PL42426B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 31 pazdziernika 1059 r. 3^ ^«six% O £ A POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42426 KI. 42 h, 8f Mgr inz. Antoni Rybarski Warszawa, Polska Metalowe zwierciadlo astronomiczne Patent trwa od dnia 18 lutego 1959 r.Przedmiotem wynalazku jest metalowe zwier¬ ciadlo astronomiczne.Pierwsze teleskopy zwierciadlane byly zao¬ patrzone w*zwierciadla z metalu, których za¬ sadnicza wada jest zmiana naprezen w metelu powodujaca znieksztalcenie, powierzchni zwier¬ ciadla.Totez wkrótce zwierciadla metalowe zostaly zastapione przez zwierciadla szklane najpierw posrebrzane, a pózniej aluminizowane.Zwierciadla szklane posiadaja równiez duze wady, jak na przyklad:, odksztalcenie brzegu zwierciadla przy obserwacjach, które powoduje powazne znieksztalcenie obrazu.Powyzsze niedogodnosci usuwa metalowe zwierciadlo astronomiczne wedlug wynalazku, skladajace sie ze stosunkowo cienkiej wkleslej plyty metalowej, w której nie wystepuja na¬ prezenia wewnetrzne, powodujace zmiane po¬ wierzchni zwierciadla, oraz z plyty zelbeto¬ wej lub innej o tym samym spólczynniku roz¬ szerzalnosci cieplnej. Plyty te sa polaczone ze soba metalowymi podporami.Na rysunku fig. lv przedstawia metalowa plyte zwierciadla astronomicznego wedlug wy¬ nalazku, o powierzchni górnej wyszlifowanej \.A wypolerowanej do ksztaltu parabolicznego, a nastepnie poaluminizowanej w widoku z dolu i fig. % — metalowe zwierciadlo ast/onomiczne w przekroju wzdluz linii A B C D E F G na fig. 1.Stosunkowo cienka metalowa plyta fes której górna powierzchnia wklesla o ksztalcie para¬ bolicznym odbija promienie, jest podtrzymy¬ wana przez wiele metalowych podpór 2 wkre¬ conych w plyte po stronie dolnej. Drugie konce podpór sa wpuszczone do otworów w plycie zelbetowej 3 i umocowane warstwa zaprawy cementowej 4. Aby wyeliminowac skurcz plyty zelbetowej 3 powinna ona byc wykonana na kilka miesiecy wczesniej przed osadzeniem w niej podpór.Zamiast plyty zelbetowej 3 mozna zastoso¬ wac plyte dolna z innego materialu, którego spólczynnik rozszerzalnosci cieplnej bedzie ten sam, co i spólczynnik rozszerzalnosci plyty metalowej odbijajacej promienie.Liczba podpór musi byc taka, aby zwier¬ ciadlo przy obserwacjach nie wykazywalo zad¬ nych szkodliwych ugiec. Kazda podpora po¬ winna podtrzymywac obciazenie jednakowej czesci masy plyty odbijajacej.Przy powolnej zmianie temperatury nie wy¬ stapia w plycie zadne szkodliwe dla obser¬ wacji naprezenia.Mozna tez przyjac, ze przy zmianie tempe¬ ratury podczas obserwacji na przyklad o 1°C na godzine, górna metalowa plyta zwierciadla zmieni wymiary bardzo szybko, a zmiana wy¬ miarów dolnej plyty zelbetowej moze nastapic lecz nie w tym samym tempie, jak w górnej plycie metalowej odbijajacej promienie.Szkodliwe naprezenie w podporach i w me¬ talowej plycie odbijajacej promienie mozna wyeliminowac przez zastosowanie podpór o od¬ powiedniej wysokosci i srednicy.Nalezy równiez wyeliminowac szkodliwe na¬ prezenie w plycie odbijajacej promienie, pow¬ stajace przy pochylaniu zwierciadla przy obser¬ wacjach. Przy zwierciadlach o wiekszej srednicy zamiast zmiany wysokosci podpór i ich sred¬ nicy, wygodniej bedzie zwierciadlo osadzic w metalowej rurze przymocowanej u spodu do podstawy teleskopu.Przed wykonaniem zwierciadla nalezy z dwu odlanych plyt metalowych wytoczyc na tokar¬ ce dwie plyty o odpowiedniej grubosci i o od¬ powiedniej sferze. Szczególnie dokladnie (do 0,01 mm) nalezy wytoczyc wklesla powierzchnie plyty, która pózniej bedzie odbijac promienie i wypukla powierzchnie drugiej plyty, na któ¬ rej bedzie sie pózniej szlifowac plyte odbijaja¬ ca promienie.Nastepnie po stronie dolnej plyty odbijaja¬ cej promienie wykonuje sie otwory gwintowane i wkreca sie w nie przygotowane nagwinto¬ wane podpory. Plyte z podporami wyzarza sie i wolno studzi dla usuniecia szkodliwych wew¬ netrznych naprezen.Po osadzeniu dolnych konców stojaków w ply¬ cie zelbetowej dalsze szlifowanie obu plyt, polerowanie, wykonanie dokladnej powierzchni sferycznej, a nastepnie parabolizowanie odbywa sie podobnie jak przy zwierciadlach szklanych.Po wykonaniu zwierciadla, górna powierzchnia plyty odbijajacej promienie zostanie poalumi- nizowana. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Metalowe zwierciadlo astronomiczne, zna¬ mienne tym, ze posiada cienka plyte metalo¬ wa (1) z górna paraboliczna powierzchnia, pod¬ trzymywana przez pojedyncze metalowe pod¬ pory (2) wkrecone do niej, które drugim kon¬ cem sa wpuszczone w otwory zelbetowej ply¬ ty (3) i zamocowane warstwa (4) zaprawy ce¬ mentowej lub w otwory plyty wykonanej z in¬ nego materialu o tym samym spólczynniku roz¬ szerzalnosci cieplnej, co górna metalowa plyta odbijajaca, przy czym plyta zelbetowa musi byc wykonana na kilka miesiecy wczesniej przed wykonaniem zwierciadla. Mgr Inz. Antoni RybarskiDo opisu patentowego nr 42426 O O o- rL FUi. Ei$< O O ó 6 6- •cr -O- o o o o o PL