Opublikowano dnia 29 sierpnia 1959 r.? ^ I : POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42112 ¦Kfc-2?^*-44- VEB Zwickauer Maschinenfabrik '."W.P F°U 3 9/06 Zwickau, Niemiecka Republika Demokratyczna Uklad chlodzqcy do sprezarek wysokiego cisnienia Patent trwa od dnia 24 sierpnia 1957 r.Wynalazek dotyczy ukladu elementów chlo¬ dzacych oraz oddzielaczy oleju i wody w spre¬ zarkach wysokiego cisnienia ze stopniowany¬ mi tlokami, jak na przyklad w . sprezarkach rozruszników, w których obudowa cylindra sprezajacego i chlodnicy twor-a jedna calosc konstrukcyjna.W znanych wykonaniach sprezarek, w któ¬ rych obudowa cylindra i chlodnicy tworza kon¬ strukcyjna calosc, elementy chlodzace umie¬ szczone sa w powiekszonej* przestrzeni wody chlodzacej cylindra, niesymstrycznie w stosun¬ ku do tulei cylindra. Stosowane w tym przy¬ padku rury sa przewaznie zaopatrzone w ze¬ bra chlodzace, aby przy malych predkosciach wody, spowodowanych duzym przekrojem tej obudowy, poprawic male przewodzenie ciepla na scianie zewnetrznej. Wskutek zastosowania rur z zebrami, ciezar i koszt sprezarki znacznie sie powiekszaja, a-z powodu niesymetrycznie i daleko wystepujacej obudowy cylindra i chlo¬ dnicy, rozmiary maszyny niekorzystnie powiek¬ szaja sie, co daje sie szczególnie odczuwac w okretowych sprezarkach rozrusznikowych.Ponadto zeberka chlodzace podlegaja szybkie¬ mu zanieczyszczeniu, z czym polaczone.jest ob¬ nizenie dzialania chlodzacego.W innych wykonaniach elementy chlodzace umieszczone sa jako spiralne weze w przestrze¬ ni wody chlodzacej dokola korpusu cylindra.Gdy przy takim rodzaju budowy weze chlo¬ dzace maja byc rozbudowane lub wymienione na nowe, nalezy przedtem usunac z maszyny tuleje cylindra, tlok i korbowód.W dodatku oba wykonania maja te wspólna wade, ze sprzyjaja osadzaniu sie skorupy na zaworze ssacym drugiego stopnia, zagrazaja¬ cej pewnosci dzialania maszyny, w której z po¬ wodu niedogodnej budowy nie jest przewidzia¬ ne oddzielanie oleju i wody od poprzednio sprezonego i nastepnie ostudzonego czynnika.Sa wprawdzie znane sprezarki z posrednimoddzielaniem; umieszczonym wewnatrz korpu¬ su cylindra sprezarki, lecz wskutek niekorzyst¬ nego umieszczenia urzadzenia oddzielania w bezposredniej bliskosci cylindra wysokiego ci¬ snienia, dzialania tego urzadzenia nie jest wy¬ starczajace.Zadanie wynalazku polega na wykonaniu sprezarki z korpusem cylindra znacznie lzej¬ szym, niz we wszystkich znanych wykonaniach, bez wyrzekania sie skutecznego studzenia czynnika sprezonego, co prowadzi do zmniej¬ szenia przestrzeni cylindrów i moznosci latwer go wbudowywania i rozbudowywania wezów chlodzacych, przy sciesnionej budowie, jak tez i do pewnosci dzialania maszyny dzieki dodatkowemu oczyszczaniu czynnika chlodza¬ cego.Wedlug wynalazku elementy chlodzace zo¬ staja uksztaltowane jako lezace w jednej pla¬ szczyznie wezownice, które moga byc w do¬ wolnej ilosci z soba polaczone i pionowo umie¬ szczone obok siebie, symetrycznie do tulei cy¬ lindra, w przestrzeni cylindra z woda chlodzaca i które omywane sa przez czynnik chlodzacy przewaznie w przeciwpradzie lub w pradzie krzyzujacym.Wezownice chlodzace umocowane sa na po¬ krywach przestrzeni z woda chlodzaca i moga byc razem z nimi z tej przestrzeni wyciagane.Uklad chlodzacy wedlug wynalazku korzyst¬ ny jest w rozwiazaniu uksztaltowania wezow- nicy chlodzacej pierwszego stopnia jako od¬ dzielacza cieczy, umieszczonego celowo na dol¬ nym koncu czesci laczacej, stanowiacej prze¬ strzen wyrównywujaca cisnienie i wlaczonej pomiedzy zawór tloczacy pierwszego stopnia i wezownice chlodzaca , pierwszego stopnia.Wedlug wynalazku, ten element konstrukcyj¬ ny jest umocowany z zewnatrz na pokrywie przestrzeni z woda chlodzaca cylinder. Pomie¬ dzy przestrzenia wyrównywujaca cisnienie a oddzielaczem, przewidziana jest przestrzen od¬ gradzajaca wode chlodzaca w celu unikniecia nagrzewania. Ta przestrzen moze byc równiez chlodzona powietrzem lub tez oba elementy konstrukcyjne umieszczone sa oddzielnie. Taki sam element konstrukcyjny moze byc przyla¬ czony do chlodnicy drugiego stopnia- Przez wykonanie zgodne z wynalazkiem, wskutek symetrycznego ukladu elementów chlodzacych stojacych pionowo w przestrzeni z woda chlodzaca cylinder, sprezarka wymaga je¬ dynie malego korpusu cylindra, przy czym dzieki korzystnemu rozdzialowi przekrojów dokola cylindra, zostaje osiagnieta wieksza szybkosc czynnika chlodzacego, zapewniajaeako- - rzystniejsze odprowadzenie ciepla od elementów chlodzacych i kadluba cylindra. Wynalazek po¬ siada zalete latwego wbudowywania i rozbudo¬ wywania elementów chlodzacych, korzystnie rozwiazanego przez umocowanie tych elemen¬ tów na bocznych pokrywach zamykajacych przestrzen z woda chlodzaca, co ulatwia na¬ prawy. Dzieki zastosowaniu kombinowanego chlodzenia pradem krzyzowo-przeciwnym, ru¬ ry z zebrami, staja sie zbedne, ; zas wskutek mniejszego przekroju przestrzeni z woda chlo¬ dzaca, zwiekszona szybkosc czynnika chlodza¬ cego, zapewnia lepsze odprowadzenie ciepla.Przez maly odlew obudowy i dzieki uniknie¬ ciu rur z zebrami zostaje osiagniete znaczne zmniejszenie ciezaru, polaczone z oszczednoscia miejsca, wskutek czego sprezarka nadaje sie szczególnie do statków. Skuteczne, posrednie oddzielanie oleju i wody z poprzednio sprezo¬ nego czynnika równiez zasadniczo sprzyja po- % lepszeniu stopnia sprawnosci i pewnosci dzia¬ lania maszyny, co ma wielkie znaczenie szcze¬ gólnie w instalacjach przenosnych, jak na przy¬ klad na okretach. Jest równiez stalym wyma¬ ganiem oti^ymywanie powietrza mozliwie wol¬ nego od zaoliwienia. Dogodne dobudowanie oddzielacza daje dalej moznosc latwego oczy¬ szczaniago. - Przyklad wykonania wynalazku jest blizej przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 pokazuje czesciowy podluzny1 pnzekrój w kie¬ runku osi napedzajacej, a fig. 2 — czesciowy po¬ dluzny przekrój poprzecznie do osi napedzaja¬ cej.Wedlug rysunku chlodnice 2 i 3 sa umie¬ szczone w przestrzeni 1 z woda chlodzaca cy¬ linder, równolegle i symetrycznie do tulei cy¬ lindra 4. Przez chlodnice^ przeplywa uprzed¬ nio sprezony czynnfe z I stopnia, a przez chlo¬ dnice 3 czynnik : sprezony do koncowego cis¬ nienia z II stopnia. Czynnik . wchodzacy w chlodnice 2 przedostaje sie przez laczaca czesc 5 w uklad rur, a po dokonanym ostudzeniu przechodzi (fig. 2) w przestrzen uksztaltowa¬ na jako oddzielacz 6, który polaczony, z czescia 5 umocowany jest na pokrywie 12. .Z oddzielacza 6 czynnik przechodzi przez przewód 7 do zaworu ssacego U stopnia. Czyn^ nik sprezony do koncowego cisnienia przeply¬ wa przewodem 8 do chlodzacego elementu 3, a z niego do zbiornika lub miejsca uzytkowania.Czynnik chlodzacy, plynacy przewaznie wkrzyzowo-przeciwnym pradzie wchodzi w otwór 9 i opuszcza cylinder przez wylot 10. Na rysunku liczba 11 oznaczono przestrzen odgra^- dzajaca wode chlodzaca pomiedzy laczaca cze¬ scia 5 i przestrzenia cisnienia uksztaltowana jako oddzielacz 6. Przez odpowiednie pokrywy 12, przestrzenie z woda chlodzaca sa szczelnie zamkniete. Do tych pokryw 12 przymocowane sa chlodzace elementy 2 i 3, które w przypad¬ ku demontazu moga byc razem z tymi pokryj wami wyciagniete, z przestrzeni 1 z woda chlo^ dzaca cylinder. PL