Opublikowano dnia 25 pazdziernika 1960 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY AcntflJJOO Nr43479 KI.Bytomska Wyhuórnia Chemiczna Przemyslu Terenowego*) Bytom, Polska Sposób wytwarzania kwasu wolframowego o najwyiszej czystosci Patent trwa od dnia 25 stycznia 1960 r.Kwas wolframowy uzywany do przeróbki na wolfram metaliczny przeznaczony do wytwa¬ rzania drucików zarzeniowych lamp zarowych powinien byc najwyzszej czystosci, to znaczy nie powinien zawierac zanieczyszczen zwlaszcza molibdenu, zelaza i krzemu, wykrywalnych spektograficznie. Znane sa rózne sposoby oczyszczania technicznych zwiazków wolframu w celu wytworzenia kwasu wolframowego naj¬ wyzszej czystosci. Jedne z nich, jak np. we¬ dlug patentu polskiego nr 39877, polega na roz¬ puszczeniu kwasu wolframowego w alkaliach i wytracaniu go ponownie z tego roztworu kwa¬ sem mineralnym. Ponadto wytracony osad pod¬ daje sie wytrawianiu przez gotowanie w kwasie.Prowadzi to do zmniejszenia ilosci zanieczysz¬ czen, jednakze wymaga wielokrotnego powtó¬ rzenia wymienionych zabiegów. Proces ten jest *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa inz. Hubert Niewidok i inz. Gabriel Tencer. pracochlonny i powoduje straty kwasu wolfra¬ mowego zwiazane z kazdym zabieigiem. Moz¬ na równiez wykorzystywac do oczyszczania zwiazków wolframu mala rozpuszczalnosc para¬ wolframianu amonowego, czyli soli amonowej kwasu 24-tleno 7-wolframowego. Przez roz¬ puszczenie kwasu wolframowego w wodzie amo¬ niakalnej a nastepnie gotowanie roztworu i od¬ pedzanie wolnego amoniaku wytraca sie para- wolframian amonowy. Czesc zanieczyszczen po¬ zostaje w roztworze, jednakze czesc ich prze¬ chodzi do osadu i wynik oczyszczenia w wyso¬ kim stopniu zailezy od dalszej przeróbki wy¬ traconego parawolframianu. Patent francuski no: 963.796 podaje nastepujacy sposób przerób¬ ki parawolframianu. Parawolframian amono¬ wy rozpuszcza sie w goracej wodzie, najlepiej o temperaturze wrzenia. Ze wzgledu na mala rozpuszczalnosc tej soli wymaga to duzej ilosci wody. Rozcienczony roztwór saczy sie na go¬ raco, a nastepnie z przesaczu wytraca sie kwas wolframowy przez zakwaszenie. Poniewaz za-nieczyszczenia wytracaja sie glównie wraz z (pierwszym powstajacym osadem, zakwaszanie to prowadzi sie stopniowo, odbierajac partiami osad kwasu wolframowej którego czesc wy¬ maga zawrócenia ponownie do oczyszczania.Sposób wedlug wynalazku równiez wykorzy¬ stuje trudna rozpuszczalnosc parawolframianu amonowego, jednakze posiada te przewage nad sposobem znanytm, ze przy dalszej przeróbce parawolframianiu unika manipulacji z wielki¬ mi objetosciami goracego roztworu oraz otrzy¬ muje od razu cala ilosc kwasu wolframowego w stanie najwyzszej czystosci.Wedlug wynalazku, osad parawolframianu amonowego wytracony w sposób znany i opisany powyzej wprowadza sie do malej ilosci'gora¬ cego rozcienczonego kwasu mineralnego. Na- sltepuje przy tym rozklad staletgo parawolfra¬ mianu na kwas wolframowy. Mimo niewielkiej objetosci roztworu, zanieczyszczenia pozostaja w roztworze, a wytracony kwas wolframowy jest dostatecznie czysty. Poniewaz powstaje on w tych warunkach w postaci drobno krystali¬ cznej, szczególnie dogodnej do przemywania i saczenia, wystarczy przemycie go woda desty¬ lowana do zaniku reakcji na jon NH#4. Po wy¬ suszeniu otrzymuje sie kwas wolframowy o naj¬ wyzszej czystosci z duza wydajnoscia.Przyklad. 50 czesci objetosciowych kwa¬ su azotowego 60°/flwego rozcienczono 150 cze¬ sciami objetosciowymi wody destylowanej i przy temperaturze 70—80° dodano 250 czesci wagowych parawolframdanu amonowego jed¬ noczesnie mieszajac i utrzymujac temperature w ciagu 2V2 godzin, nie przestajac mieszac. Po zatrzymaniu mieszadla i osadzeniu sie kwasu wolframowego, roztwór powstalego azotanu amo¬ nowego, usunieto przez dekantacje, osad zada¬ no 250 czesciami objetosciowymi wody desty¬ lowanej, wymieszano i przesaczono. Na filtrze przemywano woda destylowana az do zaniku reakcji na NH#4 po czym wysuszono. Otrzy¬ mano z wydajnoscia przeszlo 99°/o wydajnosci teoretycznej kwas wolframowy o najwyzszej czystosci. PL PL