Przy przerabianiu rud zelaznych otrzymuje sie znaczne ilosci odpadów w postaci pozosta¬ losci, resztek rozdrobnionej rudy z przesiewania lub rozdrabniania jej, z pylu i ze szlaki wielko¬ piecowej oraz z koncentratów pochodzacych z wtórnego oczyszczania.Te pozostalosci z rudy, nazywane dalej roz¬ drobniona ruda, nie nadaja sie do zuzytkowania.Proponowano juz jej aglomerowanie w nie¬ zmiernie kosztownych instalacjach przez mie¬ szanie rozdrobnionej rudy z pylem koksowym, którego cena jest równiez dosc wysoka i któ¬ rego zdobycie w potrzebnej znacznej ilosci jest trudne.Próbowano uniknac aglomerowania przez wy¬ twarzanie zelazo-koksu, wychodzac z pewnych frakcji rozdrobnionych rud. Wyniki na ogól nie byly bardzo zadowalajace, szczególnie z pewny¬ mi kategoriami wegla bogatego w substancje lot¬ ne. Nawet przy stosowaniu odpowiedniego we¬ gla, wydzielajacego w masie koksu bezwod¬ nik kwasu weglowego, pochodzacy z odwegla- nia rudy, osiagalo sie ujemne wlasciwosci me¬ chaniczne odpornosci koksu w takim stopniu, ze byl czesto niezdatny do uzytku.Ponadto przerabiane rudy, wprowadzone jako takie do mieszaniny koksu zawieraly ciala obojetne w ilosci na ogól dwie trzecie ich wa¬ gi, wsjkutek czego ciala te pozostawaly we wszystkich cyklach w piecach i wielkich pie¬ cach, gdzie stanowily znaczne zbyteczne ob¬ ciazenie.Celem wynalazku jest osiagniecie skutecznego sposobu oczyszczania rozdrobnionych rud ze¬ laza, który umozliwi nastepnie uzyskanie zela- zistego koksu doskonalej jakosci.Sposób wedlug wynalazku polega na podda¬ waniu rozdrobnionej rudy obróbce termicznej, polaczonej z intensywnym plukaniem goracawóda, w celu czesciowej redukcji rudy I usu¬ niecia z niej wiekszej czesci cial obojetnych.Przerobiona w ten sposób rozdrobniona ruda moze byc dodana w duzym stosunku (rzedu 30%) do normalnej masy koksowej lub tez moze slu¬ zyc do odchudzania rudy i zapobiegania po¬ wstawaniu pekniec, z wynikiem lepszym jaki otrzymuje sie przy stosowaniu pylu kokso¬ wego.Rozdrobniona ruda pozwala wiec zakladom koksowniczym na znaczne rozszerzenie asor¬ tymentu obrabianego wegla w kierunku ka¬ tegorii zawierajacych duza ilosc cial lotnych, a z drugiej strony, moze byc uzytkowana przez koksownie, które normalnie uzywaja takie ka¬ tegorie wegla, w celu zastapienia kosztownego i trudnego znalezienia pylu koksowego lub pól-koksu.Rozdrobniona ruda, obrabiana zgodnie z wy¬ nalazkiem moze byc uzywana do mieszanin nawet najtrudniej koksujacych sie, na przy¬ klad do mieszanin o podstawie wegli plomien¬ nych, w których ruda odgrywa role czynnika odchudzajacego.Termiczna obróbka rozdrobnionej rudy mo¬ ze byc wykonana w rózny sposób, a mianowi¬ cie: badz przez uzycie jakiegokolwiek zródla ciepla, przy czym obróbka nastepuje w war¬ stwach lub nawet w roztopionych pokladach, badz przez wykorzystanie ciepla, traconego przy ladowaniu i wyladowywaniu pieców.Wedlug szczególnie korzystnego sposobu wy¬ konania wynalazku do wyzarzenia rozdrobnio¬ nej rudy uzywa sie ciepla koksu, najkorzyst¬ niej podczas wyladowywania go, do przemywa¬ nia zas uzywa sie wody, która uprzednio byl gaszony rozzarzony koks i w ten sposób oczy¬ szczanie odbywa sie w niezmiernie oszczed¬ nych warunkach.W tym celu postepuje sie na przyklad w po¬ nizej opisany sposób: Na rozzarzony koks wyladowany na wagon do gaszenia, rozsypuje sie równomiernie pew¬ na ilosc pylów z zasypu wielkiego pieca; a na¬ stepnie gasi sie koks w zwykly sposób woda, która powoduje bardzo intensywne przepluki¬ wanie rozdrobnionej rudy, zawartej w tych pylach i doprowadza ja do wysokiej tempera¬ tury w granicach od 800 do 1000°C. Rozdrob¬ niona ruda podlega w ten sposób bardzo da¬ leko posunietemu odwegleniu, polaczonemu naj¬ czesciej z czesciowa redukcja oraz jednoczes¬ nie znacznemu oczyszczeniu hydraulicznie i przez odgazowanie, z jednej strony przez wydobywa¬ jacy sie prad gazów, unoszacy najlzejsza czesc rozpadajacych sie obojetnych cial, oddziela¬ jacych sie pod wplywem naglego nagrzania, a z drugiej strony, przsz intesywne przeplu¬ kiwanie w wiezy do gaszenia.Mozna równiez wykonac te obróbke na su¬ cho w specjalnym wagonie lub pionowej wie¬ zy, przepuszczajac obrabiana rude ewentual¬ nie kilkakrotnie przez koks i przemywajac ja woda, która uzyta byla do wygaszania ko¬ ksu.W obydwu przypadkach, wyzarzanie odbywa sie calkowicie za pomoca ciepla rozzarzonego koksu, bez doprowadzania dodatkowego ciepla z zewnatrz.Wedlug innej alternatywy, mozna wyzarzac rozdrobniona rude ewentualnie zmieszana z drobnym weglem wewnatrz pieca przez na¬ kladanie na wegiel podczas spiekania go w pie¬ cu cienkiej warstwy rozdrobnionej rudy na przyklad 2 do 3% wagi wegla. Takie rozwia-* zanie wymaga doprowadzania ciepla z zew¬ natrz, ale pozwala na obnizenie o 5 do 10% czasu spiekania wegla przez niedopuszczenie do tworzenia sie na nim malo przenikanej warstwy koksu, utrudniajacej wydostawanie sie czesci lotnych podczas destylacji.Postepujac wedlug przyjetego sposobu otrzy¬ muje sie ponizej podane wyniki.Rozdrobniona ruda zostaje odweglona, az do utraty 60 do 98% swej pierwotnej zawarto¬ sci bezwodnika kwasu weglowego; jest poza "tym zredukowana w takim stosunku, który przy wyzarzeniu wewnatrz pieca, moze osiag¬ nac calkowita redukcje az do stadium zelaza dwuwartosciowego. Przeplukiwanie powoduje usuniecie od 30 do 40% zanieczyszczen, które zostaja w duzej czesci rozpuszczone w wodzie i przez nia usuniete.Na rysunku fig. 1 przedstawia schematycz¬ nie urzadzenie do wyladowywania pieca ko¬ ksowniczego, wyposazone w konstrukcje umo¬ zliwiajace zastosowanie wynalazku, fig. 2 — skrócony schemat urzadzenia wedlug fig. 1, fig. 3 — schemat urzadzenia do obróbki mie¬ szaniny rozdrobnionej rudy i koksowego pylu, zebranej w zbiornikach dekantacyjnych w ce¬ lu zmielenia pylu koksowego, wreszcie fig. 4 — schematyczne urzadzenie do wygaszania na sucho, przystosowane specjalnie do rozdrob¬ nionej rudy.Wygaszanie koksu jest wykonywane wedlug dwóch metod, klasycznego wygaszania woda oraz wygaszania na sucho, zakonczonego pole¬ waniem woda. - 7Fig. 1 przedstawia schematycznie urzadzenie do klasycznego wygaszania, wyposazone w ele¬ menty umozliwiajace zastosowanie sposobu we¬ dlug wynalazku. Urzadzenie takie moze byc uzyte do wygaszania ladunku, który uprzed¬ nio byl ubity lub tez nie byl ubijany.Urzadzenie do wygaszania zawiera zasadni¬ czo wagon 13 do gaszenia koksu, wspólpracu¬ jacy z wozem 14 z silosa 15, który rozsypuje równomierna warstwe rozdrobnioniej rudy na rozzarzony koks znajdujacy sie na wagonie 13.Wóz 14 pobiera rozdrobniona rude z silosa 15.Urzadzenie do polewania 8, umieszczone pod wieza do wygaszania 16, powoduje wygaszanie, a zuzytkowana woda zmieszana z rozdrobnio¬ na ruda i pylem koksowym przechodzi nastep¬ nie do osadowego basenu 12, po uprzednim przejsciu przez oddzielajace kraty 11, ewentu¬ alnie przez sito przepuszczajace tylko czastki o rozmiarach mniejszych niz okolo 3 mm. To sito moze byc pominiete, o ile pyl koksowy skierowany do osadzania sie, ma byc nastepnie poddany zmieleniu przed powtórnym dodaniem go do masy koksowej.W przypadku wygaszania na sucho, urzadze¬ nie do wygaszania przedstawione na fig. 4 jest specjalnie przystosowane do uzytkowania rudy rozdrobnionej.Urzadzenie to zawiera wywrotke 2 zasilaja¬ ca rozzarzonym koksem zbiornik 1, mieszcza¬ cy jeden ladunek pieca koksowniczego i lacza¬ cy sie z dolnym zbiornikiem 5, o pojemnosci dwóch ladunków pieca koksowniczego. W zbior¬ niku 1 temperatura wynosi od 700° do 1100°C, a w zbiorniku 5 temperatura obnizona jest do okolo 300°C.W wierzcholku zbiornika 5 znajduje sie otwór 6 przez który wprowadza sie nie obrobiona rozdrobniona rude.Przy podstawie zbiornika 5 znajduje sie kra¬ ta 4 przepuszczajaca produkty o wymiarach mniejszych od 20 mm. Produkty, które prze¬ szly przez krate 4, zostaja przeniesione przez przenosnik do górnego otworu 3 zbiornika 1 i spadaja na zarzacy sie koks. Wyzarzona przy bardzo wysokiej temperaturze i zredukowana rozdrobniona ruda zostaje zebrana przy otwo¬ rze 7 zbiornika 1, zaopatrzonym w krate prze¬ puszczajaca produkty, których rozmiary sa mniejsze od 20 mm.Produkty przechodzace przez otwór 7 sa skie¬ rowane do gasnicy 8. Produkty, które nie prze¬ szly przez krate 4 wychodza przez podstawe zbiornika 5 na tasme 9, która je wysypuje na pochylnie 10. Wygaszanie zostaje zakonczone przez polewanie woda.Mieszanina wody z rozdrobniona obrobiona ruda i pylem koksowym przechodzi do osado¬ wych basenów 121 które moga byc wyposazone w krate 11.Dalsze ewentualne poddawanie obróbce mie¬ szaniny rozdrobnionej rudy i koksowego pylu nastepuje podobnie, jak w przypadku klasycz¬ nego wygaszania woda.O zyszczona w ten sposób rozdrobniona ru¬ da zostaje dodana do masy koksowej, ladowa¬ nej w zwykly sposób do pieca koksowniczego.W razie potrzeby, ta rozdrobniona ruda po wysuszeniu i przesianiu, moze byc ponownie domieszana do zmielonego pylu koksowego, po ewentualnym dodaniu od 1 do 5Vt oleju mi¬ neralnego lub smoly. Na fig. 3 uwidoczniono jak wilgotna mieszanina obrobionej rozdrob¬ nionej rudy i pylu koksowego, która dochodzi droga 17 do suszacego pieca 18, skad prze¬ chodzi na sito 19 (1 mm) gdzie rozdzielona zo¬ staje na dwie frakcje. Frakcja wieksza od 1 mm (pyl koksowy) przechodzi do mlyna 20 przed polaczeniem jej z frakcja mniejsza od 1 mm (koncentrat drobnej rudy) w mieszadle 21.Rozdrobniona ruda odgrywa w masie kokso¬ wej jednoczesnie role czynnika odchudzajace¬ go i zapobiegajacego pekaniu, przy czym na to ostatnie zjawisko wplywa dodatnio zwiekszo¬ ne przewodnictwo cieplne rudy.Te zalety pozwalaja na zastapienie rozdrob¬ nionej rudy pylem koksowym lub mielonym pól-koksem, stosowanym do wytworzenia ko¬ ksu majacego wlasciwosci dobrego koksu hut¬ niczego. Uzyskany koks jest dobrej jakosci, dobrze stopiony i odpowiada warunkom tech¬ nicznym, przy czym rozdrobniona ruda jest w nim rozmieszczona równomiernie, co pozwa¬ la na otrzymanie zeliwa o doskonalej jakosci przy jednoczesnie wyraznie zwiekszonej wydaj¬ nosci wielkiego pieca. PL