KI. 27 c 9.M#p F&^ci Isfyoo Wynalazek dotyczy miarkownika dla sprezarek odsrodkowych, zapomoca które¬ go zmieniana zostaje ilosc obrotów spre¬ zarki wylacznie cisnieniem lub iloscia po¬ wietrza, lecz trzymana jest miarkownikiem na wielkosci, nastawianej kazdorazowo ci¬ snieniem lub iloscia powietrza.Mozna zapomoca zmian ilosci obrotów sprezarki, uskutecznionych cisnieniem lub iloscia powietrza, utrzymywac stale cisnie¬ nie lub miarkowac wedlug oznaczonego prawidla, a mianowicie przez to, ze urucho¬ miane cisnieniem koncowem lub posred- niem miarkowniki cisnienia lub ilosci po¬ wietrza polaczone beda z zespolem draz¬ ków tak, ze ilosc obrotów sprezarki bedzie wzrastac ze wzrostem cisnienia wzglednie ilosci powietrza. i Pomysl wynalazku opiera sie na tern pojeciu, ze cale zachowywanie sie sprezar¬ ki odsrodkowej okreslane jest trzema wiel¬ kosciami: A. iloscia obrotów, B. cisnieniem powietrza, C. iloscia powietrza, i ze te trzy wielkosci zalezne sa od siebie tak, ze przez ustalenie dwóch wartosci, jednoznacznie okreslana jest trzecia wartosc.Dotychczas istnial taki poglad, ze miar¬ kowanie na jednakowe ilosci wykonalne by¬ lo wylacznie tylko zapomoca dynamiczne¬ go cisnieniawprzewodzie ssawczym wzgled¬ nie tlocznym sprezarki, a wiec tylko za¬ pomoca miarkownika ilosci powietrza. Ni¬ niejszy wynalazek polega jednak na tern pojeciu, ze jednakowa ilosc moze byc osia¬ gnieta takze przez miarkownik cisnienia powietrza, a mianowicie wtedy, gdy pomre-dzy miarkownikiem cisnienia a miarkowni- kiem predkosci bedzie istnialo spetane po¬ laczenie tego rodzaju, ze do pewnego ozna¬ czonego cisnienia powietrza bedzie naleza¬ la zupelnie oznaczona niezmienna ilosc ob¬ lotów- Do tego potrzebne jest tylko to, ze ; miarkownik cisnienia bedzie tak urzadzony, ze ze wzrostem cisnienia powietrza bedzie szlo w parze zwiekszenie sie ilosci obrotów sprezarki. W celu osiagniecia regulowania wedlug linji 6—m jia fig. 1 rysunku, musi wiec byc organ miarkujacy tak nastawiony, ze przy polozeniu miarkownika cisnienia maszyna napedna przy odpowiedniem ci¬ snieniu w b bedzie robila rt4 obrotów, na¬ tomiast przy polozeniu miarkownika ci¬ snienia odpowiadajacem cisnieniu w m=n7 obrotów na minute.Przez odpowiednie nastawieniemiarkow¬ nika cisnienia i organu miarkujacego w za¬ leznosci pd cisnienia powietrza, da sie prze¬ prowadzic kazde dowolne miarkowanie we¬ wnatrz ograniczonych linja a — b — e i d— b — e powiarzchni c — 6 — e i a — 6 — d, a wiec takze miarkowanie wedlug linji k — / na fig. 1.Znanemi dotychczas miarkowaniami ilo¬ sci powietrza zapomoca miarkownika ilosci powietrza nie da sie osiagnac miarkowanie na liaje k -- U poniewaiz tu wystepuje wzrost cisnienia powietrza tylko ze zmniej¬ szeniem sie ilosci powietrza.Istotna róznica sposobu miarkowania wewnatrz obrebu powierzchni c — 6 —• e i d — b — a, w przeciwienstwie do miarko¬ wania w obrebie powierzchni c — 6 — d i e — b — a, polega na tern, ze przy pierw¬ szym sposobie z wzrastajacem cisnieniem powietrza wystepuje wzrost ilosci obrotów, zas przy ostatnim sposobie zmniejszenie sie ilosci obrotów.W celu miarkowania na jednakowe ci¬ snienie powietrza w podobny sposób po¬ trzebne bylo dotychczas uzycie miarkow¬ nika cisnienia. Jakkolwiek miarkowanie na jednakowa ilosc powietrza da sie przepro¬ wadzic w zaleznosci od cisnienia powietrza mozliwe jest takze, stosownie do niniej¬ szego wynalazku, przeprowadzic miarkowa¬ nie na jednakowe cisnienie powietrza, z po¬ moca miarkownika ilosci powietrza, t. j. dy¬ namicznego miarkownika cisnienia, gdy przytem zostanie nastawiona ilosc obrotów przez miarkownik ilosci powietrza. Azeby np. miarkownikiem ilosci powietrzaprzepro¬ wadzic miarkowanie pomiedzy stanowiska¬ mi b i e (fig. 1) na jednakowe cisnienie po¬ wietrza, wystarczy, azeby przy ilosci powie¬ trza w punkcie b, odpowiadajacemu poloze¬ niu miarkownika ilosci powietrza, organ miarkujacy maszyny napednej przyjal od¬ powiednie ilosci obrotów n4 polozenia, na¬ tomiast przy odpowiadajacem punktowi e polozeniu miarkownika ilosci powietrza przyjal polozenie, odpowiadajace ilosci ob¬ rotów n7.W taki sam sposób mozna przeprowa¬ dzic przez odpowiednie nastawienie miar¬ kownika ilosci powietrza i organu miarku¬ jacego w zaleznosci od ilosci powietrza kaz¬ de dowolne miarkowanie w wykresie spre¬ zarki. Szczególnie wazne sa jednak miarko¬ wania wewnatrz ograniczonych linjami k—/ id— e powierzchni / — b — eid — 6 — k, poniewaz przeprowadzenie tych miarkowan z pomoca miarkownika cisnienia natrafia na trudnosci* Fig. 2 i 3 przedstawiaja rozmaite przy¬ klady wykonania miarkowania.Na fig. 2 osadzono wrzeciono miarkow¬ nika na trwalej podstawie, który zbudowa¬ ny jest w ten sposób, ze juz mala czesc 10 — 11 jego suwu 10 — 12 wystarcza azeby organ miarkujacy 6 przesunac z polozenia skrajnego do innego polozenia. Tuleja 2 miarkownika laczy sie z drazkiem 2—3—4.Przegub 4 polaczony jest z trzonem 23 tloczka 5 w komorze 22 i grzybkiem 6 za¬ woru 24. W przegubie 3 zaczepia drazek laczacy 29, który polaczony jest z przegu¬ bem 27 dzwigni 9. Na ostatni oddzialywuja przyrzad do sterowania 8 i miarkownik ci¬ snienia powietrza 7. Skoro wzrosnie cisnie¬ nie powietrza oddzialywujacego przez rur- — 2 —ke 33 na powierzchnia tloczka 13 w miar- kowniku cisnienia powietrza 7, wtedy spre¬ zyna 16, dzialajaca na dolna strone tloczka, zostaj e zgnieciona. Wskutek tego obniza sie drazek 14 wahajacej okolo przegubu 27 dzwigni 9. Tloczki 17 i 18 tlumika 8 zosta¬ ja opuszczone, przez to przeplywa plyn po¬ mocniczy z rurki 19 do rurki 21 i podnosi tloczek 5 i grzybek 6, a wiec zwieksza wlot do turbiny, pedzacej sprezarke odsrodko¬ wa a tern samem takze sprawnosc i ilosc obrotów tejze. Pod wplywem zwiekszonej ilosci obrotów podnosi sie tuleja 2 miarkow- nika 1 i prowadzi wraz z tloczkiem 5 tloczki 17 i 18 tlumika zpowrotem do ich polozenia srodkowego. W urzadzeniu we¬ dlug fig. 3 przegub 4 jest uksztaltowany ja¬ ko os obrotowa, a wrzeciono 23 przez u- mieszczenie w posrodku przyrzadu tlumia¬ cego zalaczone jest do przegubu 27 dzwi¬ gni 9.Skoro przytem wzrosnie cisnienie po¬ wietrza, wtedy drazek 9 zostaje równiez o- puszczony nadól okolo przegubu 27 i wsku¬ tek tego tloczek 5 i grzybek 6 zostaja pod¬ niesione przez plyn pomocniczy; przez to zostaje zgnieciona sprezyna 26. Pod dzia¬ laniem napiecia sprezyny 26s jako tez wsku¬ tek wzrostu sprawnosci spowodowanego podniesieniem grzybka 6, nastepuje w krót¬ kim czasie przy równoczesnem przesunie¬ ciu tulei 2 miarkownika 1 powrót tloczka 17 i 18 do ich srodkowego polozenia. No¬ wemu polozeniu miarkownika, jak równiez otwarciu grzybka 6, odpowiada zmieniony stan bezwladnosci.O ile przeprowadzenie miarkowania wymaga zamiast uzywanego miarkownika cisnienia powietrza, miarkownika ilosci po¬ wietrza, to ruch tloczka 13 w cylindrze 7 nalezy odprowadzic z dynamicznego cisnie¬ nia w przewodzie powietrza sprezarki. Do tego celu musza byc zalaczone rurki 33 i 34, jak wskazuja limje kreskowane na fig. 3, do dwóch róznych miejsc przewodu powietrz¬ nego 35, a mianowicie przewód 33 w miejscu wyzszego cisnienia.Do zwiekszenia róznicy cisnienia w o- bydwu rurkach 33 i 34 sluzy przedstawiony na fig. 3 przewód powietrzny 35. Rurka 33 wlaczona zostaje wtedy najcelowiej w miej¬ scu przewodu przed zwezeniem, a rurka 34 w najwezszem miejscu przewodu 352 To samo urzadzenie moze byc takze zastoso¬ wane przy miarkowniku wedlug fig. 2. W obydwu wypadkach daje sie zastosowac takze regulowanie ilosci powietrza wedlug fi& 4, gdzie dynamiczne cisnienie wzmoc¬ nione dzialaniem ssawczem przelatujacego powietrza przesuwa krazek 36 przeciw na¬ ciskowi sprezyny 37 i skutkiem tego usku- tecznia. przesuniecie drazka 14 wzglednie przegubu 15 odpowiednio do wzrostu ilo¬ sci powietrza. Zamiast tego opisanego miar¬ kownika ilosci powietrza da! sie w tym celu zastosowac takze kazdy inny miarkownik, którego ruchy w jakikolwiek sposób usku¬ tecznione zostaja przez dynamiczne cisnie¬ nie w przewodzie powietrznym.Jako obciazenie tloczka 13 przyjeto przy opisanych urzadzeniach sprezyne.Przestawienie miarkownika 7 przeprowa¬ dzone zostaje przez to proporcjonalnie do statycznego lub dynamicznego cisnienia. Tak odbywa sie miarkowanie, stosownie do fig. 2 i 3 na pewnej oznaczonej prostej lub krzy¬ wej linji. Jednak to miarkowanie mozna przeprowadzic takze na kazdej dowolnej innej krzywej, gdy sie zastosuje zamiast jednostajnie zmieniajacego sie', obciazenia na dolna strone tloczka 13 obciazenie, zmieniajace sie niejednostajnie, odpowied¬ nio do zamierzonego miarkowania. Takie niejedncstajnie zmieniajace sie obciazenie mozna przeprowadzic np. w ten sposób, ze zamiast sprezyny 16 zastosuje sie kilka sprezyn, które beda dzialac jedna po dru¬ giej, lub w ten sposób, ze przestrzen pod tloczkiem 13 polaczy sie rurka 34 z prze¬ strzenia o jednostajnem lub zmieniajacem sie cisnieniu, przyczem wtedy to cisnienie samo, lub poparte jedna wzglednie kilkoma sprezynami bedzie dzialalo na tloczek 13.W ten sposób daje sie przeprowadzic np. — 3 —zamiast miarkowania p — b — r (fig. 1) miarkowanie na kreskowanej krzywej p— b — s, które pomiedzy temi samemi co po¬ przednio liczbami obrotów n4 — n7 dozwa¬ la na osiagniecie znacznie wiekszego wzro¬ stu ilosci powietrza.Dla istoty wynalazku niema znaczenia, czy sposób miarkowania wykonany zostaje calkowicie lub w czesci maszynowo czy recznie, przyczem miarkownik cisnienia lub objetosci powietrza moze byc zastapiony praca ludzi dozorujacych. Opisane przy¬ rzady miarkujace moga takze dzialac na rozmaitego rodzaju silniki, np. na elek¬ tryczny lub gazowy silnik lub na urzadze¬ nie turbiny parowej o podwój nem cisnie¬ niu. Miarkowanie moze byc takze wlaczone do wlotu pary w zaleznosci od cisnienia pa¬ ry odlotowej, którego uruchomienie odbywa sie niezaleznie od miarkowania powietrza. PL