PL42262B1 - - Google Patents

Description

Zagadnienie animalizowania wlókien celulozo¬ wych omawiane jest w literaturze wyczerpuja¬ co. Znaczenie tego zagadnienia polega na tym, ze prowadzi ono do korzystnych zmian wlasci¬ wosci wlókien celulozowych, jak np. wiekszej rozciagliwosci, zdolnosci wybarwiania podobnej do welny, zdolnosci do sfilcowywania sie itd.Zmienione w ten sposób wlókna celulozowe moga byc wykorzystywane zarówno jako wlók¬ na celulozowo-mieszane, upodobnione do wel¬ nianych, a takze jako samodzielne wlókna sztuczne.Proponowano juz animalizowac wlókna celu¬ lozowe przez ich powierzchniowa obróbke lub przez wytwarzanie wlókien z roztworu przedzal¬ niczego, otrzymanego z mieszanin roztworów celulozowych z roztworami proteinowymi. Za¬ den z tych sposobów nie dawal jednak zada¬ walajacych wyników, poniewaz obróbka po¬ wierzchniowa jest bardzo klopotliwa i wy¬ woluje nie zamierzone zmiany, zas przez zwy¬ kle mieszanie roztworów celulozowych z pro¬ teinowymi mozna otrzymywac jedynie wlókna niejednolite, a wiec nie nadajace sie do uzyt¬ ku. Homogenizowanie roztworu bialkowo-prote- inowego za pomoca metod ultradzwiekowych bylo juz równiez stosowane, ale i te próby nie daly pomyslnych wyników. Równiez i utrwala¬ nie ^zasadowego roztworu celulozowo-proteino- wego jest trudne do przeprowadzenia* Wlasci¬ wosci protein np. globuliny, ulegaja jak wiado¬ mo, w srodowisku alkalicznym niekorzystnym zmianom pod katem widzenia przydatnosci do wyrobu wlókien, a dotychczas znane sposoby nie pozwalaly na unikniecie tych zmian lub ich poprawienie.Obecnie stwierdzono, ze jednolite, trwale i na¬ dajace sie dobrze do wyrobu roztworów prze¬ dzalniczych roztwory proteinowo-celulozowe mozna wytwarzac przez laczenie roztworówproteinowych z celulozowymi, jeieli jako roz¬ twór proteinowy stosuje sie roztwór globuliny, otrzymany przez wodne specznianie globuliny w obecnosci kwasu tioglikolowego i rozpuszcza¬ nie specznionej globuliny w alkaliach.Wynalazek opiera sie na stwierdzonym fak¬ cie, ze kwas tióglikolowy jako silny srodek re¬ dukujacy, ma zdolnosc rozszczepiania czaste¬ czek globuliny, podczas wytwarzania roztworu, na tak male czastki proteiny, ze rozpuszczaja sie one dobrze i w obecnosci celulozy. Osiaga sie w ten sposób równomierne rozdzielenie proteiny i calkowita jednolitosc polaczonego roztworu celulozowo-proteinowego, przy czym takze cza¬ steczki proteiny wiaza sie chemicznie swymi grupami SH z czasteczkami ksantogenianu ce¬ lulozy. Obecnosci kwasu tioglikolowego nalezy wiec przypisac to, ze tak wytworzony roztwór globuliny miesza sie dobrze z roztworem wisko¬ zy, bez wytracania sie osadu. Nalezy jednak flbac o to, aby zawsze roztwór globuliny doda¬ wany byl do roztworu wiskozy, a nie odwrotnie.Wlasciwosc wlókna zalezy przy tym od stosun¬ ku stezenia celulozy i proteiny. Stosunek ilo¬ sciowy celulozy i globuliny moze sie zmieniac w dosc szerokich granicach .W przypadku zwy¬ klego roztworu wiskozy, nadajacego sie do wy¬ twarzania wlókien oraz 10—12%-wego roztwo¬ ru globuliny, raozna otrzymywac trwale, jedno¬ lite mieszaniny przy .stosunku objetosci 5:0,1 do 5:5. Najlepsze wyniki osiaga sie, gdy 5 cze¬ sci objetosciowych roztworu wiskozy przypada¬ ja na 1 czesc objetosciowa roztworu globuliny.Sposób wedlug wynalazku prowadzi sie naste¬ pujaco. Globuline poddaj* sie specznianiu w temperaturze pokojowej przez 20—30 minut w 0,1—0,7% ttoflikolowogo. Korzystnie stosuje sie na 1 czesc wagowa globuliny 4 czesci wagowe 0,35%-owego roztworu kwasu tioglikolowego. Nastepnie roz¬ puszcza sie speczniona globuline przez dodanie wodorotlenku sodowego, przy czym dla szybkie¬ go odpowietrzenia roztworu mozna do niego 4odac 0,5^1,6% alkoholu oktyiowego. Otrzyma¬ ny w ten sposób jednolity roztwór globuliny wprowadza sie przy ciaglym mieszaniu do roz¬ tworu wiskozowego i nastepnie miesza dalej przez 3 godziny, po tym odwirowuje sie i po- zostawia dla dojrzewania na kilka godzin w tem¬ peraturze pokojowej. Otrzymany roztwór moze byc przedzony zwyklymi sposobami, stosowany¬ mi w technologii wiskozowej.Sposób wedlug wynalazku daje te powazna korzysc, ze umozliwia animalizowanie celulozy bez specjalnych, zewnetrznych wplywów fizycz¬ nych, przez proste zmieszanie roztworu celulozy z roztworem proteiny, dzieki odpowiedniemu do¬ borowi srodka redukujacego.Dalsza korzysc sposobu wedlug wynalazku po¬ lega na tym, ze do wytwarzania wlókien moze byc stosowana technologia wiskozowa. Umozli¬ wia to wytwarzanie w tym samym urzadzeniu, w zaleznosci od zapotrzebowania wlókien wisko¬ zowych lub celulozowo-proteinowych. Sposób ten moze byc wykonywany w kazdym urzadzeniu, nadajacym sie do wytwarzania wlókien wiskozo¬ wych.Przyklad: 250 g globuliny poddaje sie specznieniu w 1 litrze wody, zawierajacej 3,5 ml kwasu tioglikolowego, przez 30 minut w tempe¬ raturze pokojowej, po czym dodaje sie 125 ml 14%-owego roztworu NaOH i 10,5 ml alkoholu oktylowego. Po calkowitym rozpuszczeniu glo¬ buliny i odpowietrzeniu roztworu, odsacza sie go na prasie filtracyjnej i nastawia woda stezenie globuliny na 12%. Otrzymany w ten sposób roz¬ twór globuliny wlewa sie przy silnym miesza¬ niu do pieciokrotnej ilosci roztworu wiskozy przygotowanego w zwykly sposób. Dla osiag¬ niecia dobrej homogenizacji miesza sie jeszcze 3 godziny a nastepnie pozostawia dla dojrze¬ wania na 1—2 godzin w temperaturze pokojo¬ wej. Otrzymany roztwór moze byc przerobiony na wlókna w zwykly sposób, stosowany w tech¬ nologii wiskozowej PL

Claims (6)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania sztucznych wlókien celulozowo-proteinowych przez mieszanie roztworów wiskozy i proteiny, znamienny tym, ze do roztworu wiskozy dodaje sie roztwór proteiny, otrzymany przez specz¬ nienie globuliny w wodzie, zawierajacej kwas tióglikolowy i rozpuszczanie specznio¬ nej globuliny w alkaliach, przy czym mie¬ szanina przerabiana jest na wlókna zwy¬ klymi sposobami, stosowanymi w techno¬ logii wiskozy.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze objetosciowy stosunek roztworu wis¬ kozy do roztworu proteiny wynosi 5:0,1 do 5:5, korzystnie 5:1.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 lub 2, znamien¬ ny tym, ze roztwór proteiny wprowadza sie do roztworu wiskozy przy stalym mie¬ szanin.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1—3, ziuunieifciy tym, ze roztwór celulozowo-proteinowy mie¬ sza sie po ukonczeniu zlewania jeszcze przez 2—4 godzin, odwirowuje i pozostawia na 1—2 godzin w temperaturze pokojowej
5. 5. Sposób wedlug zastrz. - 1—4, znamienny tym, ze do speczniania globuliny stosuje aie 0,1—0,7%-owy, korzystnie 0,35% roztwór wodny kwasu tioglikolowego, w przelicze¬ niu na 25%i-owy roztwór globuliny.
6. 6. Sposób wedlug zastrz. 1—5, znamienny tym, ze podczas rozpuszczania globuliny w alkaliach lub po tym rozpuszczeniu, do¬ daje sie 0,5—l,5%i alkoholu oktylowego. T e x t i 1 i p a r i Kutató Intezet Zastepca: mgr Józef Kaminski, rzecznik patentowy PL