Wynalazek dotyczy wrebiarki z obracajacym sie w obydwóch kierunkach wrebnikiem; na obwodzie wrebnika umieszczone sa narzedzia skrawajace, posiadajace dwa po przeciwnych stronach lezace ostrza o wzglednym ograniczo¬ nym ruchu, wahliwym w stosunku do wrejbni- ka. Jeden zespól ostrzy pracuje przy obracaniu sie wrejbnika w jednym kierunku, a drugi — przy obracaniu sie wrebnika w kierunku prze¬ ciwnym. Wynalazek mozna stosowac równiez przy stosunkowo krótkich wrejbnikach, tzw. tarczach wrebowych.Celem wynalazku jest takie umieszczenie narzedzi skrawajacych na wrebniku, aby mo¬ gly one z cala pewnoscia przyjmowac wlasciwe polozenie, odpowiadajace kierunkowi obrotu wrebnika, zwlaszcza musi byc wykluczone za¬ kleszczanie sie jednego lub kilku nozy, gdyz moze to prowadzic do powaznych zaburzen w uzytkowaniu wrebiarki. Drugim celem wyna¬ lazku jest moznosc mozliwie bezposredniego przenoszenia z silnika napedowego lub odpo¬ wiedniego elementu przekladni zebatej skute¬ cznej mocy na narzedzia skrawajace lub imak nozowy, na którego zewnetrznym koncu umie¬ szczone sa dwuostrzowe narzedzia skrawajace, rozrychlajace wegiel lub inne kopaliny.Dalszym celem wynalazku jest przeniesienie czesci przekladni zebatej miedzy silnikiem na¬ pedowym i narzedziami skrawajacymi lub wrebnikierai do wnetrza wrebnika, aby w ten sposólb osiagniecia (mozliwie malej pojemnosci calej maszyny. Równiez dazy sie do takiej przebudowy napedu, aby wzgledne polozenie osi silnika napedowego i osi wrebnika, moglo' byc dowolnie wybierane i dostosowywane do specjalnych zastosowan wrebiarki.Zgodnie z wynalazkiem imaki nozowe, swy¬ mi zewnetrznymi, zaopatrzonymi w jedno lub kilka narzedzi skrawajacych koncami, wysta-ja^prez ^yjarani^ fcj. ^wory wrebnika, które ograniczaja wahliwy ruch imaka nozowego, a swymi wewnatrz wrebnika lezacymi konca¬ mi sa powiazane z elementem przekladni ze¬ batej, na który dziala moment obrotowy silni¬ ka napedowego.Ograniczenie ruchu wahliwego imaków no¬ zowych najkorzystniej odbywa sie za pomoca zderzaków, które tworza równolegle do osi bo¬ ki wybran znajdujacych sie w czlonie zewne¬ trznym wrebnika. Obydwa wyznaczone przez te zderzaki polozenia imaka- nozowego sa polo¬ zeniami roboczymi narzedzi 'skrawajacych dla jednego lub drugiego kierunku obrotu wrebni¬ ka.Ograniczony wahliwy ruch imaków nozo¬ wych we wrebniku odbywa sie dokola sworz¬ ni, które osadzone sa równoiegle do osi wreb¬ nika; na poczatku dzialania momentu obroto¬ wego przy; uruchamianiu wrebiarki, wymie- / niony element przekladni zebatej ustawia ima- ki nozowe w polozenie robocze za pomoca obrotu imaków nozowych dokola sworznia; gdy imaki nozowe przylegaja juz mocno do zde¬ rzaków, to wówczas moment obrotowy jest przenoszony przez te zderzaki i sworznie na wrebnik, który teraz wykonuje ruch obrotowy w tym samytn^kierunku co; i narzedzia skra¬ wajace; tylko na poczatku pracy wrebiarki - moze zachodzic wzgledny ruch obrotowy na¬ rzedzia skrawajacego i wrebnika.Imaki nozowe sa z obydwóch stron zaopa¬ trzone w wystepy, które przy zderzeniu sie imaka nozowego z jednym bokiem wybrania - ukladaja sie pod przeciwleglym tegoz bokiem i w ten spusób zamykaja wybranie, uszczel- nitijac je przed dostepem pylu.Elementem przekladni zebatej, który dzi*!£ na wewnetrzne konce imaków nozowych, moze byc wspólosiowy z wrebnikiem i niezaleznie od niego . obracajacy sie pierscien, zaopatrzony we wglebienia lub wreby miedzyzebne, który- rymi zazebiaja sie wewnetrzne konce imaków nozowych albo. za pomoca nosów, albo tez za pomoca wspólpracujacego uzebienia. Na tym pierscieniu znajduje sie równiez wieniec zeba¬ ty, z którym zazebia sie lezace w innej, lecz równiez prostopadlej do osi wrebiarki pla¬ szczyznie male kolo zebate napedzane od sil¬ nika. Przewaznie uzebienie zazebiajace sie z malym kolem zebatym silnika, znajduje sie na wewnetrznej powierzchni tworzacego kolo zebate pierscienia, podczas gdy wgiebienia lub uzejbienie do zazebiania., sie z wewnetrznymi koncami imaków nozowych wykonane jest na zewnetrze!} °j powierzchni tego pierscienia.Uksztaltowany w postaci kola zebatego pier¬ scien moze byc osadzony obrotowo na piascie wrebnika. Inna budowa odznacza sie tym, ze uksztaltowany jako kolo zebate pierscien osa¬ dzony jest obrotowo na wewnetrznym kolnie¬ rzu pierscieniowym wrebnika; w tym przypad¬ ku pierscien moze byc uksztaltowany bardziej plasko.Umieszczenie imaków nozowych na osadzo¬ nych we wrebniku sworzniach moze byc wy¬ konane albo w taki sposób, ze sworznie osa¬ dzone sa obrotowo we wrebniku, a imaki no¬ zowe sa zaklinowane na sworzniach, przy tym caly zespól imaków nozowych moze byc osadzony na tym samym sworzniu i wystarcza, gdy z zespolu tylko jeden imak nozowy, za* po¬ moca osadzonego na jego wewnetrznym koncu nosa lub zeba, zazebia sie z elementem prze¬ kladni; albo sworznia sa osadzone obrotowo we wrebniku, a imaki nozowe sa na nich za¬ klinowane, przy czym kazdy imak nozowy mo¬ ze miec duza szerokosc i w ten "sposób na jego zewnetrznym koncii mozna umiescic szereg dwuostrzowych 'nozy.Za pomoca przedstawionego nowego ukladu konstrukcyjnego,, przy najmniejszej ilosci po¬ szczególnych elementów przekladni zebatej stworzono mocne, przenoszace naped polacze¬ nie miedzy silnikiem napedowym i obracajacy¬ mi sie wraz z wrebnikiem narzedziami skrawa¬ jacymi. Sam wrebnik jest w znacznym stopniu odciazony od przenoszenia sil napedzajacych.Sluzy on jedynie do tego, aby przekladnie ze¬ bata i inne wrazliwe na uszkodzenia czesci wrebiarki oslaniac od zanieczyszczenia przez zrychlona przez noze kopalina.Na rysunkach pokazane sa dwa przyklady wrebiarek wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia czesc przekroju wrebnika z nape¬ dzajacym malym kolem zebatym i duzym ko¬ lem zebatym wraz z zaklinowanymi na nim no¬ zami, fig. 2 — widok z góry, fig. 3 — widok calej, na ociosie weglowym pracujacej wrebiar¬ ki z przekrojem przez wrebnik i widokiem ta¬ smowego urzadzenia transportowego, na któ¬ rym wrebiarka *moze byc przewozona, fig. 4 — pionowy przekrój przez wrebnik, ograniczajaca scianke obudowy wrebiarki i czesc przekladni zebatej wspólpracujacej z imakami nozowymi a fig. 5 — analogiczny jak na fig. 1 przekrój plaszczyzna zaznaczona linia a—a na fig. 4.. Na fig. 3 widoczny jest. ocios weglowy, w którym wrebniki wykrawaja wrab, dotykajacypoziomu pokladu. Liczba 1 oznacza przenosnik, który na wysunietym w Kierunku ociosu we¬ glowego ramieniu ma umieszczona rure. Po rurze tej slizgaja sie sanie wrebiarki. Silnik napedzajacy wrebiarki znajduje sie powyzej przenosnika, na duzej ponad nim wysokosci.Na nieruchomej krótkiej osi 4, obraca sie na lozyskach waleczkowanych piasta 6 wrebnika 21. Na piascie obraca sie wieniec kola zebate¬ go 7 o Wewnetrznym uzebieniu. • Z wiencem tym zazebia sie male kolo zebate 8, osadzone na wale silr/ka napedzajacego. Zewnetrzny obwód wienca kola zebatego 7 zaopatrzony jest w rowki 9t.Sworznie 10. sa osadzone obrotowo w bocz¬ nych scianach wrebnika 21. Na kazdym sworz¬ niu 10 zaklinowany jest zespól imaków nozo¬ wych 11. Tylko imak nozowy 11, znajdujacy sie od strony silnika napedowego, posiada nos 12, którym, zazebia sie on z rowkiem 9 wienca kola zebatego 7. Na zewnetrznym koncu ima¬ ków nozowych osadzone sa noze 13, zaopatrzo¬ ne w dwa ostrza 18 i 19 (fig. 1). Otwartemu na zewnatrz, o ksztalcie litery V wycieciu 15 (fig. 2) w imakach nozowych, odpowiada pod¬ luzny otwór 16, wykonany w uchwycie narze¬ dzia skrawajacego; wyciecie i podluzny otwór sluza w razie koniecznosci do wybicia narze¬ dzia skrawajacego.Oslona zewnetrzna 5 wrebnika 21 posiada wybranie 17 w tej oslonie o ksztalcie prosto¬ katnym. Obydwa równolegle do osi" boki 20, sa zderzakami dla imaka nozowego U. Fig. 1 przedstawia polozenie imaka nozowego 11 w przypadku, gdy kolo zebate 7 i wrebnik 21 wy¬ konuja ruch obrotowy, zgodny z kierunkiem ruchu wskazówek zegara.Z obydwóch stron imaków nozowych 11 wy¬ konane sa wystepy 14. Wówczas gdy imak no^ zowy przylega do jednego boku 20 wybrania 17, to wystep 14 uklada sie na drugiej stronie pod drugi bok 20 wybrania; w ten sposób wy¬ branie 17 zostaje przykryte i wnetrze wrebni¬ ka wraz ze znajdujacymi sie tam elementami przekladni zebatej zostaje zabezpieczone przed wtargnieciem^ zrychlonych bryl kopaliny.Przy uruchamianiu wrebiarki male kolo ze¬ bate 8 zazebia kolo zebate 7 i nosy 12 imaków nozowych 11, zazebiajace sie z rowkami 9 zo¬ staja w ten sposób przestawione, ze zajmuja 'polozenie odpowiadajace wybranemu kierun¬ kowi obrotu; przy dalszym obrocie imaki no¬ zowe 11 wprawiaja w ruch obrotowy wrebnik 21 za pomoca sworzni 10.Zamiast kola zebatego 7 o uzebieniu wew¬ netrznym, na piascie 6 wrebnika 31 mozna umiescic odpowiednio szerckie-walc-oweitolo ze¬ bate o uzebieniu zewnetrznym. ^Przy takini wy¬ konaniu imaki nozowe trafiaja- swymi, zebami w uzebienie walcowego kola- zebatego, a,male kolo zebate 8 umieszcza sie w innych plaszczyz¬ nach pionowych, umieszczajac - je -kolejno za imakami nozowymi.Przy ukladzie wrebiarki wedlug fig. 4 i 5 liczba 4 oznaczono os wrebiarki, liczba 21 — wrebnik, liczba 5 oslone zewnetrzna wrebnika, liczba 6 — piaste wrebnika, liczba 7 -^ nape¬ dzane od malego kola zebatego 8 duze kolo ze¬ bate. Liczba 13 oznaczono narzedzia skrawaja¬ ce, które zaopatrzone sa w dwa ostrza 18 i 19.Oslona zewnetrzna 5 wrebnika. ma .równiez wybrania 17, do równoleglych do osi, boków 20 których, dotykaja imaki nozowe 28.i ,.¦ Imaki nozowe 28 w tym wykonaniu, maja duza szerokosc w kierunku osi wrebnika, pra¬ ktycznie biorac równa calej, szerokosci wreb¬ nika. Na kazdym imaku nozowym osadzony • jest zespól czterech narzedzi skrawajacych 13.Imak nozowy 28 jest osadzony obrotowo na sworzniu 29. Sworznie 29 sa osadzone, nieru¬ chomo w bocznych scianach wrebnika 21. Rów¬ niez w tym wykonaniu imaki nozowe, posiada¬ ja wystepy 14, które przykrywaja wybranie 17 i chronia wnetrze wrebnika £1 grzed zanieczy¬ szczeniem. Podczas gdy prey wykonaniu wed¬ lug fig. 1, 2 i 3 kolo zebate 7 siegalo do wne-. trza za pomoca wykonanego pod katem pro¬ stym zatoczenia, a, samo ulozyskowanie bylo na piascie wrebnika, to kolo zebate 7 w wykona¬ niu wedlug fig. 4 J -.5 za pomoca waskiego kol¬ nierza 25 osadzone, aesj obrotowo na. umiesz¬ czonym wewnatrz kalnierzu pierscieniowym 26, t osadzonym nieruchomp ,na zewnetrznej scianie wrebnika 21. Za pomoca uszczelnienia labiryntowego 24 uzyskano szczelne zamknie¬ cie wnetrza wrebnika od strony wystepu' 23, który znajduje sie na oslonie 22 wrebiarki.Stosunkowo szeroki nos 27 na wewnetrznym koncu imaka nozowego 28 zazebia sie z. row¬ kiem 9 na zewnetrznej powierzchni kola zeba¬ tego 7. Dzieki temu uzyskuje sie zdolne do przenoszenia duzej mocy polaczenie' miedzy napedem z jednej strony, a imakiem nozowym 28 z narzedziami skrawajacymi 13 i wrebni- kiem 21 — z drugiej strony. PL