Opublikowano dnia 9 stycznia 1960 r.Win % 4l 3po Uii.».-v- f1 .¦;/t-jn-Jwegcs POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY 24€ &L, Nr 42587 JSl_2i-er29702 Zaklady Wytiuórcze Podzespolów Telekomunikacyjnych*) Przedsiebiorstwo Panstwowe Wyodrebnione Kraków, Polska Urzadzenie do samoczynnego sorlowanta oporników wedlug tolerancji opornosci i do drukowania na nich napisów Patent trwa od dnia 23 stycznia 1959 r.Urzadzenie wedlug wynalazku sluzy do sa¬ moczynnego sortowania oporników z konców¬ kami metalowymi, prostopadlymi do osi walecz¬ ka oporowego i osadzonymi na koncach tego waleczka, wedlug tolerancji opornosci na grupy np. o dokladnosci + 5%, ± 10% i ± 20%. Oporni¬ ki o opornosci ponizej — 20% i powyzej + 20% opornpsci zasadniczej zostaja wydzielone w od¬ dzielna grupe. Opornosc zasadnicza nastawia sie kazdorazowo za pomoca nastawnych oporników wzorcowych. Posortowane w urzadzeniu opor¬ niki zsuwaja sie po nachylonych prowadnicach do trzech automatycznych drukarek, które dru¬ kuja na nich odpowiednie napisy. Urzadzenie *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa mgr inz. Jerzy Pocza¬ tek, inz. Henryk Dobrowolski i mgr inz. Tade¬ usz Witek. posiada dwa równolegle pracujace i drukujace samodzielne uklady zmontowane na wspólnym pochylym stole.Na rysunku fig. 1 przedstawia opornik, który jest sortowany i drukowany automatycznie w urzadzeniu wedlug wynalazku, a który skla¬ da sie z waleczka oporowego i dwu osadzonych na jego koncach prostopadle do osi waleczka, metalowych koncówek, fig. 2 — urzadzenie w rzucie pionowym, fig. 3 zas — w rzucie po¬ ziomym, fig. 4 — glowice pomiarowa urzadze¬ nia w rzucie pionowym w naturalnym nachy¬ leniu i wyjasnia zasade podawania oporników po jednej sztuce. Fig. 5 wyjasnia zasade dzialania elektrycznych styków pomiarowych, fig. 6 przedstawia schemat elektryczny ukladu pomiarowego urzadzenia, zas fig. 7 — sche¬ mat elektryczny urzadzenia wedlug wynalazku w ukladzie blokowym.Urzadzenie posiada podajnik, skladajacy sie z trzech równoleglych, pochylych listew 1, 3, 31, ustawionych jedna nad druga oraz z ramki 5, poruszajacej sie ruchem zwrotnym w plaszczyz¬ nie prostopadlej do listew 1, 3, 31, zaopatrzonej w odpowiednio umieszczone jezyczki podajace.Na listwe 1 naklada sie oporniki badz recznie, badz tez nasuwa sie je zaladowane np. po 50 sztuk w specjalnych magazynach, stosowanych w poprzednich operacjach, po odchyleniu pod¬ pórki 2, która nastepnie podstawia sie z powro¬ tem pod listwe 1. Oporniki ukladaja sie w po¬ dajniku tak, ze ich waleczki oporowe opieraja sie na listwie 1, a koncówki oporników, prosto¬ padle do waleczków oporowych, obejmuja listwe JI i opieraja sie o listwe dolna 31.Oporniki po zwolnieniu z magazynku zsuwa¬ ja sie pod wplywem sily ciezkosci po listwie 1 do glowicy pomiarowej 4, jak to jest widoczne na fig. 4. Listwa górna 3 zabezpiecza oporniki przed wypadaniem i spietrzaniem sie, listwa zas dolna 31 umozliwia jednakowe ukladanie sie koncówek opornika i równomierne przesu¬ wania sie. Przy glowicy pomiarowej 4 (fig. 2, 4 i 5) umieszczona jest ramka 5 z tworzywa sztucznego, w której wyciete jest okienko w ksztalcie korytka tak, iz w srodku ramki powstaje jezyczek 6, skierowany wolnym kon¬ cem do góry. U dolu wyciecia w ramce 5 znaj¬ duja sie dwa progi 7. Do jezyczka 6 przymoco¬ wany jest dodatkowy jezyczek 8, skierowany równiez do góry, naprzeciw zas niego u góry ramki 5 przymocowany jest jezyczek górny 9, którego koniec skierowany jest do dolu. Zagiety do dolu koniec jezyczka górnego 9 znajduje sie w odstepie od ramki nieco wiekszym, niz wy¬ nosi srednica waleczka oporowego opornika, a koniec dodatkowego jezyczka 8 w odleglosci dwa razy wiekszej od ramki niz jezyczek 9.Ramka 5 moze sie poruszac prostopadle do listwy 1 w dwu prowadnicach 10, przy czym odciagana jest od góry sprezynami zwrotnymi 11.W glowicy znajduje sie elektromagnes 12, otrzy¬ mujacy impulsy pradu, sterowane elektromecha¬ nicznym walkiem rozrzadczym 13, napedzanym silnikiem elektrycznym 14. Elektromagnes po otrzymaniu impulsu zaciska ramke 5 w dól, co powoduje zwolnienie opornika zmierzonego 15 (na fig. 4) i przesuniecia sie go dalej w dól, a wprowadzenie do glowicy pomiarowej na¬ stepnego opornika 16 i oparcie sie go o jezyczek 9, znajdujacy sie w tym momencie w dolnym polozeniu. Nastepne cofniecie sie ramki 5 i je¬ zyczka 9 do góry pod wplywem sprezyn srubo¬ wych 11 (po ustaniu impulsu pradu) powoduje przesuniecie opornika 16 do pozycji pomiaro¬ wej jaka mial poprzedni opornik 15, to znaczy oparcie sie opornika trzonem o jezyczek 6 (fig. 5), a koncówkami o progi, które powoduja odstawanie koncówek opornika od ramki 5.W tym momencie elektromagnes 17 otrzymuje impuls pradowy i naciska dwie obrotowe dzwi¬ gnie 18, które ramionami 19 przyciskaja kon¬ cówki opornika do dwu elektrycznych styków pomiarowych 20. Nastepuje pomiar, który odby¬ wa sie w ukladzie mostka pradu zmiennego 50 Hz z odczepami (fig. 6). Mostek posiada dwie górne galezie, utworzone z opornosci wzorcowej i opornosci mierzonej, pozostale zas dwie dol¬ ne galezie, tworzace ramiona odniesienia, dobra¬ ne w ten sposób, by równowaga mostka stwier¬ dzana np. przez detektor fazy DFt zachodzila przy wartosci opornosci mierzonej, wiekszej o 5^/0 od wartosci znamionowej.. Odpowiednio drugi detektor fazy DF2 jest wlaczony w te punkty mostka, w których równowaga mostka zachodzi przy wartosci opornosci mierzonej, mniejszej o 5% od wartosci znamionowej.Podobnie wlaczone sa pozostale dwie pary de¬ tektorów fazy w punktach mostka odpowia¬ dajacych równowadze dla odchylen ± 10°/t i ± 20«/o od wartosci znamionowej. Kazda z par detektorów fazy pracuje na wspólny przekaznik 29 w ten sposób, ze gdy opornosc opornika mie¬ rzonego miesci sie miedzy tolerancjami wlasci¬ wymi dla danej pary, to przekaznik znajduje sie w stanie nie wzbudzonym. Na odwrót — jezeli opornik mierzony przekracza ujemna wzglednie dodatnia tolerancje wlasciwa dla da¬ nej pary detektorów fazy — przekaznik jest wzbudzony. Przy pomiarze opornika mieszcza¬ cego sie w granicach tolerancji np. ± 5 dem opornosci wzorca wszystkie trzy przekazni¬ ki 29 sa zwolnione przy oporniku ± 10°/o — dwa przekazniki sa zwolnione, a jeden wzbudzony przy oporniku ± 20*/o jeden przekaznik jest zwolniony, a dwa wzbudzone. W przypadku, gdy opornik mierzony ma tolerancje wieksza od ± 20°/o zaden z trzech przekazników 29 nie zwalnia swojej kotwicy. Sprezyny stykowe przekazników sa polaczone w ten sposób, ze przy zwolnieniu kotwic wszystkich trzech prze¬ kazników zamyka sie obwód pradu elektro¬ magnesu prowadnicy rozdzielczej 22, prowadza¬ cej wysortowane oporniki z tolerancja piecio¬ procentowa. Przy puszczeniu dwóch przekazni¬ ków i wzbudzonym trzecim zamyka sie obwód pradu elektromagnesu prowadnicy rozdzielczej 21, odprowadzajacej wysortowane oporniki z to¬ lerancja dziesiecioprocentowa. Przy puszczeniu — a —jednego i wzbudzonych dwóch przekaznikach zamyka sie obwód pradu elektromagnesu pro¬ wadnicy rozdzielczej 23, prowadzacej wysorto- wane oporniki o tolerancji dwudziestoprocento- wej. Jezeli zaden z przekazników nie jest zwol¬ niony, co ma miejsce w przypadku, gdy tole¬ rancja opornosci opornika mierzonego jest wieksza niz ± 20°/a, nie zostaje zamkniety obwód pradu zadnego z elektromagnesów i zadna z pro¬ wadnic 21, 22, 23 nie zostaje podsunieta pod wylot 24 glowicy pomiarowej. Opornik wówczas spada swobodnie do oddzielnego pudelka. Gdy odpowiednia prowadnica rozdzielcza 21, 22, 23 zostaje podsunieta pod wylot glowicy pomia¬ rowej (fig. 4) pozostaje ona tam przytrzymana tak dlugo, sfz opornik zmierzony poprzez okien¬ ko w ramce 5 i wylot 24 zsunie sie na ta pro¬ wadnice i po niej w dól do drukarki automa¬ tycznej 25, gdzie nastepuje nadruk napisu i wy¬ rzucenie opornika do podstawionego pudelka.Automatyczne drukarki nie stanowia przed¬ miotu wynalazku.Elektromagnesy 30 prowadnic rozdzielczych posiadaja po dwa uzwojenia: glówne i pomoc¬ nicze. Uzwojenie glówne kazdego z elektro¬ magnesów jest zasilane krótkim silnym impul¬ sem pradu, wlaczanym porzez jeden z trzech przekazników 29. Uzwojenie pomocnicze jest za¬ silane stale slabym pradem, który nie moze spowodowac przyciagniecia kotwicy, ale powo¬ duje jej przytrzymanie o ile juz zostala przy¬ ciagnieta. Po czasie wystarczajacym do zsunie¬ cia sie zmierzonego opornika po jednej z pro¬ wadnic 21, 22, 23, od wylotu 24 glowicy pomia¬ rowej do drukarki 25, zostaje na krótka chwile przerwany obwód pradu w uzwojeniu pomocni¬ czym elektromagnesu, na skutek czego elektro¬ magnes puszcza i nastepuje odsuniecie przyna¬ leznej mu prowadnicy rozdzielczej w polozenie spoczynkowe, po czym cykl pomiarowy zaczyna sie na nowo. Przerwa w obwodzie pradu uzwo¬ jenia pomocniczego zostaje dokonana za pomo¬ ca walka rozrzadczego 13, na którym osadzone sa tarcze z odpowiednio rozmieszczonymi na obwodzie wystepami, naciskajacymi w czasie obrotu walka sprezynki stykowe zwierajace lub przerywajace odpowiednie obwody. Konce pro¬ wadnic 21 i 23 w stanie spoczynku sa odsuniete na boki, koniec zas prowadnicy 22 w góre od wylotu 24. Elektromagnesy urzadzenia sortuja¬ cego sa zasilane z zasilacza 28 (fig. 2 i 7), urza¬ dzenie zas pomiarowe zawierajace mostek, trzy pary detektorów fazy i przekazniki jest umiesz¬ czone w obudowie 27. Silnik elektryczny 14 po¬ przez reduktor obrotów 26 napedza wal steru¬ jacy 13 i drukarki automatyczne 25. PL