Wynalazek dotyczy sposobu oddzielania zia¬ ren skrobi i czesci wlóknistych zawartych w miazdze, otrzymanej np. przez rozcieranie na¬ sion, bulw albo owoców oraz urzadzenie do sto^ sowania tego sposobu.Znany jest podobny sposób, wedlug którego miazge przepuszcza sie przez kilka drewnia¬ nych lub stalowych sit wstrzasowych, obciag¬ nietych tkanina nylonowa lub jedwabna. Takie sita wstrzasowe wymagaja stalej konserwacji j duzo energii do ich napedu, a ponadto zajmu¬ ja duzo miejsca.W celu ulepszenia takich urzadzen zaprojek¬ towano zastapienie sit wstrzasowych tak zwa¬ nymi oddzielaczami odcinajacymi. Pod okresle¬ niem oddzielacz odcinajacy nalezy, w sensie te¬ go opisu rozumiec takie urzadzenie oddzielaja¬ ce wedlug wielkosci ziaren, którego powierzch¬ nia jest wygieta w ksztalcie wycinka cylindra, wykonana z pretów albo z blachy perforowanej.Otwory miedzy pretami lub w blasze w kierun¬ ku prostopadlym do tworzacej powierzchnie ze¬ wnetrzna, sa wykonane w odstepach poprzecz¬ nych mniejszych niz odpowiednia odleglosc w kierunku równoleglym do tej tworzacej, naj¬ wyzej zas jej równa. Pozostala mase doprowa¬ dza sie do strony wkleslej tej wygietej w ksztal¬ cie wycinka cylindra powierzchni stycznie do niej i prostopadle do jej tworzacej.Urzadzenia do oddzielania wedlug wielkosci ziaren maja te zalete, ze w porównaniu z sita¬ mi wstrzasowymi lub wahadlowymi, zajmuja bardzo malo miejsca, a ponadto szczeliny mie¬ dzy pretami lub otwory w blasze nie zatykaja sie lub prawie nie zatykaja. Oddzielaja one ma¬ terialy wedlug srednicy ziarna odpowiadajacej w przyblizeniu polowie wielkosci tych otworów lub szczelin. Do sortowania maczki kartoflanej,skladajacej sie z ziaren skrobi o wielkosci 2— 80 mikronów, stosuje sie np. oddzielacze odci¬ najace, których otwory szczelinowe maja sred¬ nice wynoszaca 170 mikronów.Wada takich oddzielaczy odcinajacych jest to, ze podluzne czesci wlókniste o dlugosci znacz¬ nie wiekszej, niz srednica przepuszczanych zia¬ ren skrobi, moga byc porywane przez przecho¬ dzaca przez szczeline ciecz zawiesinowa. Te gru¬ be czesci wlókniste utrudniaja dalsze oczyszcza¬ nie skrobi.Omówione zalety oddzielaczy odcinajacych moga byc w znacznym stopniu wykorzystane, przy jednoczesnym wyeliminowaniu ich wad, jesli zgodnie z wynalazkiem, jak to juz bylo po¬ dane wyzej, zastosuje sie taki sposób oddziela¬ nia, ze otrzymana przez rozcieranie miazga jest przerabiana przez jeden lub przez kilka oddzie¬ laczy odcinajacych, który lub które sortuja we¬ dlug wymiaru mniejszego, niz wymiar najwiek¬ szych ziaren skrobi otrzymanych w tej opera¬ cji, zas pozostala czesc doprowadza sie do jed¬ nego lub kilku sit wstrzasowych lub wahadlo¬ wych, które odsiewaja ziarna o srednicy wiek¬ szej niz ta, która jest dopuszczalna dla oddzie¬ lacza lub oddzielaczy odcinajacych.Do produkcji maczki ziemniaczanej, gdzie po roztarciu ziemniaków, otrzymuje sie miazge o ziarnach skrobi wielkosci 2—80 mikronów, korzystnie jest stosowac taki sposób postepo¬ wania, wedlug którego oddzielacz odcinajacy oddziela ziarna, o wielkosci 50—60 mikronów, tzn. ze w przypadku zwyczajnego doprowadze¬ nia miazgi i powszechnie stosowanej konstruk¬ cji oddzialaczy znajdujacych sie w handlu, wielkosc szczeliny tych oddzielaczy wynosi oko¬ lo 100—125 mikronów, sita zas wstrzasowe lub wahadlowe odsiewaja ziarna o wielkosci okolo 100 mikronów. Ziarna skrobi o wielkosci 60—80 mikronów nie przechodza wtedy przez szczeliny oddzielacza odcinajacego, a takze przechodzenie wlókien przez szczeliny oddzielacza jest w du¬ zym stopniu utrudnione. Sito wstrzasowe prze¬ puszcza wtedy wszystkie ziarna skrobi o wiel¬ kosci 60—80 mikronów, zatrzymujac natomiast wlókna.W przypadku oddzielania innych rodzajów skrobi, wielkosci ziaren sa oczywiscie inne.W nasionach sa one na ogól mniejsze; ziarna skrobi kukurydzy maja srednice okolo 15—20 mikronów, a srednica ziarn skrobi pszenicy wynosi 2—30 mikronów; równiez i w tych przy¬ padkach wynalazek moze byc zastosowany. Do¬ tyczy on takze urzadzenia do stosowania wyzej podanego sposobu.Urzadzenie wedlug wynalazku jest uwidocz¬ nione schematycznie, tytulem przykladu, na za¬ laczonym rysunku.Sklada sie ono z oddzielacza odcinajacego 1 i sita wstrzasowego 2. Dolna czesc oddzielacza o ksztalcie odcinka cylindra jest zaopatrzona w otwory szczelinowe, których najdluzsza os jest równolegla wzgledem tworzacych spodu rozdzielacza. Spód ten moze byc tez wykonany z równolegle wzgledem siebie umieszczonych pretów ,rozdzielonych wzajemnie szczelinowymi otworami, badz z wygietej blachy zaopatrzonej w otwory szczelinowe.Skrobie doprowadza sie do dolnej czesci od¬ dzielacza w miejscu oznaczonym na rysunku A, stycznie w kierunku pionowym wzgledem two¬ rzacych tej czesci rozdzielacza. Wielkosc tych otworów wynosi 100—125 mikronów, wobec czego zbierajaca sie w lejku 3 frakcja przepu¬ szczalna, odprowadzana z lejka 3 w miejscu oznaczonym na rysunku litera £, nie zawiera czastek wiekszych niz 50—60 mikronów. Pocho¬ dzaca z te£0 samego oddzielacza frakcja prze¬ lewowa jest odsiewana za pomoca sita wstrza¬ sowego 2, o otworach wielkosci 100 mikronów.Zbierajaca sie w lejku 4 frakcja przechodzaca przez sito, zawiera czastki skrobi o wielkosci 60—80 mikronów oraz czesci wlókien o wielko¬ sci 60—1C0 mikronów. Pochodzaca z tego sita 4 frakcja przelewowa, odprowadzana w miejscu oznaczonym na rysunku litera C, zawiera glów¬ nie czesci wlókniste dluzsze niz 100 mikronów.Zaleta urzadzenia wedlug wynalazku jest to, ze wlasnie te dotychczasowe elementy urzadze¬ nia, jak sita wahadlowe, które powodowaly naj¬ czesciej zaklócenia w ruchu, zostaly zastapione przez rozdzielacze odcinajace i tyjko nieduza czesc urzadzenia, a mianowicie czesc zawiera¬ jaca grubsze sita wahadlowe, a wiec sita po¬ wodujace mniej zaklócen w ruchu, zostala za¬ trzymana; dzieki temu zostala wykluczona moz¬ liwosc zaistnienia niekorzystnych powiklan, mogacych wystepowac podczas stosowania od¬ dzielaczy odcinajacych.Nalezy nadmienic, ze znane sa kombinacje oddzielaczy odcinajacych i sit wstrzasowych np. jako urzadzenia do odwadniania mulu weglowe¬ go, jednak w tym przypadku rozdzielacze od¬ cinajace i umieszczone za nimi sita wstrzasowe sortuja materialy wedlug tej samej wielkosci ziaren. — 2 — PL