug wynalazku sklada sia z nie uwidocznionej na rysunku podstawy z zaciskami, pokrywy, Uczy- delek telemetrycznych, rejestrujacych liczbe sa¬ moczynnych zalaczen przy zwarciach przemija¬ jacych i trwalych oraz przekaznika (fig. 1—3).Przekaznik, stanowiacy podstawowa czescurzadzenia wiedlug wynalazku, sklada sie z na¬ stepujacych zespolów: elektromagnesu, pobudza¬ nego przez przekaznik zabezpieczenia, mecha¬ nizmu zegarowego, oraz napedzanego przez ten mechanizm zespolów styków i krzywek. Elek¬ tromagnes sklada sie z cewki la, rdzenia plasz¬ czowego Ib oraz wciaganej przez cewke la zwory lc, która przesuwa sie wzdluz osi Id i jest zakonczona kotwica le, sluzaca do uru¬ chamiania mechanizmu zegarowego. Przekaznik jest przymocowany do obudowy urzadzenia za pomoca kolków lf, polaczonych z plytka Ig, wykonana z materialu riiamagnetycznego. Me¬ chanizm zegarowy sklada sie miedzy innymi z dzwigni 2a, polaczonej z kotwica le zwory elektromagnesu, zwiazanej z nia przegubowo dzwigni 2b, napinajacej sprezyne 2c. Wystep 2b' dzwigni 2b zazebia sie z wycieciem 2d' kólka 2df osadzonego na wspólnej osi z kolem zapadko¬ wym 2e zazebiajacym sie z zebem 2e'. Na tej samej osi osadzone jest napedowe kolo zebate 2f, zazebiajace sie z kolem zebatym 2g, osadzo¬ nym na wspólnej osi 4b z kolem zebatym 2h, na której to osi znajduje sie ponadto kólko blokujace 2i z wycieciem 2V oraz tarczki krzyw¬ kowe 4a. Z wycieciem 2%' kólka blokujacego 2i, zazebia sie kolek 2j' dzwigni 2j, zaklinowanej na wspólnej osi z dzwignia 2b, napinajaca spre¬ zyne 2c. Kolo zebate 2h zazebia sie z kolem ze¬ batym 2k, osadzonym na wspólnej osi z kolem wychwytowym 21, wspólpracujacym z-wychwy¬ tem 2m.W przykladowym rozwiazaniu konstrukcyj¬ nym przedstawionym na fig. 1—3 przekaznik po¬ siada trzy pary styków 3a i 3b, z których sty¬ ki 3b, zaopatrzone sa w rolki 3c z materialu izo¬ lacyjnego, slizgajace sie po grzbietach tarcz krzywkowych 4a. Styki 3a i 3b sa polaczone przewodami 3d i 3e z zaciskami obudowy urza- dizeniia. Zespól krzywek sklada sie z odpowied¬ niej do liczby par styków liczby tarcz krzyw¬ kowych 4a, osadzonych obrotowo na wspólnej osi 4b, na której zaklinowane sa kola 2g i 2h mechanizmu zegarowego. Do zamocowania tarcz 4a na osi 4b sluza tuleje dystansowe 4c, zaopa¬ trzone w kolnierze 4c' dociskane do tarcz za po¬ moca moletowanej nakretki 4d, wkrecanej na gwintowe zakonczenie 4bf osi 4b. Tarcze krzyw¬ kowe 4a maja na swej powierzchni czolowej naniesiona skale 4a sluzaca do nastawiania cza¬ su zamkniecia .poszczególnych styków, które dzieki metalowym zwierciadelkom 4e jest wi¬ doczna przez przezroczysta plytke 4f. Na fig. 1 strzalki wskazuja kierunki odbicia skal w zwier- ciadelkach.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku opi¬ sano ponizej. Impuls elektryczny przekaznika zabezpieczenia linii wysokiego napiecia powo¬ duje w przypadku zwarcia wzbudzenie elektro¬ magnesu, wskutek czego cewka la wciaga zwo- re lc, przesuwajac polaczona z nia kotwice le.Ruch kotwicy le oraz zwiazanej z nia dzwigni 2a powoduje obrót dzwigni 2b i napiecie spre¬ zyny 2c równoczesnie koncówka 2b' dzwigni 2b, wchodzac w wyciecie 2d' kólka 2d, powoduje jego obrót o 60° oraz zazebienie zeba 2e\ z ko¬ lem zapadkowym 2e, wiskutek czego po ustaniu impulsu wzbudzajacego napieta sprezyna 2c powoduje przez oddzialywanie dzwignia 2b na kólko 2d powolny jego obrót i uruchamia rów¬ noczesnie mechanizm zegarowy. Ruch obroto¬ wy osi, na której osadzone jest kólko 2d, prze¬ nosi sie za posrednictwem kól zebatych 2/ i 2g na os 4b, na której osadzone sa tarcze krzywko¬ we 4a, przy czym dzieki przekladni zebatej 2h i 2k oraz zazebieniu wychwytowemu 21 i 2m obrót tarcz krzywkowych 4a jest jednostajny i .powolny. Przelozenie przekladni zebatej 2/ i 2g jest przy tym tak dobrane, ze obrót kólka zapadkowego 2e o jeden zab powoduje obrót kólka 2g i zwiazanej z nim osi 45 z tarczkami 4a o kat pelny, wobec czego jednemu pelnemu ruchowi zwory lc elektromagnesu (z polozenia wyjsciowego) odpowiada jeden pelny obrót tarcz krzywkowych 4a. Ponadto dzialanie urzadzenia zapadkowego, zlozonego z dzwigni 2b, kólek 2d i 2e oraz zeba 2e' mechanizmu zegarowego po¬ woduje, ze obrót tarcz 4a rozpoczyna sie wtedy, kiedy przestaje dzialac impuls, pobudzajacy cewke la elektromagnesu 1, dzieki czemu do chwili ustania impulsu styki 3a i 3b nie zmie¬ niaja swojego polozenia.Tarcze krzywkowe 4a 'posiadaja na grzbiecie garby 4ar, unoszace rolki 3c i powodujace sty¬ kanie sie styków 3a i 3b. Dlugosc garbów jest przy tym dobrana odpowiednio do zadanego czasu zwarcia styków 3a i 3b sterowanych tar¬ cza, natomiast zadany czas rozpoczecia styka¬ nia sie jest nastawiany przez odpowiednie usta¬ wienie garbu 4a\ w stosunku do rolki 3c w po¬ lozeniu spoczynkowym mechanizmu. Do tego celu sluzy moletowana nakretka 4d, której od¬ krecenie powoduje zwolnienie nacisku tarcz 4a, na kolnierze 4C tulei dystansowych 4c i umo¬ zliwia ich swobodny obrót do zadanego poloze¬ nia wyjsciowego garbu. Os 4b jest w czasie na¬ stawiania tarcz krzywkowych 4a unieruchomio- - ? -na przez mechanizm blokujacy, zlozony z kólka blokujacego 2i z wycieciem 2i' oraz zazebiajacego sie z nim kólka 2j' na dzwigni 2j. W czasie ru¬ chu mechanizmu zegarowego obrót dzwigni 2b, zwiazanej z dzwignia 2j, powoduje samoczynne odblokowanie tego zazebienia. Jak juz wyzej wspomniano, pelny ruch zwory lc, wciagnietej przez cewke la elektromagnesu powoduje w cza¬ sie jej ruchu powrotnego obrót tarcz krzywko¬ wych 4a o pelny kat 360°. Jezeli w czasie ruchu powrotnego zwory lc nastapi powtórne pobu¬ dzenie cewki la elektromagnesu, to mechanizm zegarowy zatrzyma sie, a przy ponownym po¬ wrotnym ruchu zwory lc bedzie w dalszym ciagu kontynuowal rozpoczety poprzednim wzbu¬ dzeniem obrót tarcz krzywkowych 4a. Dzieki te¬ mu zbedne staje sie blokowanie urzadzenia we¬ dlug wynalazku w przypadku trwalego zwar¬ cia, jak to ma miejsce w podobnych znanych urzadzeniach, a tym samym zbedne staja sie dodatkowe przekazniki, sluzace do blokowania.Przykladowe dzialanie urzadzenia wedlug wy¬ nalazku podczas samoczynnego powtórnego za¬ laczania jest opisane ponizej. Cewka la elek¬ tromagnesu, polaczona przewodami z przekaz¬ nikiem podajacym impuls na wylaczenie wy¬ lacznika, powoduje, w przypadku zwarcia na linii, wciagniecie zwory lc elektromagnesu i na¬ piecie sprezyny le, a po wylaczeniu zwarcia przez wylacznik i ustaniu impulsu — urucho¬ mienie mechanizmu zegarowego. Mechanizm ze¬ garowy obraca os 4b z tarczami krzywkowymi 4a, przy czym garb 4a* na jednej z krzywek zamyka styki 3a i 3b, polaczone przewodami 3d i 3e z elektromagnesem wylacznika linii i po¬ woduje jego ponowne zalaczenie. Nastepnie garb drugiej krzywki 4a zwierajac odpowiednia pare styków uruchamia jedno z liczydel tele¬ metrycznych. Trzecia para styków moze byc wykorzystana do dodatkowej sygnalizacji na przyklad przekaznika klapkowego albo tez po wlaczeniu jej w obwód cewki la dektromagne- su do blokowania wzbudzenia tej cewki w cza¬ sie ruchu tarczek. W przypadku zwarcia przemi¬ jajacego urzadzenie powoduje wiec powtórne wlaczenie wylacznika i po pelnym obrocie krzy¬ wek jest przygotowane do nastepnego cyklu.Natomiast w przypadku zwarcia trwalego — podaje tylko jeden impuls na wlaczenie wy¬ lacznika, a przy powtórnym jego wylaczeniu nastepuje automatyczna blokada drugiego wla¬ czenia, poniewaz styki 3a i 3b, polaczone z elek¬ tromagnesem wlaczajacym wylacznika, w mie¬ dzyczasie sie otworzyly i pozostaja otwarte w dalszym ciagu obrotu tarczy krzywkowej 4a. PL