Opublikowano dnia 2 czerwca 1959 r.HOL t A POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITE) LUDOWE) OPIS PATENTOWY Nr 41982 KI. 21 d1, 45 Centralne Biuro Konstrukcyjne Maszyn Elektrycznych*) Katowice, Polska Maszyna prqdu stalego Patent trwa od dnia 24 listopada 1958 r.Wspólczesnym maszynom pradu stalego sta¬ wia sie coraz wyzsze wymagania. Nowoczesne uklady napedowe wymagaja np. bardzo, szybkich zmian predkosci obrotowej. Napedowe silniki pradu stalego narazone sa przy tym na duze przeciazenia pradowe.Szybkie zmiany predkosci obrotowej mozna uzyskac przez wyeliminowanie bezwladnosci magnetycznej ra drodze przeplywu strumienia magnetycznego. Jak wiadomo, warunek ten spel¬ niaja blachowane obwody magnetyczne. Wpro^ wadzenie ich do nie skompensowanych maszyn pradu stalego pozwala na zastosowanie w znany sposób dzielonch biegunów glównych, które ograniczaja jednoczesnie strumien magnetyczny poprzecznej reakcji twornika. Maszyny takiej konstrukcji charakteryzuja sie dzielonymi wzdluz osi biegunami glównymi.Polówki sasiadujacych ze soba biegunów wraz z czescia jarzma stanowia jedna calosc w ksztal- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa inz. Alojzy Spyrka i inz.Piotr Roch. cie podkowy i sa wykonane z blach. Do jarzm tych podków przymocowane sa bieguny zwrotne.Calosc ukladu magnetycznego jest wprasowana w cienkoscienny zeliwny kadlub. Rozwiazanie to ma istotne wady, gdyz na skutek superpozy¬ cji strumieni magnetycznych zachowuje sie efekt znieksztalcajacego i rozmagnesowujacego dziala¬ nia poprzecznej reakcji twornika, poza tym sprzyja ono powstawaniu duzego strumienia rozproszenia biegunów zwrotnych, który pogar¬ sza warunki komutacji a wiec ogranicza prze- ciazalnosc maszyn pradu stalego. Wymienione wady spowodowaly, ze tego rodzaju konstruk¬ cja nie rozpowszechnila sie.Przedmiotem wynalazku jest wprowadzenie do znanej maszyny pradu stalego oddzielnych obwodów magnetycznych dla strumienia biegu¬ nów glównych i zwrotnych, które sa tak roz¬ mieszczone, ze1 zostaje znacznie ograniczony strumien rozproszenia biegunów zwrotnych oraz dzialanie znieksztalcajace i rozmagnesowujace poprzecznej reakcji twornika.Osiagnieto to wedlug wynalazku przez zawie¬ szenie w stojanie obwodów magnetycznych bie-gunów glównych i zwrotnych wzgledem siebie tak, iz sa one oddzielone od siebie przestrze¬ nia powietrzna. Wskutek tego strumienie czyn¬ ne tych biegunów nie sa ze soba sprzazone.Maszyna pradu stalego wedlug wynalazku jest uwidoczniona schematycznie przykladowo na rysunku, na któi*ym fig. 1 przedstawia ja w pólwidoku i pólprzekroju podluznym, fig. 2 zas — w przekroju poprzecznym.Strumien biegunów g'ównych zamyka sie przez Wachowane czesci stojana 2, oddzie¬ lone gcI kadluba 1 podkladkami niemagne¬ tycznymi 7. Uzyskuje sie w ten sposób du¬ za szczeline powietrzna pomiedzy kadlubem 1 i obwodem magnetycznym biegunów glównych.BJachowane czesci stojana 2 sa przykrecone do kadluba 1 za pomoca niemagnetycznych $rub 8.Strumien biegunów zwrotnych zamyka sie prz£z bieguny zwrotne 3 o dwu ramionach ojsjME kadlub 1. Ramiona biegunów zwrotnych 3 sa zamocowane do kadluba 1 srubami 9 w ten sposób, ze obwód magnetyczny biegunów zwrot¬ nych 11 jest obdzielony od obwodu magnetycz¬ nego biegunów glównych JO duzymi szczelina¬ mi powietrznymi.Uzyskuje sie w ten sposób dwa oddzielne ob¬ wody magnetyczne, przy czym w stojanie nie zachodzi superpozycja strumieni magnetycznych, wystepujaca' We wszystkich maszynach pradu .stalego dotychczasowej konstrukcji.Rozdzielone za pomoca duzych szczelin po¬ wietrznych obwody magnetyczne strumienia biegunów glównych 10 i zwrotnych 11 ograni¬ czaja znacznie strumien rozproszenia pomiedzy nimi. Zapewnia to prawidlowa komutacje dla duzych przeciazen, umozliwiajac równoczesnie zmniejszenie czynnych magnetycznie przekro¬ jów czesci blachowanych stojana 2 i dwura- miennych biegunów zwrotnych 3. Rozdzielone obwody magnetyczne ograniczaja ponadto sku¬ tecznie dzialanie znieksztalcajace i rozmagne- sowujace strumienia poprzecznej reakcji twor- nika. Dzieki zawieszeniu obydwu obwodów magnetycznych wzgledem siebie jak gdyby w powietrzu, strumien poprzecznej reakcji twor- nika nie moze sie praktycznie rozwinac. Uzy¬ skane dzialanie stabilizacyjne poprawia dodat¬ kowo warunki komutacji oraz regulacji pred¬ kosci obrotowej. PL