OiNibUkew&iM dnia 15 wr*e*nJ* IMt r.* SlEfro A |B,BUOTEKA, :Jri^d„ Patentowego/ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43402 KI. 81 e, 116 Miejskie Przedsiebiorstwo Robót Wodociagowych i Kanalizacyjnych w m. st. Warszawie *) Warszawa, Polska Sposób mechanicznego wydobywania urobku z waskoprzestrzennych wykopów i urzadzenie do wykonywania tego sposobu Potent trwa od dnia 25 lipca 1959 r.Wynalazek dotyczy sposobu mechanicznego wydobywania urobku z waskoprzestrzennych wykopów o glebokosci ponad 3 m, odprowadza¬ nia pojemnika na pewna odleglosc od wykopu, samoczynnego oprózniania pojemnika i samo¬ czynnego powrotu opróznionego pojemnika do wykopu oraz urzadzen koniecznych do wyko¬ nywania sposobu wydobywania urobku.Dotychczas znane sa nastepujace sposoby wy¬ dobywania urobku: za pomoca a) zurawika obrotowego z ukosnym wyciagem, wymagajace¬ go obslugi dwóch ludzi, b) zurawika przyscien¬ nego z równia pochyla i samoczynnym opróz¬ nianiem jednego pojemnika, obslugiwanego na powierzchni przez jednego czlowieka, c) zu¬ rawika, w którym transport pionowy odbywa sie mechanicznie, a poziomy przez odciaganie *) Wlasciel patentu oswiadczyl, ze twórca wy¬ nalazku jest Zbigniew Kolodziejczyk. reczne pojemnika po pomoscie, przy obsludze na powierzchni przez dwóch ludzi, d) zurawika, który jest dzwigiem portalowym z pozioma dwuteowa belka, po pólkach której toczy sie wózek z dwoma silnikami do pionowego i po¬ ziomego ruchu pojemnika, przy obsludze na powierzchni przez jednego czlowieka, e trój¬ noga z walem korbowym obracanym recznie do wydobywania pionowego i recznym po¬ ziomym odciaganiem pojemnika, wymagajacym na powierzchni obslugi trzech ludzi.Sposób mechanicznego wydobywania urobku, wymagajacy na powierzchni obslugi jednego czlowieka, ma te zalete, ze jest bardziej eko¬ nomiczny w eksploatacji, gdyz sklada sie z la¬ two rozmontowywanych i dogodnych do recz¬ nego przenoszenia elementów, a ustawianie i rozbieranie wyciagu odbywa sie bez udzialu dodatkowych urzadzen w bardzo krótkim cza¬ sie. Ponadto przy sposobie wedlug wynalazku izostaje wyeliminowane reczne odciaganie poza wykop pelnego pojemnika i reczne jego opróz¬ nianie oraz zbedne sa pionowe prowadnice i nie ma zadnych ograniczen co do szerokosci wykopu.Sposób Wedlug wynalazku mechanicznego wydobywania urobku z waskoprzestrzennych wykopów z samoczynnym opróznieniem po¬ jemnika w okreslonej odleglosci od wykopu polega na tym, ze pojemnik ciagniony lina idaca z bebna wciagarki elektrycznej porusza sie najpierw pionowo do góry, a nastepnie po osiagnieciu nieznacznie pochylonej do poziomu, belki jezdnej % opartej na nogach, na przyklad dwuteowej, porusza sie dalej równolegle do niej do miejsca, gdzie po samoczynnym otwar¬ ciu jego dna zostaje oprózniony, a nastepnie porusza sie z powrotem pod wplywem wlasnego ciezaru, najpierw wzdluz belki jezdnej, a na¬ stepnie pionowo na dól az do dna wykopu.Potrzebne do zmiany ruchu pionowego na poziomy urzadzenie polega na tym, ze ciagnaca pojemnik linka przechodzi przez kólko linowe wózka, który jezdzi na pólkach belki jezdnej, przy czym w czasie podnoszenia do góry po¬ jemnika wózek jest zaczepiony o zab, przymo¬ cowany do belki jezdnej i nie moze przesuwac sie po belce dopóty, dopóki stozek zacisniety na lince nosnej, nie zwolni zaczepienia, po czym pod wspomnianym stozkiem zamykaja sie szczeki zabezpieczajace i wózek z podwie¬ szonym tuz pod nim pojemnikiem porusza sie po belce jezdnej, az do miejsca gdzie zaczepiona uprzednio o noge belki nosnej linka nie otwo¬ rzy zamka otwierajacego sie ku dolowi dna pojemnika.Przy ruchu powrotnym wózek wraz z po- jeninikiem zaczyna pod wplywem wlasnego ciezaru jechac po belce jezdnej, na której kon¬ cu zatrzymuje sie i zaczepia o zab belki jezd¬ nej. Zatrzymanie sie wózka o przód tego zeba powoduje, ze odpowiednia dzwignia uwalnia zacisniety na linie nosnej stozek i dalej po¬ jemnik opuszcza sie pionowo na dno wykopu.Majac do dyspozycji dwa pojemniki, mozna zwiekszyc wydajnosc wydobycia, gdyz w cza¬ sie jazdy, do góry jednego z nich, drugi moze byc napelniany na dole.Dalsze cechy charakterystyczne wynalazku zo¬ stana blizej wyjasnione na podstawie rysun¬ ków, na których fig. 1 przedstawia ogólny wi¬ dok ustawienia belki jezdnej i wciagarki przy wykopie, fig, 2 - wózek w przekroju po linii A—A, na fig. 3, z mechanizmem jego w polozeniu poprzedzajacym zakonczenie pionowego ruchu pojemnika, fig. 3 — rzut z góry wózka w prze¬ kroju po linii B—B na fig. 2, fig. 4 - zamek dna pojemnika.Zgodnie z fig. 1, nad wykopem ustawia sie belke jezdna 2 oparta na trójnogu z rur 2, 3, 4 i stojaku 5, 6 oraz wciagarke elektryczna 7, na beben 8, której nawinieta jest lina wyciagowa 9, przechodzaca przez krazki 10 i 22 do wózka 12, z uczepionym na koncu liny pojemnikiem 23. Do jednej z nóg trójnoga jest Umocowany hak 14, o który zaczepiona jest odpowiedniej dlugosci linka, której drugi koniec laczy sie z zamkiem dna pojemnika w chwili gdy wycho¬ dzi on z wykopu, i która w odpowiedniej chwili otwiera dno pojemnika.W chwili gdy znajdujacy sie na dole pojem¬ nik zostanie zaczepiony na koncu liny wycia¬ gowej 9, uruchamia sie wciagarke i pojemnik zaczyna poruszac sie pionowo do góry, aby nastepnie po odblokowaniu wózka 12 zaczac wraz z nim poruszac sie po belce jezdnej 1 do miejsca, w którym za pomoca linki za¬ czepionej o hak 14 zostanie oprózniony. Po zmianie kierunku obrotów wciagarki i stopnio¬ wym zwalnianiu liny, wózek 12 pod wplywem wlasnego ciezaru zaczyna zjezdzac ku dolowi belki jezdnej 1 i zatrzymuje sie na jej koncu, po czym sam pojemnik 23 zaczyna opuszczac sie pionowo na dno wykopu.W celu przytrzymywania wózka 12 na koncu belki jezdnej 2 az do chwili, gdy napelniony pojemnik 23 znajdzie sie na odpowiedniej wy¬ sokosci nad ziemia, zaopatrzony jest w specjal¬ ne mechanizmy ryglujace. Na wózku znajduje sie bedacy pod dzialaniem sprezyny 25 zaczep 26, który przy pionowym ruchu do góry po¬ jemnika 23 jest zaczepiony swym zebem 17 o rygiel 28, umocowany na stale przy koncu belki jezdnej 2 i wówczas wciagarka za pomo¬ ca liny 9 i krazka linowego 27, umieszczonego na wózku, daje pionowy ruch pojemnika 23 dopóty, dopóki stozek 29, zacisniety na linie 9 nie wejdzie do gniazda 20 wózka i swa górna powierzchnia czolowa dzialajaca na wystep 21 zaczepu 26, nie wyzebi go z rygla 28 na belce jezdnej 2, przy czym jednoczesnie sprezyna 22 cofa sie do polozenia pionowego pochylona do¬ tychczas dwuramienna dzwignie 23, której dol¬ ny koniec 24 przesuwajac sie w prawo (fig. 3) umozliwia sprezynom 25 zamkniecie sie szczek 26 pod stozkiem 29 (polozenie pokazane liniami punktowymi na fig. 3), które dopóty uniemo¬ zliwiaja rozlaczenie sie wózka 12 ze stozkiem 29 i pojemnikiem 23, dopóki wózek ,12 nie znajdzie sie znów w koncowym dolnym polo- — 2 ^izeniu belki nosnej i dopóki dzwignia 23 nie <)prze sie o przednia czesc rygla 18 i nie od¬ chyli sie w prawo, na skutek czego jej dolny leoniec 24 nie przesunie sie w lewo i nie roz¬ sunie szczek 26 uwalniajac stozek 19 i umozli¬ wiajac pionowe opuszczanie sie pojemnika, przy «czym zaczep 16 pod dzialaniem sprezyny 15 ^zaczepia sie o rygiel 28, umozliwiajac w na¬ stepnym cyklu roboczym jedynie ruch pionowy ipojemnika.W celu samoczynnego oprózniania pojemnika Jest on zaopatrzony w otwierane ku dolowi •dno, zamykane specjalnym ryglem. Rygiel ten ^sklada sie z dwóch zaczepiajacych sie o siebie ma zab przytrzymujacy zamkniete dno 29 po¬ jemnika, a druga 30 ma uszko 31 do zacze¬ pienia linki, pociagniecie za która powoduje •obrót dzwigni 30, nacisniecie na dzwignie 28 i przez jej obrót otwarcie dna 29. Tego rodzaju otwieranie dna pojemnika zapewnia to, ze •zdarzajace sie uderzenia pojemnika przy jego wychodzeniu z wykopu nie moga przypadkowo otworzyc dna, co ma zasadnicze znaczenie przy "tego rodzaju pracy pojemnika. Dopiero po¬ dciagniecie za linke zaczepiona o hak 14 na nodze trójnogu powoduje otwarcie pojemnika tylko w miejscu z góry wyznaczonym.Rozumie sie samo przez sie, ze omówione "wyzej urzadzenia zostaly przedstawione tytu¬ lem przykladu wykonania i ze moga byc czy¬ nione zmiany w rozwiazaniu konstrukcyjnym ich elementów, nie wychodzac poza ramy ni¬ niejszego wynalazku. PL