-OjtbUkowan* dnla* stycznia I9H r.V ? ^tm«% HOs k.2^ 4.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42737 KL 21 d2, 16 Zaklady Wytwórcze Przyrzadów Pomiarowych im. Janka Krasickiego *) Warszawa-Wlochy, Polska Mikrosilnik synchroniczny do napedu przekazników programowych Patent trwa od dnia 6 marca 1959 r.Wynalazek dotyczy mikrosilnika synchro¬ nicznego do napedu przekazników programo¬ wych.Jak wiadomo, male silniki synchroniczne stanowia niezbedny element napedowy zarów¬ no przekazników energetycznych czasowych p zwloce od 5 sek. do 2 godz., jak równiez przekazników programowych. Stanowi on ele¬ ment napedowy równiez takich urzadzen auto¬ matyki, w których wymagane jest dokladne wymierzanie czasu, jako parametru podstawo¬ wego do sterowania procesów cyklicznych i in¬ nych czasowo zaleznych.Dotychczas stosuje sie do tego zwykle male silniki histrezowe szybkobiezne o okolo 3000 obr/min i wolnobiezne o okolo 375 obr'min.Silniki takie posiadaja stosunkowo maly mo¬ ment obrotowy, nie przekraczajacy 1.5 gem oraz wymagaja dluzszego czasu rozruchu.Z powyzszych wzgledów zastosowanie takich silników do celów automatyki i zabezpieczen energetycznych jest na ogól bardzo ograni¬ czone.Wynalazek pozwala na wyeliminowanie po¬ wyzszych wad znanych mikrosilników dzieki zastosowaniu wirnika o nowej konstrukcji, opartej na zasadzie maszyn synchronicznych.Posiada on wirnik zaopatrzony zamiast w ^ewki obcowzbudzane w magnesy trwale ferry¬ towe, rozmieszczone oddzielnie i wzajemnie izolowane. Do rozruchu silnika zastosowane specjalne urzadzenie zapadkowe.Mikrosilnik wedlug wynalazku posiada zna¬ ny stojan, stosowany zwykle w malych Jed¬ nofazowych silnikach histerezowych i jako ta¬ ki nie stanowi przedmiotu wynalazku. Stojan posiada osiem par biegunów i centralna cew¬ ke wzbudzeniowa. Natomiast wirnik silnika zasadniczo rózni sie od wirników znanych po¬ dobnych silników, posiada on bowiem szereg magnesów ferrytowych rozmieszczonych od¬ dzielnie w masie plastycznej wirnika i od sie¬ bie izolowanych. Liczba magnesów odpowiada liczbie biegunów stojana.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Stanislaw Hladki.Szybkosc< wirowania pola*' magnetycznego w szczelinie roboczej stojana okresla sie w po¬ dobny sposób, jak iw silnikach Jiiste^rezo- wych wedlug nastepujacego równania: . v =¦ ± — = ± 375 obt/min.P y gdzie / oznacza czestotliwóscy w Hz, p — lic^»e par biegunów i v — predkosc wirowania pwSfe.Znak + oznacza, ze istnieja dwa przecroSfif sobie kierunki wirowania o jednakowej war¬ tosci liczbowej^t&s ? V ?¦ ¦'*.»•*,-;-,.Mikrosilnik wedlug wynalazku jest uwidocz- nioriy na rysunku, na któryjn fig. 1 przed¬ stawia przekrój silnika wzdluz linii A —.-4' na fig. 2, fig 2 — przekrój silnika wzdluz linii B — B na fig. 1, a fig. 3 — schemat uzwojenia elektrycznego biegunów stojana oraz schemat ideowy urzadzenia rozruchowego.Stojan mikrosilnika posiada osiem par bie¬ gunów bi — -ci, ba — C2, 03 — ca itd. wzbu¬ dzanych w znany sposób cewka centralna' a.Biegunom stojana odpowiada osiem par trwa¬ lych magnesów ferrytowych /, rozmieszczo¬ nych oddzielnie w masie izolacyjnej. Sa one mianowicie wprasowane na obwodzie wirnika z masy plastycznej. Magnesy pra^iwane z ferrytów zelaza i baru posiadaja specjalny ksztalt, przystosowany do najkorzystniejszych warunków pracy i do wlasciwosci uzytego tworzywa magnetycznego, ustalony na podsta¬ wie wyczerpujacych badan Wskutek przeplywu w cewce a jednofazo¬ wego pradu zmiennego o czestotliwosci 50 Hz, zjawia sie w biegunach stojana strumien mag¬ netyczny o wartosci i kierunku sinusoidalnie zmiennyrri odpowiednio do pradu magnesuja¬ cego. Dlatego wirnik zaopatrzony w magnesy trwale zostaje wprawiony w ruch obrotowo- drgajacy o czestotliwosci wymuszonej 50 Hz, zgodnej z czestotliwoscia wlasna, odpowiednio dobrana, w celu wywolania rezonansu me¬ chanicznego.W celu uzyskania zmiany ruchu obrotowo- drgajacego wirnika na ruch obrotowy w okre¬ slonym kierunku, zastosowano wedlug wyna¬ lazku znane urzadzenfe zapadkowe - e, w po¬ staci zapadki rolkowej. Takie urzadzenie pra¬ cuje, bardzo cicho f jednoczesnie jest narazo¬ na na mozliwie male zuzycie.(Podczas fifdan stwierdzono nieoczekiwanie, ze dzieki zastosowaniu wirnika posiadajacego foddzielne magnesy ferrytowe izolowane wza- jfftinie uzyskano znaczne zwiekszenie momen- tti Synchronizujacego, o"? wiele przewyzszajace¬ go podobny moment znanych silników. Mo- j&ent obrotowy silnika wedlug wynalazku osiaga wartosc 48 gem, ^o stanowi 30-krutnie Wyzsza wartosc momentu obrotowego dotych¬ czasowych silników histerezbwych. Oddzielne magnesy ferrytowe od siebie izolowane w te¬ go rodzaju silnikacjh nie sa stosowan?. Dzieki zastosowaniu takich magnesów uzyskano sil¬ nik zbudowany na innej zasadzie, tak zwanej zasadzie „krokowej", a która wyplywa z wy¬ twarzanego rezonansu meehaniczno-magne- tycznego.Ponadto do _ zalet silnika mozna zaliczyc znaczne skrócenie czasu rozruchu dzieki zasto¬ sowaniu zapadki rolkowej. Mianowicie ten czas rozruchu silnika wedlug wynalazku wy¬ nosi 0,01—0,03 sek przy momencie rozrucho¬ wym okolo 18 gem, co daje bardzo duza prze¬ wage tego silnika nad znanymi mikrosiUiika' mi histerezowymi. PL