PL42224B1 - - Google Patents

Description

Jm Opublikowano dnia 28 grudnia 1959 r.MaSSSfl POiSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42224 Instytut Badaujczy Lesnictwa*) Warszawa, Polska KI. 14 h, 13/JJO ^^ 'bA/OO Sposób mechanicznego Wykonywania sztucznych dziupli dla ptaków oraz dziupla wykonana tym sposobem Patent trwa od dnia 12 lutego 1959 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób mecha¬ nicznego wykonywania sztucznych dziupli dla ptaków oraz dziupla wykonana tym sposobem, umozliwiajaca jak najbardziej naturalne wa¬ runki gniezdzenia sie ptactwa w lasach pozba¬ wionych drzew dziuplastych.Sztuczna dziupla wedlug wynalazku elimi¬ nuje rezonans, posiada wlasciwy przekrój po¬ ziomy i pionowy, jest dostatecznie szczelna, a ponadto moze byc we wlasciwy i racjonalny sposób zawieszona na drzewie.Opracowanie sztucznej dziupli, bedacej przed¬ miotem wynalazku, jest oparte na przekrojach dziupli naturalnych, przy czym zmechanizowa¬ ny proces produkcji sztucznych dziupli wylacz¬ nie za pomoca pixy tasmowej obniza znacznie koszty robocizny w stosunku do skrzynek dla •) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wyna¬ lazku jest mgr inz. Zbigniew Harasymowicz. ptaków wykonywanych dotychczas w tartacznej produkcji, posiadajacych prócz tego mala war¬ tosc uzytkowa ze wzgledu na niewlasciwy cho¬ ciazby przekrój poziomy i pionowy takiej skrzynki legowej.Wlasciwy przekrój sztucznego gniazda nie powinien zawierac pustej przestrzeni, niepo¬ trzebnej dla gniezdzacego sie ptaka, gdyz prze¬ strzen ta zwieksza natezenie dudnienia, które niepokoi go, a nadto ptak wijacy gniazdo musi zgromadzic kosztem duzego wysilku, wieksza ilosc materialu potrzebnego na budowe gniaz¬ da. Wyeliminowanie tej zbednej przestrzeni w dotychczasowej produkcji niezaleznie od wiel¬ kosci skrzynki, bylo niemozliwe ze wzgledu na jej ksztalt czworokatny.Szczelnosc znanych skrzynek legowych) za¬ lezna od stopnia wysuszenia desek i bardzo starannego i pracochlonnego spasowanta po- /wierzchni styku na zlaczach poszczególnych scianek, jest w dotychczasowej produkcji pomi¬ jana, przez co skrzynki legowe sa nieszczelne i przewiewne, a drewno *ulega gniciu, ograni¬ czajac znacznie okres jej uzytkownosci.: Sztuczna dziupla wedlug wynalazku wyrznie¬ ta z jednego kawalka drewna redukuje do dwóch ilosc krawedzi laczacych, scisle zreszta do siebie dopasowanych, a specjalny wykrój scianek ksztaltuje wnetrze komory i wkleslosc dna dziupli wlasciwie, zapewniajac jsj dlugo¬ trwalosc.Bezposrednio do pnia drzewa przybija sie listwe, na której zawiesza sie dziuple za pomoca dwóch specjalnych haków przykreconych sru¬ bami do korpusu dziupli, przez co unika sie uszkodzenia dziupli w przypadku koniecznosci jej zdjecia.Na rysunku fig. 1 przedstawia sposób prze¬ rzynania walka drewna w kierunku pod katem 80° w stosunku do jego osi podluznej, fig. 2 — sposób oderzniecia od walka cienkiego zrzyna w celu otrzymania plaskiej powierzchni, fig. 3 — sposób podluznego przerzynania walka na poszczególne czesci skladowe dziupli, fig. 4 — sposób wyrzynania komory dziupli w czesci srodkowej drewna, fig. 5 — sposób wyrzynania z odpadka czesci konstrukcyjnych uszczelniaja¬ cych dziuple, fig. 6 — 10 przedstawiaja rozmaite czesci konstrukcyjne, fig. 11, 12 — sposób lacze¬ nia czesci wedlug fig. 6 i 7 oraz 8 i 9 gwozdzia¬ mi, fig. 13 przedstawia daszek wykonany od¬ dzielnie z deski, fig. 14 — dziuple otwarta w wi¬ doku ogólnym, fig. 15 — scianke otwierana, fig. 16 — sposób otwierania i zamykania dziu¬ pli, fig. 17 —"19 przedstawiaja listwe mocujaca przybijana do pnia drzewa, na której zawiesza sie dziuple, fig. 20 przedstawia hak górny, fig. 21 — hak dolny, fig. 22 — korpus dziupli w przekroju podluznym, fig. 23 — dolna czesc kor¬ pusu dziupli w przekroju poprzecznym, fig 24 — dziuple gotowa w przekroju podluznym, fig. 25 — dziuple jak na fig. 24 w widoku od spodu, fig. 26 — wciecie na scianie bocznej do zamy¬ kania (zamek górny).Sztuczna dziupla wedlug wynalazku sklada sie z trzech zasadniczych czesci konstrukcyj¬ nych korpusu 1 (fig. 3, 10, 22) i dwóch scianek bocznych 2, 3 (fig. 3, 6, 9, 24), przy czym scianka 3 jest polaczona trwale z korpusem 1, a scianke 2 (fig. 16) mozna w przypadku potrzeby odej¬ mowac. Szczelnosc dopasowania scianek bocz¬ nych uzyskuje sie przez zastosowanie dodatko¬ wych scianek 5' i 5" (fig. 24) przybitych do scianki 2 i 3.Scianka odejmowana 2, jest polaczona z kor¬ pusem dziupli 1 za pomoca zamka górnego 9 i dolnego 11 (fig. 24 — 26), przy czym zamek górny stanowi trójkatne wyciecie 9 (fig. 15), w które jest wprowadzony ukosnie wbi¬ ty do korpusu 1 gwózdz podkowiak 10 (fig. 24). Samoczynnemu otwieraniu sie dziupli za¬ pobiega plaska sprezyna 11 przybita od spodu do korpusu 1 (fig. 25) za pomoca sztyftu 13 prze¬ chodzacego przez otwór 12.Chcac otworzyc dziuple naciska sie ku dolowi sprezyne 11 do momentu wyprowadzenia sztyftu 13 z otworu 12, po czym odchyla sie scianke 2 opuszczajac ja ku dolowi i wyprowadzajac tym samym gwózdz 10 z wciecia 9 na sciance 2 (fig. 16, 24).Do dziupli prowadzi dlugi otwór wlotowy 14 (fig. 22) zabezpieczajacy tym samym gniazdo przed napascia. Dziuple zawiesza sie na drze¬ wie za pomoca listwy 15 (fig. 17 — 19) przybi¬ tej do pnia drzewa oraz haków 6, 7, przykreco¬ nych srubami do korpusu 1 (fig. 16, 20 — 23).W wyciecia haka 6 (fig. 20) wchodza wysta¬ jace gwozdzie 16, 16' (fig. 18, 19), zas przez po¬ dluzny otwór haka 7 (fig. 21) oraz przez otwór 17 w listwie 15 przesuwa sie gwózdz 29, który unie¬ mozliwia zdjecie dziupli z listwy. Przy zdejmo¬ waniu dziupli nalezy wpierw wyciagnac gwózdz 19, a nastepnie uniesc nieco dziuple wyprowa¬ dzajac wyciecia haka 6 z gwozdzi "16, 16''.Urzadzenie powyzsze umozliwia sprawne za¬ wieszanie i zdejmowanie dziupli, na przyklad w przypadku scinania drzewa, na którym dziu¬ pla wisi. Wystarczy wówczas podwazyc siekiera listwe 15, aby oddzielic nieuszkodzona dziuple od pnia drzewa.Do produkcji dziupli wedlug wynalazku na¬ lezy uzyc przede wszystkim drewna niekoro- wanego, nienadajacego sie na tarcice, zwlaszcza drewna w postaci krótkich wyrzynków z mur- szem srodkowym, a wiec drewna przeznaczo¬ nego na opal. Obnizka wartosci materialu w po¬ równaniu do wartosci drewna tartacznego wy¬ raza sie stosunkiem 1 : 16. Dziuple mozna pro¬ dukowac z drewna swierkowego, a najlepiej z sosnowego.Wszystkie glówne czesci konstrukcyjne wy- rzyna sie z jednego kawalka drewna (fig. 1 — 10), i sa one automatycznie dopasowane przez prawidlowe prowadzenie pily tasmowej (na ry¬ sunku linia kropkowana a, b, c, d — fig« 2 — 5). — 2 —Nadmiernemu pekaniu drewna zapobiega szcze¬ lina d (fig. 4, 22) powstala przez wprowadzenie pily tasmowej przy wyrzynaniu komory 5. Kra¬ wedzie przeciecia lacza sie scisle ze soba za po¬ moca dwóch pasków falistej blachy 20 (fig. 22) lub klamer wykonanych najlepiej z drutu.Przez szczeline d i otwór wlotowy 14 wymie¬ nia sie w dziupli powietrze, co wplywa korzyst¬ nie na równomierne wysychanie drewna, kora natomiast, otaczajaca cala dziuple, oraz daszek 4, przymocowany do korpusu 1, chronia drewno 1. Sposób mechanicznego wykonywania sztucz¬ nych dziupli dla ptaków, znamienny tym, ze z krótkiego wyrzynka okraglaka (1), na przy¬ klad z drewna przeznaczonego na opal z kora oraz z murszem wewnetrznym, odcina sie za pomoca pily tasmowej wpierw trzy, naj¬ lepiej pod katem prostym wzdluz linii (a, b, c) czesci (2, 3), tworzace boczne scianki oraz mniejszy tylny, nastepnie w uzyskanym pla¬ skim elemencie konstrukcyjnym wyrzyna sie ta pila wzdluz linii (d) wycinek o ksztal¬ cie jajowym <5), po czym sam wycinek (5) rozpilowuje sie wzdluz linii (d') w celu uzy¬ skania dwóch wypelniajacych scianek (5', 5"). które przybija sie do odcinków (2, 3), fig. 1 — 12), a krótki wyrzynek (1) odcina sie z okraglaka skosnie. 2. Dziupla wykonana sposobem wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze posiada boczna scianke ;2) z przytwierdzona scianka wypelniajaca przed zbyt gwaltownym wysychaniem.Zachowanie kory oraz zróznicowana grubosc scianek dziupli skutecznie zapobiegaja wyste¬ powaniu zjawiska dudnienia, a równoczesnie zmniejszaja amplitude wahan temperatury wnetrza dziupli.Wlasciwosci te, jak równiez naturalny wyglad zewnetrzny dziupli wplywaja na chetne zajmo¬ wanie ich przez ptaki i zapewniaja zdrowotnosc potomstwa ptactwa. (5") zamocowana odejmowalnie i zaopatrzo¬ na w wykrój (9) zachodzacy pod gwózdz lub kolek (10), przy czym jest przytrzymywana sprezyna (11) z otworem (12) zachodzacym na kolek (13) scianki. 3. Dziupla wedlug zastrz. 2, znamienna tym, ze posiada na tylnej sciance haki (6, 7), z któ¬ rych hak (6) zaczepia sie o gwozdzie lub kol¬ ki (16, 16*) i hak (7) przytrzymuje przetykany przez otwór (17) gwózdz (19). 4. Dziupla wedlug zastrz. 2 i 3, znamienna tym, ze posiada w swym dnie szczeline (d),, najle¬ piej zabezpieczona falista blaszka laczniko¬ wa (201 Instytut Badaw czy L e s n i Zastepca: dr Andrzej Au rzecznik patentowy PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentoweDo opisu patentowego nr 42224 * h * A k -*J !• 1 iM 1 11 [ 1 1 CWD ztm. S12/PIVKe KZO 1 1462 7.

1. M IM papitr klLlfacdu fot^nttytfj, PL