PL41870B1 - - Google Patents

Description

% Opublikowano dnia 23 listopada 1959 r. <4 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 41870 KI. 12 p, 4 Societe des Usines Chimiaues Rhóne — Poulenc Paryz, Francja Sposób wytwarzania nowych pochodnych fenotiazyny Patent trwa od dnia 26 maja 1955 r.Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania no¬ wych pochodnych o ogólnym wzorze: V\# i Jf-R, We wzorze tym A oznacza alifatyczny, nasy¬ cony dwuwartosciowy rodnik weglowodorowy o lancuchu prostym lub rozgalezionym, zawiera¬ jacy 2—6 atomów wegla.Ri oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa nizsza, arylowa lub aralifatyczna.Y i Yt — oznaczaja atom wodoru lub chlorow¬ ca, albo grupe alkilowa, nizsza alkoksy, arylowa lub aryloksy, znajdujaca sie najkorzystniej w przypadku Y w polozeniu 1 lub 3 (numeracja Beilsteina), przy czym pierscien fenotiazyny moze posiadac dalsze podstawniki poza Y i Ylf a jeden lub kilka atomów wegla w pierscieniu pipera- zynowym moze byc podstawionych grupa mety¬ lowa. Przez „nizsza grupe alkilowa" nalezy ro¬ zumiec grupe alkilowa zawierajaca nie wiecej niz 6 atomów wegla, a najkorzystniej nie wie¬ cej niz 4.Wynalazek dotyczy nie tylko zasad odpowia¬ dajacych wzorowi I, lecz równiez ich soli i ich czwartorzedowych pochodnych amoniowych, a takze ich soli ze zwiazkami, na przyklad z 8-chloroteófilina.Te nowe zwiazki mozna otrzymywac róznymi sposobami, przy czym najwazniejszy sposób po¬ lega ogólnie na reakcji miedzy pochodna feno¬ tiazyny o wzorze:a zwiazkiem Q, przy czym grupa P i zwiazek Q sa tego rodzaju, ze Q dzialajac na zwiazek od¬ powiadajacy wzorowi II wprowadza lub tworzy w polozeniu 10 pierscienia podstawnik o wzorze: reszte estru siarkowego lub sulfonowego, jak rodnik p-toluenosulforiianu), a pozostale sym¬ bole posiadaja znaczenie podane powyzej.Reakcja fenotiazyny o ogólnym wzorze: /VV\ y.4 Y V\A/ i H VI -A-tG-R* z pochodna piperazyny o ogólnym wzorze: KI.We wzorach II i III, At oznacza badz grupe A (wzór I), badz dwuwartosciowa grupe dajaca sie przeksztalcic przez redukcje w grupe A, B2 — oznacza badz grupe Ri (wzór I), badz grupe da¬ jaca sie przeksztalcic w grupe A, a Y i Yt — maja znaczenie podane powyzej. Jeden lub kil¬ ka atomów wegla w pierscieniu piperazynowym moga byc podstawione grupa metylowa, a piers¬ cien fenotiazyny moze zawierac poza podstawni¬ kami Y i Yt równie inne podstawniki.Szczególne 'postacie wykonania ogólnego spo¬ sobu podanego w ustepie poprzednim sa naste¬ pujace: 1. Reakcja fenotiazyny o ogólnym wzorze: AM, ;+ 4-y \/\v/V I AA-X IV. z pochodna piperazyny o ogólnym wzorze: Hlf~ti-R* V. przy czym X oznacza reszte estru zdolnego do reakcji (na przyklad atom chlorowca, lub K-ArlClt-R* w/. w których symbole posiadaja znaczenie poda¬ ne powyzej. 3. W przypadku wytwarzania zwiazków, w któ¬ rym pierscien piperazynowy nie jest zam¬ kniety reakcja feniotiazyny o ogólnym wzo¬ rze: CH2 -CH2~X ze zwiazkiem o wzorze R2NH2, przy czym symbole posiadaja znaczenie podane powyzej.Sposoby te mozna przeprowadzac ogrzewajac reagenty w obecnosci lub bez rozpuszczalnika organicznego i jezeli jest to pozadane, w obec¬ nosci alkalicznego srodka kondensujacego, na przyklad metalu alkalicznego, lub pochodnej metalu alkalicznego jak wodorotlenek, wodorek, amidek, lub alkoholan, a zwlaszcza w obecnosci wodorotlenku lub amidku sodowego.Jako przypady zwiazków o grupie dajacej sie przeksztalcic w grupe Ri (jezeli Rt nie oznacza — 2 —atomu wodoru) mozna przytoczyc nastepujace zwiazki posrednie, które mozna wytworzyc spo¬ sobami powyzej podanymi i przeksztalcic je jak podano ponizej: zwiazek dajacy sie przeksztalcac przez alkilo¬ wanie w odpowiednie pochodne w których Ri oznacza grupe alkilowa, i *«-*. (/-co-, *J (R3 oznacza grupe alkilowa, aralkilowa lub ary- Iowa) zwiazek dajacy sie przeksztalcic przez re¬ dukcje w odpowiednie zwiazki, w których grupa Ri jest grupa alkilowa lub aralkilowa.Jako przyklady zwiazków o grupie dajacej sie przeksztalcic w grupe Ru jezeli R^ oznacza atom wodoru, mozna przytoczyc nastepujace zwiazki posrednie, które mozna wytworzyc sposobami dowolnymi. a) zwiazki zawierajace grupe: -ArlfJt-CHAH, xi. dajaca sie przeksztalcic przez redukcje (odbenzylowanie) . b) zwiazki zawierajace grupe: -/i-O^ XII dajaca sie przeksztalcic przez nitrozowanie i rozpad, c^ zwiazki zawierajace grupe: -ArQ-C00R. XUL w której R4 oznacza grupe weglowodorowi, dajaca sie przeksztalcic przez hydrolize, d) zwiazki zawierajace grupe: -AtO-C0-N(RsL xiv \ w której R5 oznacza kazdy dogodny rod¬ nik, np. weglowodorowy, dajacy sie prze¬ ksztalcic przez hydrolize.Jako przyklady zwiazków o dwuwartosciowej grupie dajacej sie przeksztalcic w grupe At z grupa dajaca sie przeksztalcic w R^ lub bez niej, mozna przytoczyc amidy posrednie naste¬ pujacych rodzajów: a) /vV\ xv- % \A/\/ h2-C0-N N-R2 ^/vV\ xvi f-y \A/A/ hfCO-NJ-CO-Ri przy czym A2 oznacza rodnik weglowodorowy, alifatyczny, zawierajacy 1—5 atomów wegla, ; — 3 —a pozostale symbole maja znaczenie podane po¬ wyzej. Przeksztalcenie dokonuje sie za pomoca znanych sposobów redukcji, stosujac na przy¬ klad wodorek Mtowo-glinowy.Inny sposób wytwarzania zwiazków o wzorze ogólnym I polega na cyklizacji odpowiedniego siarczku dwufenylowego o ogólnym wzorze: X.-4- w którym Hal oznacza atom chlorowca, a pozo¬ stale symbole maja znaczenie podane powyzej.Cyklizacje przeprowadza sie najkorzystniej w rozpuszczalniku rodzaju podstawionych amidów nizszych kwasów alifatycznych w obecnosci al¬ kalicznego srodka kondensujacego, jak wodoro¬ tlenek lufo weglan metalu alkalicznego, i — je¬ zeli jest to pozadane — w obecnosci katalizatora wiazacego chlorowcowodór, jak sproszkowana miedz. :.¦.:•*¦¦¦ Nowe zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wynalazku, o budowie odpowiadajacej wzorowi I, posiadaja ciekawe wlasciwosci farmakodyna- miczne; stwierdzono zwlaszcza, ze sa one bardzo czynnymi srodkami antyepileptyc^ymi i prze- ciwwymiotowymi. Odpowiednie czwartorzedowe pochodne amoniowe wykazuja silne dzialanie jako srodki obnizajace cisnienie.^Zwlaszcza silne dzialanie przeciwwymiotowe wykazuja te zwiazki, w których Y jest atomem wodoru lub chloru w polozeniu 3, YA — atomem wodoru, A — rodnikiem — (CH2)3 — i Ri — atomem wodoru lub grupa metylowa albo ety¬ lowa, przy czym pierscien piperazynowy moze byc ewentualnie podstawiony grupa metylowa.Wynalazek wyjasniaja blizej podane w dal¬ szym ciagu przyklady: Przyklad I. 78,5 g 10-(2'^chloroetylo)-feno- tiazyny i 76 g bezwodnej piperazyny ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 4 godzin w 75 cm3 metanolu. Produkt zadaje sie 100 om3 wody destylowanej i ekstrahuje chlo¬ roformem, stosujac 2 razy po 100 cm3. Warstwe chloroformowa, przemywa sie dwukrotnie 50 om3 wody i nastepnie wstrzasa z 150 cm3 2 n kwasu solnego. Wytraca sie 10,5 g osadu^ który odsa¬ cza sie.- Osad przekrastylizowany z butanolu uzytego w ilosci 60 cm3 na 1 g etanowi dwu- ohlorowodorek l,4^dwu- (10'-fenotiazynyloetylo) -piperazyny, topiacy sie ostro w temperaturze 220^0.Wodny roztwór chlorowodorowy zadaje sie 100 cm3 lugu sodowego < = 1,33) i ekstrahuje czterokrotnie stosujac po 50 cm3 chloroformu.Po wysuszeniu wyciagu chloroformcwego i za¬ geszczeniu go pod próznia otrzymuje sie 74 g 10-[2/-(l"jpdperazynylo) — etylo]- fmotiazyny. Po zadaniu zasady alkoholem i eterem zawieraja¬ cym chlorowodór, otrzymuje sie dwuchlorowo- dorek, który po przekrystalizowaniu z etanolu 90%-owego uzytego w ilosci 25 om3 ma 1 g, topi sie ostro w temperaturze 260°C.Przyklad II. Ogrzewa sie 10 g fenotiazyny i 2, 25 g amidku sodowego w 75 cm3 ksylenu i nastepnie kondensuje z roztworem ksyleno- wym l-(2'-chloroetylo) -4-benzyloksykarbonylo- piperazyny, otrzymanej z 16 g odpowiedniego chlorowodorku. ._.-_-,..Przez traktowanie 100 cm3 wody, wyciaganie dwukrotne 50 cm3 2 n kwasu solnego, traktowa¬ nie wodorotlenkiem sodowym, ekstrahowanie chloroformem i nastepne przeprowadzenie w chlorowodorek, otrzymuje sie bezposrednio ten sam co w przykladzie I dwuehlorowodorek 10-[2Xl"MP&P©razynylo)^tylo]-fenotiazyny.Chlorowodorek l-{2'-ariloroetyio)- 4-benzylo- ksykarbonylopiperazyny, o ostrej, temperaturze topnienia 130—132°C, otrzymuje sie dzialajac chlorkiem tionylu w srodowisku benzenu na chlorowodorek l-(2'-hydroksyetylo)- 4-benzylo- ksykarfocinylopiperazyny. 1-2'- hydroksyetylo-4- benzyloksykairbonylopiperazyne, wrzaca w tem¬ peraturze 286—288°C pod cisnieniem 1 mm Hg, otrzymuje sie przez kondensacje tlenku etylenu z 1-Jbenzyloksykarbonylopiperazymgf w metanolu.Przyklad III. 10,5 g 10-(2'-chloroetylo)- fenótiazyny i 22,8 g 1-etyl©piperazyny ogrzewa sie do temperatury 180°C w ciagu 4—5 godzin.Po oziebieniu dodaje sile 25 cm** wody. Ekstrahu¬ je sie dwukrotnie 25 cm3 eteru. Roztwór etero¬ wy wstrzasa sie "z 60 cm3 n HO. Dekantuje sie wartwe kwasna i zadaje 15 cm3 stezonego lugu sodowego. Zasade wyciaga sie dwukrotnie 20 cm1 eteru i suszy sie nad siarczanem sodowym.Po zageszczeniu pod próznia otrzymuje sie 11,4 g 10-[2'-(4/lf-etylo-l/'- piperazynylo) -etylo]-fenotia¬ zyny o ostrej temperaturze topnienia 72°C.Pikrynian tej zasady topi sie ostro w tempera¬ turze 260°C. 2 g 10-[2'-(4"-etylo- 1"^piperazynylo) -etylo]- fenotiazyny i 10 cm3 jodku metylowego ogrzewa sie w ciagu 2 godzin pod chlodnica zwrotna.Nadmiar jodku metylowego oddestylowuje sie — 4 —i rozpuszcza pozostala zywice w 10 cm3 wody.Do roztworu dodaje sie wegla odbarwiajacego, saczy i odparowuje • w prózni w temperaturze 20^,. Pozostalosc przekrystalizowuje sie z 50 om3 90%-owego etanolu i otrzymuje 2,8 g dwujodo¬ metylanu 10-[2'-(4" -etylo- l^-piperazynyloj-ety- lo]- fenotiazyny o ostrej temperaturze topnienia 240QC.Przyklad IV. Postepujac jak w przykla¬ dzie III, ale wychodzac z 5y25 g 10-(2'-chloroety- lo^fenotiaizyny i 10 g 1-rnetylopiperaizyny otrzy¬ muje sie 5,6 g 10-[2'-{4"-metylo-r'-piperazynylo)- etylo]-fenotiazyny w postaci lepkiej zywicy.Pikrynian tej zasady topi sde ostro w tempe¬ raturze 265°C. 5 g 10-[2'-(4" -metylo-l''-piperazynylo)-etylo]- fenotiazyny z 5 cm3 metanolu i z 10 cm3 jodku metylowego ogrzewa sie pod chlodnica zwirotna w ciagu 3 godzin.. Krysztalki odsacza sie, prze¬ mywa dwukrotnie 5 om3 metanolu, a nastepnie przekrystalizowuje z 85 cm3 metanolu. Otrzy¬ muje sie 4,2 g dwujodometylanu 10-[2'-{4"- me¬ tylc^r'-piperazynylo) -etylo]- fenotiazyny topia¬ cego sie z rozkladem w temperaturze okolo 230°C.Odpowiedni dwuipiknynian otrzymany dziala¬ niem piikrynianu 'litu, po przekrystalizowaniu z mieszaniny dwumetyloformamidu z woda {po 50%) topi sie w temperaturze 282°C (blok Ma- quenne'a).Zastepujac jodek bromkiem metylowym w metanolu i ogrzewajac w rurze. zatopionej do temperatury 80°C w ciagu 16 godzin, otrzymuje sie dwubromometylan 10- [2'-(4" -metylo-1"- piperazynylo) -etylo] -fenotiazyny, topiacy sie po ptrzekryisltalizowaniu z metanolu w tempera¬ turze okolo 250°C (blok Maquenne'a).Przyklad V. Wychodzac z 5,25 g 10-(2'- chloroetylo)- fenotiazyny i 15,5 g 1-benzylopipe- razyny otrzymuje sie 80 g 10-[2'-(4"-benzylo-l"- piperazynylo)- etylo]- fenotiazyny. Traktujac za¬ sade alkoholem i eterem zawierajacym chloro¬ wodór otrzymuje sie dwuohlorowodorek, który przekrystalizowuje sde z wody, uzytej w ilosci 7 om3 na 1 g. Dwuchlorowodorek topi sie ostro w temperaturze 230°C.Przyklad VI. Wychodzac z 5,25 g 10-(2'- chloroetylo)- fenotiazyny i 16,2 g 1-fenylopipera- zyny, otrzymuje sie 6,5 g chlorowodorku, który przekrystalizowuje sie z mieszaniny dwufmetylo- formamidu i wody (2 :1), uzytej w ilosci 30 cm3 na 1 g. Chlorowodorek 10-[2'-(4"- fenylo-l^-pi- perazynylo)- etylo]-feniotiazyny topi sie ostro w temperaturze 245°C.Przyklad VII. Postepujac jak w przykla- -X dzie III, lecz wychodzac z 5;25 g 10-{2'-chloro- etylo)- fenotiazyny i 15,6 g 1, 2f 3, 5, 6-piecio- metylopiperazyny, otrzymuje sie 5,2 g 10-[2'-(l'", 2", 3", 5", 6/,-piecdometylo-4"-piperazynylo)-ety¬ lo] -fenotiazyny w postaci lepkiej zywicy.Pikrynian tej zasady topi sie ostro w tempe¬ raturze 228°C.Przyklad VIII. Postepujac jak w przy¬ kladzie III, lecz wychodzac z 11 g 10-(3'chloro- 'propylo- fenotiazyny i 22,8 g 1-etylopiperazyny otrzymuje sie 11,7 g 10-[3'- (4"-etylo- 1^-plper , zynylo)npropylo]-fenoitiazyny o ostrej temperatu¬ rze topnienia 52°C.Pikrynian tej zasady topi sie ostro w tempe¬ raturze 258°C.Pod chlodnica zwrotna ogrzewa sie w ciagu 3 godzin 3 g 10-[3/-(4'/-etylo-l"-pipea:azynylo)- propylo]-fenotiazyny z 10 cm3 metanolu d 10 om1 jodku metylu. Odparowuje sie nadmiar jodku i alkoholu, a pozostalosc przekrystalizowuje z 250 cm3 98%owego alkoholu etylowego. Otrzy¬ muje sie 2,3 dwujodometylanu 10-[3'-(4/,f-etylo- r'-piperazynylo-propylo]-fenotiazyny, o tempe¬ raturze topnienia 225°C. Odpowiedni dwupikry- nian topi sie w temperaturze 220°C.P r zy k l a d I X. Postepujac jak w przykla¬ dzie III, lecz wychodzac z 5,5 g 10-{3'-idhloropro- pylo)-fenotiazyny i 5,1 g 1-etylo- 2, 3,5,6-czte- rometylopiperazyny otrzymuje sie 3 g 10-[3'-(l"- etylo-2", 3", 5", 6"-czterometylo -4"-piperazyny- lo)^propylo]-fenotiazyny w postaci lepkiej zywi¬ cy. Jej pikrynian topi sie ostro w temperaturze 158°C.Przyklad X. Postepujac jak w przykladzie III, lecz wychoidzac z 11 g 10-(2'K*hlofopropylo)- fenotiazyny i 21 g 1-etylopiperazyny otrzymuje sie 7,5 g 10-[2/-4"-etylo-l//-piperazynylo)-propy- lo]-fenotiazyny o ostrej temperaturze topnienia 68°C.Pikrynian tej zasady topi sie 'Ostro w tempe¬ raturze 250°C.Przyklad XI. W ciagu 5 godzin ogrzewa sie do temperatury 200°C 5,5 g 10-(2'^chloropro- pylo)-fenjotiazyny i 16,2 g 1-fenylopiperazyny.Do mieszaniny dodaje sie 50 cm3 wody i eks¬ trahuje najpierw 50 cm3 eteru, a nastepnie 20 cm3 eteru. Roztwór eterowy wstrzasa sie z 50 cm3 7%-owego kwasu solnego. Otrzymuje sie 4,5 g chlorowodorku slabo rozpuszczalnego, który przekrysitalizowuje sie z 50 cm3 wodnego , roztworu zawierajacego 70% dwumetyloforma- •midu. Otrzymuje sie 3,5 g chlorowodorku 10-[2'- (4"-fenylo- l"-piperazynylo)Hpropylo]- fenotiazy¬ ny o ostrej temperaturze topnienia 245°C.Przyklad XII. 9,3 g 3-chlorofenotiazyny v -i 2 g amidku sodowego ogrzewa sie w 75 cim3 ksylenu. Nastepnie ikondensuje sie z 45 cm3 roz¬ tworu ksylenowego zawierajacego 8 g l-(2'-chlo- roetylo)-4-metylopiperazyny utrzymujac tempera- rature wrzenia w ciagu 5 godzin. Przez dalsza zwykla przeróbke otrzymuje sie 14,5 g dwu- chlorowodorku 3-chloro-lO- [2'-(4"-metylo- 1"- piperazynylo)- etylo]-fenotiazyny, który mozna przekrystalizowac z alkoholu absolutnego uzy¬ tego w ilosci 10 cm'' alkoholu na 1 g. Otrzymany dwuchlorowodorek topi sie ostro w (temperatu¬ rze 253—255°C.Dwuchlorowodorek l-(2'-chloroetylo)- 4-imety- lopiperazyny topi sie ostro w temperaturze 285^. Otrzymuje sie go dzialaniem chlorku tionylu na l-(2'-hydroksyetylo)- 4-nietylopipera- zyne w chloroformie.Przyklad XIII. Ogrzewa sie na lazni pod chlodnica zwrotna w ciagu 5 godzin 27 g 3^chlo- ro-10- (3'-chloropiropylo) -fenotiazyny z 22,4 g bezwodnej piperazyny d 25 cm3 metanolu. Na¬ stepnie dodaje sie do mieszaniny 100 cm3 wody i 100 cm3 chloroformu. Roztwór wstrzasa sie ze 100 cm3 n HC1, potym kwasny roztwór alkali- zuje 50 cm3 lugu sodowego (d = 1,33) 1 eks¬ trahuje dwukrotnie 50 cm1 cMoroformu. Otrzy¬ muje sie 15,2 g zasady, która zadaje sie 10 g kwasu maleinowego i 200 cm3 octanu etylowego.Maleinian przekrystaliizowuje sie z 750 cni3 eta¬ nolu. Otrzymuje sie 18 g kwasnego dwumaled- mianu 3-chloro-10-[3'- <1"-piperazynylo) ^propy- lo]-fenotiazyny o ostrej temperaturze topnienia 186*C.Przyklad XIV. Pod chlodnica zwrotna ogrzewa sie w ciagu 5 godzin 20 g p-toluenosul- foniami 3^3'^chloro-lO'- fenotiazynylo) ^propylu z 11,6 g bezwodnej piperazyny i 35 cm3 meta¬ nolu. Do mieszaniny dodaje sie 35 cm3 wody i ekstrahuje 70 cm3 chloroformu. Roztwór chlo¬ roformowy wstrzasa sie z 50 cm* 10%-owego kwasu solnego. Kwasny roztwór alkalizuje sie 50 cm3 roztworu wodorotlenku sodowego (d = 1,33) i ekstrahuje zasade 50 cm3 chlorofor¬ mu. 6,5 g otrzymanej zasady zadaje sie 5 g kwasu, maleinowego 100 cm3 octanu etylowego.Otrzymuje sie 8 g kwasnego dwumaleanianu 3-chloro-10-[3'- (l"npiperazynylo)- propylo]- fe¬ notiazyny, który przekrystalizowany z etanolu topi sie w temperaturze 186°C. 20 g p^toiluenosulfonianu 3-(3'-chIoro- 10'-fe- notiazynylo)- propylu otrzymuje sie dodajac do 14,6 g 3-(3'-chloro- 10'-fenotiazynylo)- propano- lu 73 ,g bezwodnej pirydyny w ciagu 1 godziny w temperaturze okolo 5°C 10,5 g p^toluenosulfo- chlorku. Mieszanine pozostawia sie na okres 48 godzin w temperaturze 0^C, a nastepnie prze¬ mywa w obecnosci eteru woda lodowata, roz¬ cienczonym kwasem solnym i 5%-owym wod¬ nym roztworem weglanu sodowego. Zageszcza sie w temperaturze 20°C.Przyklad XV. Postepujac jak w przykla¬ dzie 111, lecz wychodzac z 19 g 3-chloro-10- (3'Hchloropropylo)- fenotiazyny i !5 g 1-nretylo- piperazyny otrzymuje sie 15,8 g 3-chloro-10-[3'- (4"-metylo-l" -^piperazynylo)- propylo]- fenotia¬ zyny, której dwuchlorowodorek topi sie ostro w temperaturze 195QC. Pikirynian tej zasady topi sie ostro w temperaturze 250°C. 2 g otrzymanego 3-chloro-10-[3'- (4"-metylo- 1"-piperazynylo)- propyloHenotiazyny pgrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu jednej godzi¬ ny z 10 cm3 jodku metylowego. Produkt zagesz¬ cza sie, rozpuszcza w wodzie, przesacza, suszy pod próznia i przekrystalizowuje z metanolu.Otrzymuje sie 2 g dwujodometylanu 3-chloro- 10-[3'- (4"-metylo-l"-piperazynylo)- propylo]-fe- notiazyny topiacego sie ostro w temperaturze 266^. 1,6 g 3-chloro-10-[3'- (4"^metylo- ^-pipe¬ razynylo)- propylo]-feno chlodnica zwrotna w ciagu 1 godziny z 0,8 g 8-chloroteofiliny i 2,5 cm3 metanolu. Nastepnie dodaje sie 5 cm3 metanolu i 1 cm3 wody i ogrze¬ wa do wrzenia w ciagu */2 godziny. Pozostalosc nierozpuszczalna odsacza sie na goraco. Roztwór alkoholowy krystalizuje przy oziebianiu. Odsa¬ cza sie krysztaly, przemywa alkoholem i suszy pod próznia. Otrzymuje sie 8-chloroteo'f,ilinian 3-chloro-10_ [3'- (4"-metylo- 1"-piperazynylo)- propylo]-fenotiazyny o ositrej temperaturze top¬ nienia 175°C.Przyklad XVI. Z 20 g p-toluenosulfoinia- nu 3- (3'^chloro- 10'- fenotiazynylo)- propylu i 13,5 g 1-metylopiperazyny postepujac jak w przykladzie XIV otrzymuje sie 16 g dwumalei- nianu 31-chloro-lO- [3'- (4"-metylo-l"- piperazy¬ nylo)- propylo]-fenotiazyny o temperaturze top¬ nienia 228°C.Postepujac jak w przykladzie XV, lecz stosu¬ jac jodek etylowy zamiast metylowego, otrzy¬ muje sie dwujodoetylan 3-chloro-10- [3'-{4"- metylo- 1 "-piperazynylo)- propylo]-fenotiazyny o ostrej temperaturze topnienia 233"C.Przyklad XVII. Postepujac jak w przy¬ kladzie III, lecz wychodzac z 11,7 g 3-chloro- -10-(3'-chlo'roprqpylo)-fenotiazyny i 20 g 1-etylo- pipsirazyny, otrzymuje sie 10,6 g 3-chloiro-10-[3'- (4"-etylo- 1"-piperazynylo)- propylo]- fenotiazy¬ ny w postaci lepkiej zywicy.Po zadaniu zasady alkoholem i eterem nasy¬ conym chlorowodorem otrzymuje sie dwuchloro- — 6 —wodorek, który przekrystalizowuje sie z alkoho¬ lu absolutnego biorac na 1 g 25 cm3 alkoholu.Dwuchlorowodorek ma temperature topnienia 220°C (ostry punkt topnienia), a piikrynian — 265°C. 1,2 g otrzymanej 3-chloro-10- [3'-{4"-etylo-l"- piperaizynylo)Hpropylo]- fenotiazyny ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 2 godzin z 10 cim3 jodku etylowego. Odparowuje sie na lazni i otrzymana zywice rozpuszcza w 10 cm3 wody.Przez oziebienie otrzymuje cie 1,5 g krysztalów, które przekrystalizowuje sie 25 cm3 80%-owego etanolu. Otrzymuje sie 0;8 g dwujodoetylanu 3-chloro-lO- [3'-(4"-etylo 1"-piperazynylo)- pro¬ pylo]-fenotiazyny o ostrej temperaturze topnie¬ nia 260°C. 3,4 ,g 3^chloro-10- [3'_ (4"-etylo- l"^pdperazy- nylo)- propylo]- fenotiazyny ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna z 4 g kwasu teofilinooctowe- go i 15 cm3 etanolu, nastepnie oddestylowuje aJlkohol pod próznia i pozostalosc suszy w próz¬ ni w obecnosci kwasu siarkowego. Otrzymuje sie 7,4 g diwuiteoMinooictanu 3-chloro-lO- [3'- (4"-etylo-l"- piperazynylo)- propylo]- fenotiazy¬ ny niezbyt czystego, rozpuszczalnego w wodzie, topiacego sie ostro w temperaturze 100^. 2 g 3-chloro-10- [3'-(4"-etylo- 1'Hpiperazynylo)- propylo]-fenotiazyny ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 2 gadzim z 1,6 g 8-chloroteofi- liny w 9 cm3 metyleketonm al cm3 wody. Roz¬ twór zageszcza sie, a nastepnie rozpuszcza w 10 cm3 etanolu. Roztwór (krystalizuje powoli.Otrzymuje sie 2,3 g dwu-8-chloroteofilinianu 3-chloro-lO- [3'-(4"-etylo- 1"-piperazynylo)- pro¬ pylo]- fenotiazyny, o ostrej temperaturze topnie¬ nia 185°C. 2 g 3-chloro-lO- [3'- ,(4"-etylo_ l"-piperazyny- lo)-ipropylo]- feaoitiazyny ogrzewa sie pod chlod¬ nica zwrotna w ciagu 172 godziny z 3 g jodku metylowego i 10 om3 acetonu. Mieszanine za¬ geszcza sie, rozpuszcza w wodzie, saczy, suszy pod próznia w temperaturze 20°C i przekrysta- lizowuje z. 10 cm3 metanolu. Otrzymuje sie 0.6 g dwu^odometylanu 3-chloro-10- [3'- (4"-etylo-l"- piperazynylo)- propylo]- fenotiazyny, % topiacego sie ostro w temperaturze 260—265-C.Przyklad XVIII. Postepujac jak w przy¬ kladzie III, lecz wychodzac z 12;4 g 3-chloro-10- (2'-chloroprqpylo)- fenotiazyny i 22,8 g 1-etylo- piperazyny otrzymuje sie 8,3 g 3-chloro-10- [2'- (4"-etylo- r'-piperazynylo)_ propylo]- fenotiazy¬ ny w postaci lepkiej zywicy. Pikrynian tej za¬ sady topi sie ostro w temperaturze 254°C.Przyklad XIX. Postepujac-jak w przy¬ kladzie XI, lecz wychodzac z 6,2 g 3-chloro-lO- (2'-chloropropylo)1fenotiazyny otrzymuje sie 3,4 g chlorowodorku 3-chloro-lO- [2'- (4^-fenylo-l"- piperazynylo)- propylo]- fenotiazyny topiacej sie w temperaturze 225°C.Przyklad XX. Mieszanine 6,65 g fenotia¬ zyny, 2 g aimidku sodowego 85%-owego i 40 cm3 ksylenu ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 1 godziny. Nastepnie dodaje sie 11 g l-(2'- fenyloalkilo)- 4-{3'-chloropropylo)- piperazyny i ogrzewa dalej w ciagu 4 godzin. Produkt roz¬ puszcza w 80 cm3 rwody i dekantuje warstwe ksylenowa, która zadaje sie 90 cm3 n HC1.Chlorowodorek 10-[3'- [4"- <2"'- fenyloallilo)- l"^piperazynylo]nproipylo]- fenotiazyny wytraca sie w postaci oleju. Zasade otrzymuje sie przez dodanie 10 cm3 roztworu wodorotlenku sodowe¬ go (4 = 1,33) i 25 cm3 alkoholu etylowego. Zasa¬ de te wyciaga sie dwukrotnie 80 cm3 eteru.Wyciag eterowy suszy sie nad siarczanem sodo¬ wym i odpedza eter na lazni. Otrzymuje sie w ten sposób 14 g 10-[3'—[V- (2"'-fenyloaUilo)- l"Hpiperazynylo]- propylo]- fenotiazyny, która oczyszcza sie za posrednictwem szczawianu w acetonie. Chlorowodorek oczyszczonej zasady to¬ pi sie w temperaturze 200—202°C.Uzyta l-(2'-fenyloallilo)- 4- <3'-chloropropylo)- piperazyne otrzymuje sie dzialaniem 1-chloro- 3-bromopropanu na l-(2'-fenyloallilo)- piperazy¬ ne w eterze.Przyklad XXI. Mieszanine 7,6 g fenotia¬ zyny, 4,5 g 85%-owego aimidku sodowego i 150 cm3 bezwodnego ksylenu ogrzewa sie pod chlod¬ nica zwrotna w ciagu 2 godzin. ^Nastepnie ozie¬ bia sie do okolo 30X11 i dodaje 15 g bromowo- dorku l-(4'- bromobutylo)- 4-etylo-piperazyiny.Mieszanine ogrzewa sie stopniowo w dalszym ciagu pod chlodnica zwrotna do wrzenia w cia¬ gu 8 godzin. Nadmiar amidku sodowego rozkla¬ da sie po oziebieniu za pomoca 20 cm3 wody i warstwe ksylenowa wyciaga dwukrotnie po 50 cm3 n HCI. Wyciagi kwasu solnego alkalizu- je sie 15 cm3 roztworu lugu sodowego (d = 1,33); zasade wydzielona w postaci oleju wyciaga sie trzykrotnie 100^ cm3 eteru; po wysuszeniu nad siarczanem sodowym oddestylowuje sie eter pod cisnieniem atmosferycznym i pozostalosc desty¬ luje pod próznia. W ten sposób otrzymuje sie 5,5 g 10-[4'- (4"-etylo- 1'ipiperazynylo)- butylo]- fenotiazyny wrzacej w temperaturze 210—215°C pod cisnieniem 0,4 mm Hg. Jej dwuchlorowodo- rek topi sie w temperaturze 218—220°C.Bromowodoreik l-(4'-bromobutylo)- 4-etylopi- perazyny bedacy substancja wyjsciowa w po¬ wyzszym sposobie otrzymuje sie przez bromo¬ wanie bromkiem tionylu w chlorofoirmie l-(4'- — 7 —hydroksybutylo)-4- etylopiperazyny wrzacej w temperaturze 110—115^0 pod cisnieniem 10,3 min Hg, przy czym te ostatnia otrzymuje sie przez ogrzewanie do 100qC w ciagu 10 godzin 1 mola 4-chlorobutanolu z 2 molami 1-etylopiperazyny.Przyklad XXII. Postepujac jak w przy¬ kladzie XII, lecz stosujac 3-chlorofenotiazyne i 1-(2'-chloroetylo)- 4-etylopiperazyne otrzymuje sie. dwuchlorowodorek 10-[2'- <4"-etylo- 1^-pipe- razynylo)- etylo]-fenotiazyiny o temperaturze top¬ nienia 228—230°C. 1,7 g 3-chloro-lO- [2'- (4"-etylo- l"^piperazy- nylo)- etylol-fenotiazyny ogrzewa sie w ciagu 4 godzin pod chlodnica zwrotna z 10 cm3 jodku metylowego. Nadmiar jodku oddestylowuje sie.Utworzona zywice rozpuszcza sie w 20 cm3 wo¬ dy, odbarwia weglem, odparowuje pod próznia w temperaturze 20°C i* przekrystalizowuje z 12 cm* 80%HDwego etanolu, Otrzymany dwujo- dametylan 3-ohloro-10- ^'-^"-etylo- 1'^pipera- zynylo)- etylo]-fenotiazyny topi sie ostro w tem¬ peraturze 262^0.Przyklad XXIII. 7 g 3^<^aiiofemotiazyny zadaje sie 1,4 g amidku sodowego w 50 cm' ksylenu, nastepnie dodaje w ciagu 10 minut 7 g l-2'-cihloroetylo)- 4Hbutyiopiperazyny w 30 cm3 ksylenu. Ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 2 godzin. Postepujac w sposób zwykly otrzymuje sie 11,9 g dwuchlorowodorku 3-chlo- ro-10- [2'- 4"Jbutylo- l"-piperazynylo)- etylol- fenotiazyny o ostrej temperaturze topnienia 208*0.Dwuchlorowodorek l-(2/-chloroetylo)- 4^buty- lopiperazyny o ostrej temperaturze topnienia 245°C otrzymuje sie dzialaniem chlorku tionylu w chloroformie na zwiiazek wodorotlenowy. 1h(2'- hydroksyetylo)-4- butylopiperazyne wrza¬ ca w temperaturze 98—100X: pod cisnieniem 1 mim Hg, otrzymuje sie przez ogrzewanie w ciagu 2 godzin na lazni l-{2'Hhydroksyetylo)- pi¬ perazyne z p^tcrtuenosulfonianem normalnego butylu i niastepne traktowanie wodorotlenkiem sodowym, chloroformem i destylacje.Przyklad XXIV. Do roztworu 44 g 3- ahloro-fenotiazyny w 250 cti1 toluenu dodaje sie w temperaturze X20°C 8,2 g amidku sodowego, nastepnie wlewa po troche w ciagu 40 minut 37 g l-(3'- chloropropylo)- 4-metylopiperazyny.Mieszanine ogrzewa sie pod "chlodnica zwrotna w ciagu 40 minut, oziebia, rozpuszcza w 200 cm1 . wody, zakwasza 40 cm3 kwasu solnego (d = 1,19), oddziela warsitwe organiczna i przemywa war¬ stwa wodna 200 cm3 eteru. Nastenie alkalizuje sie warstwe wodna 50 om3 roztworu wodoro¬ tlenku sodowego (d = 1,33) i wyciaga 300 cm' eteru. Wyciag eterowy suszy nad siarczanem sodowym, odpedza eter i destyluje. W ten spo¬ sób otrzymuje 57 g 3^chloro-10- [3'- (4'Smetylo- l^piperazynylo)- propylo]-fenotiazyny, wrzacej w temperaturze 260—275°C pod cisnieniem 2 mm Hg; jej chlorowodorek topi sie w temperaturze okolo 200—210°C. 6,9 g 3-chloro-lO- [3'- (4"Hmetylo- l"-pipera- zynylo)- propylo]-fenotiazyny ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna z 8,75 g kwasu teobromino- octowego i 20 om3 etanolu. Oddestylowuje sie alkohol pod próznia i suszy pozostalosc w próz¬ ni w obecnosci kwasu siarkowego. Otrzymuje sie 15,5 g dwutedbrominooctanu 3-chloro-10-[3'- (4"-metylo- l"npiperazynylo)-propylo]- fenotiazy- ny, rozpuszczalnego w wodzie o ostrej tempera¬ turze topnienia okolo 130°C. l-(3'-chloropropylo)-4^metylopiperazyne o tem¬ peraturze wrzenia 82—83°C pod cisnieniem 3 mm Hg mozna wytworzyc na przyklad dzialaniem 1^chloro- 3-bromopropanu na 4Hmetylopipera- zyne.Przyklad XXV. Bo roztworu 23, 4 g 3-chlorofenotiazyny w 300 ciii3 toluenu, ogrza¬ nego do temperatury 80°C, dodaje sie 12,9 amid¬ ku sodowego i. ogrzewa prawie do wrzenia (110PC). Nastepnie dodaje sie po troche w ciagu 1 godziny 27,5 g dwuchlorowodorku 1-(3'-chlo¬ ropropylo)- 4-metylopiperazyny. Po ukonczeniu dodawania ogrzewa sie dalej w ciagu 3 godzin.Po oziebieniu dodaje sie 250 cm3 wody i za¬ kwasza wobec czerwieni Kongo 30 cm3 kwasu solnego (d = 1,19). Warstwe toluenowa oddziela sie, a roztwór wodny przemywa 250 cm3 eteru, a nastepnie alkalizuje wobec fenoloftaleiny 35 cm"' roztworu wodorotlenku sodowego (d = 1,33).Zasade wyciaga sie eterem, oddziela, odpedza eter i destyluje pozostalosc. W ten sposób otrzy¬ muje sie 27,3 g 3-chloiro-lO- [3'- (4"-metylo- 1"- piperazynylo)- propylo]-ienotiazyny, której dwu¬ chlorowodorek topi. sie w temperaturze okolo 195°C.Postepujac jak w przykladzie ^XXIV z 5 g 3-chloro-10- [3'1 (4"-metylo- 1"- piperazynylo)- propylo]-fehotiazyny, 6,3 g kwasu teofilinoocto- Wego i 20 cm2 etanolu otrzymuje sie 11,2 g dwu- teofilinooctanu 3-chloro-10- [3'- (4"-metylo- 1"- piperazynylo)- propylo]-fenotiazyny niezbyt czy¬ stej, rozpuszczalnej w wodzie, o ostrej tempera¬ turze topnienia 100=0.Przyklad XXVI. 8 g 3-chlorofenotiazyny, 35 cm1 bezwodnego ksylenu i 1,52 g 95%-owego amidku sodowego ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu il2 godziny. — 8 —Do otrzymanej w ten sposób wrzacej zawiesi¬ ny pochodnej 3-chlorofenotiazyny .zawierajacej sód wlewa sie w ciagu 15 minut roztwór 9 g 1- (3'-cMOTopropylo)- 4-butylopiperazyny w 18 cm3 bezwodnego ksylenu i kontynuuje ogrzewa¬ nie pod chlodnica zwrotna w ciagu 272 godziny.Nadmiar amidku sodowego rozklada sie za pomoca 30 cm3 wody, dekantuje warstwe wod¬ na, a warstwe ksylenowa dwukrotnie wyciaga 50 cm3 muniej wiecej normalnego kwasu solnego.Wyciagi kwasu solnego alkalizuje sie 15 cm3 roz¬ tworu lugu sodowego lona w postaci oleju wyciaga sie trzykrotnie 80 cm1 eteru; po wysuszeniu nad siarczanem sodowym oddesitylowuje sie eter pod cisnieniem atmosferycznym i pozostalosc destyluje. W ten sposób otrzymuje sie 9,43 g 3^chloro-10- [3'-<4"- butylo- 1"-piperazynylo)- propylo]- fenotiazyny wrzacej w temperaturze 237—246^0 pod cisnie¬ niem 0,6 mm Hg; jej dwuchlorowodorek topi sie ostro w temperaturze 232—234°C. l^(3'-chloropropylo)- 4-butylopiperazyne stano¬ wiaca substancje wyjsciowa w sposobie powyz¬ szymi otrzymuje sie dzialaniem l-chloro-3^bro- mopropanu na 1-butylopiperazyne w eterze pod chlodnica awrotna^ wrze ona w temperaturze 85—87°C pod cisnieniem 0,8 mm Hg.. Przyklad XXVII. Postepujac jak w przykladzie XII, lecz uzywajac l^hlorofenotia- zyne i l-(2'-chiloroetylo)- 4-etylopiperazyne otrzy¬ muje sie dwucMorowodorelk l-chloro-10- [2'-(4"- etylo- l"- piperazynylo)- etylo]- fenotiazyny o ostrej temperaturze topnienia 238—240°C.Przyklad XXVIII. Postepujac jak w przykladzie XXVI lecz wychodzac z 1-chlorofe- notiazyny i M3'-cMoropropylo)- 4-etylopdpera- zyny otrzymuje sie l-chioro-10- [3"- (4"-etylo- V-piperazynylo)- propylo]-fenotiazyne wrzaca w temperaturze 213—230QC pod cisnieniem 2,25 mm Hg, z wydajnoscia 55%. Jej /dwuchlorowodorek topi sie w (temperaturze 200—202^.Przyklad XXIX. Postepujac jak w przy¬ kladzie XXVI, lecz wychodzac z 1-chlorofenor tiazyny otrzymuje sie l-chloro-10- [3'- (4"-buty- lo-l "-piperazynylo)- propylo]- fenotiazyne wrza¬ ca w temperaturze 236—245^0 pod cisnieniem 0,4 mm Hg z wydajnoscia 71%. Jej dwuchloro¬ wodorek topi sie w temperaturze 255—256°C.Przyklad XXX. Postepujac jak w przy¬ kladzie XXI, lecz wychodzac z 1-chlorofenotia- zyny otrzymuje sie z wydajnoscia 40% 1-chloro- 10-[4'- <4"-etylo- 1"^piperazynylo)- butylo]-feno- tiazyne wrzaca w temperaturze 180—210°C pod cisnieniem 0,3 mm Hg. Jej dwuchlorowodoreik topi sie w temperaturze 225—230°C.Przyklad XXXI. 21,3 g 3-metylofenotia- zyny, 4,5 amidku sodowego i 180 cm3 ksylenu ogrzewa sie do wirzenia. Nastepnie dodaje sie 22,9 g l-(3/-chlor-opropylo)-4r-etyloHpipeTazyny i ogrzewa pod chlodnica zwrotna w ciagu 3 godzin. Produkt rozpuszcza sie w wodzie i roz¬ twór ksylenowy wyciaga 2 n HCI. Warstwe wodna alkalizuje sie a nastepnie wyciaga ete¬ rem; wyciag eterowy suszy sie, eter odpedza i pozostalosc destyluje. W ten sposób otrzymuje sie 30 g 3-metylo-lO- [3'- (4"-etylo- l"-piperazy- nylo)- propyloMenotiazyny wrzacej w tempera¬ turze 233—235°C pod cisnieniem 0.2 mm Hg; jej chlorowodorek topi sie w temperaturze 242— —244°C. l-{3*-chloropropylo)- 4-etylopiperazyne wrzaca w temperaturze 83—84°C pod cisnieniem 1 mm Hg mozna wytworzyc na przyklad dzialajac l-chloro-3-bTomopropanem na 1-etylopiperazyne.Przyklad XXXII. Postepujac jak w przykladzie XXVI, lecz wychodzac z 12 g 3-me- toksyfenotiazyny i 11,5 g 1- (3'-chloropropylo)- 4-etylopiperazyny otrzymuje sie 12,5 g 3-me- toksy-10- [3'-(4"-etylo- 1"-piperazynylo)- propy¬ lo]-fenotiazyny, wrzacej w temperaturze 238— —243°C pod cisnieniem 0,7 mm Hg; jej dwuchlo¬ rowodorek topi sie w temperaturze 229°C.Przyklad XXXIII. Postepujac jak w przykladzie XXVI, lecz wychodzac z 3-metoksy- . fenotiazyny otrzymuje sie 3-metoksy-10- ;3'-{4"- butylo-1'"- piperazynylo)- propylo]- fenotiazyne, wrzaca w temperaturze 230—243°C pod cisnie¬ niem 0,35 mm Hg, .z wydajnoscia 56^(. Jej dwu- v chlorowodorek topi sie w temperaturze 252— 254°C.Przyklad- XXXIV. Do roztworu 5,5 g 1-fenylofeno'tiazyny w 55 cm3 ksylenu ogrzanego do temperatury okolo 100°C dodaje sie 0,9 g amidku sodowego. Nastepnie ogrzewa sie do temperatury zblizonej do wrzenia (120—130°C), i dodaje powoli roztworu 3,9 g l-(3'-chloroprcpy- lo)-4- metylopiperazyny w 81 cm° ksylenu. Po dodaniu kontynuuje sie ogrzewanie w ciagu W2 godziny. Po oziebieniu dodaje sie 55 cm" wody, a nastepnie zakwasza sie wobec czerwieni Kongo 6 cm3 twasu solnego (d = 1,19). Warstwe organiczna oddziela sie. Roztwór wodny prze¬ mywa sie 50 cm3 eteru, nastepnie alkalizuje wo¬ bec fenoloftaleiny 6,5-cm3 roztworu lugu sodo¬ wego (d = l,33).Wydzielona zasade wyciaga sie trzykrotnie 150 cm3 eteru. Eter odpedza sie a pozostalosc destyluje w prózni. W ten sposób otrzymuje sie 5,2 g l-fenylo-10-[3'- (4"-metylo-l"- piperazyny¬ lo)- propylo]-fenotiazyny wrzacej w temperatu- — 9 —rze 275—285aC pod cisnieniem 1 mm Hg; jej dwuchlorowodorek topi sie w temperaturze oko¬ lo 210°C.Przyklad XXXV. Postepujac jak w przykladzie XXXIV leez wychodzac z 27 g 3nme- tylofenotiazyny otrzymuje sie 40 g 3-metylo-10- [3'_ (4"-metylo-l"- piperazynylo)- propylo]-feno- tiazyny, wrzacej w temperaturze 230—245°C poid cisinieniem 0,9 mm Hg; jej dwuchlorowodorek topi sie w temperaturze okolo 200°C.Przyklad XXXVI. Postepujac jak w iprzykladizie XXXIV, lecz wychodzac z 23,4 g 3- metoksyfenotiazyny otrzymuje sie 28 g 3-me- toksy-10- [3'-(4"-metylo- l"-piperazynylo)- pro- pylo]- fenotiazyny, wrzacej w temperaturze 245—255°C pod cisnieniem 1 mim Hg; jej dwu¬ chlorowodorek topi sie w temperaturze okolo 225°C.Przyklad XXXVII. Postepujac jak w przykladzie XXXIV, lecz wychodzac z 20 g 3-fenylofenotiazyny, 200 cm3 ksylenu, 3,1 g aimid- ku sodowego i 14 g l-(3'-chloropropylo)-4-rnety- lopiperazyny otrzymuje sie 25 g 3-fenylo-10- [3M4"-metylo-l"Hpiperazynylo)- propylo]-fenotia¬ zyny, wrzacej w temperaturze 275—285°C pod cisnieniem 0,9 mm Hg; jej dwucihlorowodorek topi sie w temperaturze okolo 220-C.Przyklad XXXVIII. Postepujac jak w przykladzie XXVI, lecz wychodzac z 22,7 g 2,3- dwumetylofenotiazyny, 5 g 85%-cwego amidku sodowego, 210 cm3 ksylenu i 19,4 g l-(3'-chloro- propylo)-4-metyloipiperazyny w 50 cm3 ksylenu otrzymuje sie 24,75 g 2,3Hdwunietylo-10-[3'-{4"- metylo- 1"-piperazynylo)- propylo]- fenotiazyny wrzacej w temperaturze 215—225°C pod cisnie¬ niem 0,2 mm Hg; jej dwuchlorowodorek topi sie w temperaturze 238^0. 2,3^dwumetylofenotiazyne (o ostrej temperatu¬ rze topnienia 204°C) stanowiaca produkt wyj¬ sciowy otrzymuje sie dzialaniem siarki na 3,4- dwumetylo-dwuifenyloamine w obecnosci jodu.Przyklad XXXIX. Mieszajac 9,3 g 10- [2'- (l"f-piperazynylo)-etylo]-fenttiazyny z 9,6 g p-toluenosulfonianu n^prppylu, 2,4 g bezwodne¬ go weglanu sodowego i 15 cm3 absolutnego al¬ koholu ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna. Po 6 godzinach ogrzewania destyluje sie alkohol, nastepnie traktuje 45 cm" normalnego wodoro¬ tlenku sodowego i 100 cm3 eteru. Roztwór de- kantuje sie i przemywa 60 cm3 eteru. Roztwory eterowe traktuje sie 50 cm3 n HCI. Kwasny roz¬ twór wstrzasa sie z 20 cm"5 roztworu wodoro¬ tlenku sodowego (d = 1,33) i 2 razy z 50 cm3 eteru, .po czym suszy sie i odparowuje. Otrzy¬ muje sie 6 g zasady. Chlorowodorek wytwarza sie w srodowisku eter-alkohol. Otrzymuje sie 7,7 g dwuchlorowodorku 10- [2'- (4"npropylo-l"- piperazynylo)-etylo]-fenotiazyny, który przekry- stalizowany z 5 czesci alkoholu topi sie ostro w temperaturze 240QC.Przyklad XL. 6,2 g 10-[2'- (1"-piperazy¬ nylo)-etylo]- fenotiazyny, 6,9 g p-toluenosulfo¬ nianu n-butylu, 1,6 g bezwodnego weglanu so¬ dowego i 10 cm3 etanolu ogrzewa sie w ciagu 5 godzin pod chl0'dnica zwrotna. Produkt trak¬ tuje sie 30 en3 normalnego wodorotlenku sodo¬ wego i 2 razy po 50 cm3 eteru. Roztwór eterowy wyciaga sie dwukrotnie 20 cm3 n, HCI. Warstwe kwasna traktuje sie 10 cm3 roztworu wodoro¬ tlenku sodowego nie 50 cm3 eteru. Po odprowadzeniu traktuje sie zasade alkoholem i eterem zawierajacym chlo¬ rowodór. Otrzymuje sie, 4,5 g dwuchlorowodor- ku 10- [2'- (4"-butylo-l''-piperazynylo)- etylo]- fenotiazyny o ostrej temperaturze topnienia 226°C.Przyklad XLI. 0,4 g 3-chloro-10- [3'^pi- peraizynylo)- propylo]-fenotiazyny uwodornia sie pod cisnieniem atmosferycznym w temperaturze 20QC, w ciagu jednej godziny za pomoca 0,3 g 30%-owego formaldehydu i 10 cm3 kwasu octo¬ wego w obecnosci 0,2 platyny Adams'a uprzed¬ nio zredukowanej. Produkt odsacza sie i prze¬ mywa czterokrotnie 10 cm3 wody. Nastepnie al- kalizuje sie roztworem wodorotlenku sodowego (d = 1,33) i wyciaga trzykrotnie 25 om3 eteru i trzykrotnie 25 cm3 chloroformu, po czym su¬ szy sie, oddestylowuje rozpuszczalniki i wytwa¬ rza przez traktowanie eterem zawierajacym chlorowodór, dwuchlor-owodorek 3-chloro-10-[3'- (4"-metylo- 1"-piperazynylo)- propylo]- feinoitiazy- ny o ostrej temperaturze topnienia 195—200°C.Przyklad XLII. Roztwór 1,5 g 10-[2'-- (4"-propionylo- 1"-piperazynylo)- etylo]- fenotia¬ zyny w 8 cm3 czterohydrofuranu dodaje sie w ciagu 15 minut do eterowego 2%-owego roztwo¬ ru wodorku litoglinowego. Roztwór ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna, mieszajac w ciagu 6 go¬ dzin, po czym odstawia sie go na noc. Nastepnie traktuje sie kolejno 0,25 cm3 wody, 0,25 cm3 15%Kwej sody, 7 cm3 wody i 20 om3 chlorofor- * mu. Osad odsacza sie i przemywa 5 razy 5 om3 chloroformu. Suszy nad siarczanem sodowym.Wreszcie odparowuje sie i po dodaniu eteru za¬ wierajacego chlorowodór otrzymuje sie 1,5 g dwuchlorowodorku 10-[2'- (4"-propylo- l"-pipe- razynylo)-etylo]-fenotiazyny o ostrej temperatu¬ rze topnienia 240°C, jak w przykladzie XXXIX. — 10 —Chlorowodorek 10-[2'- (4"-própionylo-l"-pipe- » razynylo)-etylo]-feno1aazyny o ostrej temperatu¬ rze 165°C otrzymuje sie dzialaniem chlorku pro- pionylu ha 10K2'^perazynyloetylo)-fenotiazyne w obecnosci pirydyny. , Przyklad XLIII. W ciagu i/2 godziny dodaje sie roztwór 0,6 g 3-chloro-10- [3'- (4"- acetylo- l"Hpiperazynylo)ipropylo]-fenotijazyny w 8 cm3 czterohydrofuranu do 10 cm3 eterowego 2%-owego roztworu wodorku litoglinowego. Roz¬ twór ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna mie¬ szajac w ciagu 7 godzin. Postepujac jak zwykle otrzymuje sie dwuchlorowodorek 3-chloro-10-[3'- (4"-etylo- l^-piperazynylo)- propylo]-fenotiazyny o ostrej temperaturze topnienia 220—225°C.Chlorowodorek 3-chloro-10- [3'- {4"-acetylo-l"- piperazynylo)-propylo]-fenotiazyny o ostrej tem¬ peraturze topnienia 215°C otrzymuje sie dziala¬ niem chlorku acetylu i pirydyny na 3-chloro-lO- [3"- (l%piperazynylo)-propylo]-fenotiazyne.Przyklad XLIV. 1,8 g chlorowodorku 3- chloro-10- [dwu (2"'- chloroetylo)- 3'-aminopropy- lo]-fenotiazyny ogrzewa sie w rurze zatopionej w temperaturze 140°C w ciagu 4 godzin z 9 cm3 wodnego roztworu metyloaminy zawierajacego 290 g na 1 litr. Zawartosc irury traktuje sie 40 cm3 chloroformu. Warstwe wodna dekantuje sie a warstwe chloroformowa wstrzasa sie *z 15 cm3, a nastepnie z 2 cm3 n HCI. Warstwe wodna traktuje sie 10 cm3 roztworu wodorotlen¬ ku sodowego (d = 1,33) i 20 cm3 chloroformu. Po odparowaniu rozpuszczalnika otrzymuje sie 1,5 g zasady, do której dodaje sie roztworu 1 g kwa¬ su maleinowego w 5 cm3 etanolu. Po przekrysta- lizowaniu z wody otrzymuje sie diwumaleanian 3-chloro-lO- [3'- (4"-metylo-l/if-piperazynylo)-pro- pylo]-fenotiazyny o ostrej temperaturze topnie¬ nia 228^.Przyklad XLV. 0,4 g dwuchlorowodorku 10-[2'- (4"-banzylo-1"^piperazynylo)-etylo]- feno- tiazyny uwodornia sie w 7 cm3 kwasu octowego za pomoca 0,5 g palladu na weglu aktywnym (10% Pd), w temperaturze 20°C, pod zwyklym cisnieniem. Uwodornianie jest zakonczone po 2 godzinach. Produkt odsacza sie, przemywa woda zalkalizowama stezonym roztworem wodorotlen¬ ku sodowego i wyciaga sie zasade 4 razy po .10 cnv* eteru. Przez traktowanie eterem zawie¬ rajacym chlorowodór otrzymuje sie 0,2 g dwu¬ chlorowodorku 10-[2'- (^Hpiperazynylo)- etylo]- fenotiazyny, który po przekiystalizowaniu z al¬ koholu absolutnego wykazuje temperature top¬ nienia 260°C.Przyklad XLVI. 1,15 g chlorowodorku 10-[2'- (4"-fenylo- l^-piperazynykO-etylo]- feno- taazyny w 20 cm3 dwumetyloformanidu i 2 cm3 kwasu solnego w temperaturze ponizej 0°C roztworem 0,2 g azotynu sodowego rozpuszczonego w 2 cm3 wo¬ dy. Po godzinie dodaje sie 3 cm3 roztworu dwu- siarczanu sodowego (d = 1,33) i odstawia na noc.Nastepnie traktuje sie 6 cm3 roztworu wodoro¬ tlenku sodowego (d = 1,33) i 20 cm3 wody, (po czym wytrzasa sie dwukrotnie z 25 cm3 chlo¬ roformu. Przez dodanie eteru zawierajacego chlorowodór otrzymuje sie 0,9 g dwuchloowo- doirku 10-[2'- (l"npiperazynylo-(€tylo]-fenoitiazy- ny o ostrej temperaturze topnienia 260°C.Przyklad XLVII. 1, g 10-[2^- (4"-karbo- etoksy-l^^pdperazynylohetyloj-fenotiazyny ogrze¬ wa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 24 go¬ dzin z 15 cm1 alkoholowego roztworu wodoro¬ tlenku potasowego (250 g w 1 litrze). Roztwór zageszcza sie i traktuje 5 cm3 wody i 4 razy 10 cm3 eteru. Po dodaniu eteru zawierajacego chlorowodór otrzymuje sie 0,7 g dwuchloroWo-- dorku 10-[2'- (l"^piperazynylo)-etylo]- fenotisay- ny, który po przekrystalizowaniu z alkoholu wy* kazuje ostra temperature topnienia 260°C. 10-[2'-(4/'-karboetofcsy-l/'- piperazynylo)-etylo]- fenotiazyne mozna otrzymac ogrzewajac w cia¬ gu 4 godzin w temperaturze 195°C — 10,5 g 10- (2'-chloroetylo)-^enotiazyny z 31,6 g 1-karboetok- synpiperazyny. Produkt traktuje sie 30 cm3 wo¬ dy i dwukrotnie 20 cm3 eteru. Roztwór eterowy wstrzasa sie z 35 cm3 100/(powego kwasu solnego.Traktujac wodorotlenkiem sodowym 1 eterem wydziela sie 16,5 g 10-[2'- (4"-karhoetoksy-l''- piperazynylo)-etylo]-fenotiazyny o ostrej tempe¬ raturze topnienia 95°C.Przyklad XLVIII. 0,3 g chlorowodorku 10-[2'- (4"-dwuetylokarbamylo- 1"-piperazynylo) - etylo]-fenotiazyny ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 30 godzin z 7 cm"5 kwasu sol¬ nego (d = 1,19). Do produktu dodaje sie 20 cm3 wody, odsacza czesc nierozpuszczalna i traktuje przesacz 8 cm3 roztworu wodorotlenku sodowego (d = l,33). Nastepnie wyciaga sie dwukrotnie 20 cm3 chloroformu, suszy nad siarczanem sodo¬ wym, odparowuje i traktujac eterem zawieraja¬ cym chlorowodór otrzymuje 0,15 g dwuchloro¬ wodorku 10-[2'- <1"-piperazynylo)- etylo]-fenotia- zyny, który po przekryistalizowaniu z alkoholu topi sie ostro w temperaturze 260^. 10-[2'- <4"^wu€tylokairbamyio- l"ipiperazyny- lo)- etylo]- fenotiazyne mozna otrzymac przez — 11 —ogrzewanie w ciagu 5 gadzin w temperaturze .2WPC.— 5,2 g 10-(2'K?hloroetylo)-fenotiazyny z 18,5 g 1-dwuetylokarbamylopiperazyny. Po zwyk¬ lym potraktowaniu otrzymuje sie 6 g chlorowo¬ dorku 10-[2'- (4"-dwuetylokarbamylo- l"-pipera- zynylo)-etylo]-fenotiazyny o ostrej temperaturze -topnienia 182—184QC.W ten sam sposób mozna tez traktowac na¬ stepujace pochodne: chlorowodorek 10-[2'- 4"-dwumetylokarbamylo- l"-piperazynylo)-e1;ylo]jfeinotiazyny o ostrej tem¬ peraturze topnienia 215°C, 10-[2'- (4"- fenylokarbamylo- 1"-piperazynylo)- etylo]-fenotiazyne o ostrej temperaturze topnie¬ nia 160°C, chlorowodorek 10-[2'-(4//jkarbamylo- l"-piperazynylo)-etylo]-fenotiazyny o ostrej tem¬ peraturze topnienia 180°C.Przyklad XLIX. 29,6 g 3-chloro-10-(2'- chloroetylo)-fenotiazyny ogrzewa sie pod chlod¬ nica zwrotna w ciagu 6 godzin z 26 g bezwodnej piperazyny, i 30 cm3 metanolu. Produkt trakituje sie 100 cm3 chloroformu i 100 cm3 wody, saczy i warstwe chloroformowa wstrzasa ze lOO cm3 10%-owego kwasu solnego. Do warstwy wodnej dodaje sie 40 cm3 lugu sodowego (d = 1,33). Za¬ sade wyciaga sie dwukrotnie 50 om3 chlorofor¬ mu. Po odparowaniu chloroformu otrzymuje sie 27.7 g surowej zasady. Rozciencza sie ja 200 cm3 octanu etylowego i dodaje cieplego roztworu 20.8 g kwasu maleinowego w 600 cm3 octanu, etylowego. Otrzymuje sie maleinian, który pcze- krystaiizowuje sie z 1200 cm3 etanolu. Otrzymu¬ je sie 34,8 g dwumalednianu 3-chloro-10-[2'-(l"- piperazynylo)-etylo]-fenotiazyny topiacego sie w temperaturze 195^.Przyklad L. 5,7 g 3-etylofenotiazyny ogrze¬ wa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 1 godzi¬ ny z 3,6 g amidku sodowego w 150 cm3 ksylenu.W ciagu kwadransa dodaje sie 7,5 g dwuchloro- wodorku l^metylo-4-(3'-chloropropylol- piperazy¬ ny i kontynuuje ogrzewanie pod chlodnica w ciagu 6 godzin. Do produktu dodaje sie 100 cm3 wody i warstwe ksylenowa wstrzasa sie z 50 cm3 a nastepnie z 25 cm3 7%-owego kwasu solnego.Do warstwy wodnej dodaje sie 25 cm3 lugu so¬ dowego (d = 1,33), po czym zasade wyciaga sie 2 razy 25 cm3 eteru. Po odparowaniu eteru otrzymuje sie 9 g surowej zasady. Traktujac ja cieplym roztworem 5,8 g kwasu maleinowego w 150 cm3 octanu etylowego otrzymuje sie 12 dwumaleinianu 3-etylo-10-[3'- (4^-metylo-l"- pi- perazynylo)- propylo]-fenotiazyny, topiacego sie w temperaturze 200^0, który mozna przekrysta- lizowac z wody.Przy l ad LI. 6,9 g 2,5-dwumetylópiperazyny ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 7 godzin z 8,9 g pntcJuencsuilfonianu 3-chlaro-10- (3'-hydroksypropylo)- fenotiazyny i 10 cm3 me¬ tanolu. Produkt traktuje, sie 100 cm3 chlorofor¬ mu i 100 cm3 wody. Warstwe chloroformowa wstrzasa sie z 25 cm3 10%-owego HCI. Warstwe wodna odsacza sie i 'dodaje do niej 10 cm3 lugu sodowego (d = 1,33). Zasade wyciaga sie trzy¬ krotnie 25 cm3 chloroformu. Po' odparowaniu chloroformu otrzymuje sie 4 g surowej zasady.Traktujac ja eterem zawierajacym suchy chlo¬ rowodór otrzymuje sie 2,7 g dwuchlorowodorku 3-chloro-10- [3'- (2", 5"-dwumetylo- l'%piperazy- nylo)^propylo]-fenotiazyny, topiacego sie w tem¬ peraturze 195°C.Przyklad LII. Mieszanine 13,8 g 10-(2'- chloropropylo)-fenotiazyny z 13 g bezwodnej pi¬ perazyny, ogrzewa sie na lazni olejowej w tem¬ peraturze 60°C w ciagu 7 godzin. Produkt trak¬ tuje sie 40 cm3 wody i 60 cm3 chloroformu, po czym warstwe chloroformowa wstrzasa sie z 40 cm3 10%-owego HCI. Warstwe wodna odsacza sie i dodaje do niej 30 cm3 lugu sodowego (d = 1,33). Zasade wyciaga sie dwukrotnie 20 cm3 chloroformu. Po odparowaniu chloroformu otrzymuje sie 5,9 g serowej zasady. Traktujac ja 4,2 g kwasu maleinowego w 50 cm3 octanu etylowego otrzymuje sie 8,1 g dwumaleinianu 10-[2'- i(l"npiperazynylo)-propylo]-fenotiazyny, to¬ piacego sie w temperaturze 160°C i dajacego sie przekrystalizowac* z etanolu.Przyklad LIII. 7,5 g 10-(3'-chloropropy- lo)-fenotiazyny ogrzewa sie pod chlodnica zwrot¬ na w ciagu 5V2 godzin z 7 g bezwodnej pipera¬ zyny w 10 cm3 metanolu. Do produktu dodaje sie 30 cm3 wody i 2 razy po 20 cm3 chloroformu.Warstwe chloroformowa wstrzasa sie z 20 cm3 9y0^owego HCI, alkalizuje 10 cm3 roztworu wo¬ dorotlenku sodowego (d = 1,33) i wyciaga zasade dwukrotnie 20 cm3 chloroformu.Przez odparowanie otrzymuje sie 6,7 g zasady, która traktuje sie 6 g kwasu maleinowego i 150 cm3 octanu etylowego. Otrzymuje sie 7,7 g dwu¬ maleinianu *0-[3'- (l"ipiperazynylo)-propylo]-fe¬ notiazyny, .topiacego sie w temperaturze 185°C.Przyklad LIV. 8 g fenotiazyny ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 1 godziny z 1,8 g amiidku sodowego w 100 cm3 ksylenu.Do roztworu dodaje sie po kropli w ciagu 2 go¬ dzin roztworu 8,5 g l-<3'-chloropropyló)-4-mety- lopiperazyny w 20 cm3 ksylenu, po czym ogrze¬ wa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 5 godzin.Produkt zadaje sie 100 cm3 wody, a nastepnie — 12 —100 cm3 eteru. Warstwe eterowo-ksylenowa wstrzasa sie z 60 cm3 i dwukrotnie z 20 cm3 7%-owego HCI. Roztwór alkalizuje sie 40 cm3 lugu. sodowego (d = l,33) i wyciaga zasade trzy¬ krotnie 50 cm3 eteru.Przez odparowanie otrzymuje sie 13 g zasady, która traktuje sie 9 g kwasu maleinowego i 230 cm3 octanu etylowego. Surowy maleinian prze- krystalizowuje sie z 750 cm3 wrzacej wody.Otrzymuje sie 15 dwumaleinianu 10-[3'-(4/"-me- tylo-l^Hpiperazynylo^profpylol-feinotiazyiny, topia¬ cego sie w temperaturze 210°C. 10 g 10-[3'-(4"-metylo- l"Hpiperazynylo)-propy- lo]-fenotiazyny ogrzewa sie pod chlodnica zwrot¬ na w ciagu 3 godzin z 30 cm3 metanolu i 30 cm3 jodku metylowego. Otrzymanie krysztaly odsa¬ cza sie i przemywa dwukrotnie 25 cm3 acetonu.Nastepnie przekrystalizowuje sie je z 350 cim3 96%^owego metanolu. Otrzymuje sie 11,5 g dwu- jodometylanu 10-[3'-(4"'-metylo-l"-piperazynylo)- propylo]-fenotiazyny, topiacego sie w tempera¬ turze 256°C. Odpowiedni dwupikrynian topi sie w temperaturze 268°C. (blok Maquenne'a).Przyklad LV. 11,7 g 3-chlorofenotiazyny ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 2 godzin wstrzasajac z 2,7 g amidku sodowego w 50 cm3 ksylenu. W ciagu 40 minut dodaje sie roztworu 10 g l-chloro-2-metylor3-(4/-metylo-l'- piperazynylo)-propanu w 30 cm3 (ksylenu, po czym ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w cia¬ gu 18 godzin. Do produktu dodaje sie 50 cm3 wody i 50 cm3 eteru, dekantuje warstwe wodna i wstrzasa warstwe organiczna dwukrotnie z 25 cm3 10%-owego HCI. Do oddekantowanej kwasnej warstwy wodnej dodaje sie 25 cm3 lugu sodowego (d = 1,33). Zasade wyciaga sie dwu¬ krotnie 25 cm3 chloroformu, suszy nad siarcza¬ nem sodowym i odparowuje.Traktujac zasade cieplym roztworem 11 ^g kwasu maleinowego w 440 cm3 octanu etylowe¬ go, otrzymuje sie 18 g kwasnego dwumaleinianu 3-chloro-10-[3'- (4"-metylo- 1"-piperazyny 1o)- 2'- metylo- 1'ipropylo]- fenotiazyny, który po prze- krystalizowamiu z etanolu rozcienczonego 25% wody topi sie w temperaturze 230°C. Odpowied¬ ni dwupikrynian topi sie w temperaturze 268°C.Przyklad LVI. Postepujac jak w poprzed¬ nim przykladzie z 10,6 g 3-metylofenotiazyny i 10 g l-chloro-2-metylo-3- <4'-metylo-l'-pi^era- zynylo)^propanu, otrzymuje sie 10 g 3-rrtetylo-10- [3'- <4/rnmetylo- 1'ipiperazynylo)- 2'-metylo- 1'- propylo]-fenotiazyny, destylujacej w temperatu¬ rze 230—235^0 pod cisnieniem 2 mm Hg. Dwu¬ maleinian tej zasady przekrystalizowony z 90%- owego etanolu topi sie w temperaturze 204°C.Przyklad LVII. Postepujac jak w po¬ przednich przykladach z 11,3 g 3-etylofenotiazy¬ ny i 10 g l-chloro-2^metylo-3-(4'-metylo-l'-pipe- razynylo)-propanu otrzymuje sie 8,5 g 3-etylo- 10-[3'- (4"-metylo- l"-piperazynylo)- 2'-metylo-l'- propylo]-fenotiazyny, destylujacej w temperatu¬ rze 230—235°C pod cisnieniem 1 mm Hg. Dwu- maleinian tej zasady przekrystalizowany z 90%-owego etanolu topi sie w temperaturze 202^.Przyklad LVIII. Postepujac jak w po¬ przednich przykladach z 11,4 g 3-metoksyfeno¬ tiazyny i 10 g l-chloro-2-metylo-3^(4'-metylo-l'- piperazynyloHpropanu otrzymuje sie 9 g 3-me- toksy-10- [3'- (4"-metylo- 1"-piperazynylo)- 2'- metylo- l^propylo]- fenotiazyny, destylujacej w temperaturze 230°C pod cisnieniem 2,5 mm Hg.Dwumaleinian tej zasady przekrystalizowany z etanolu topi sie w temperaturze 193°C.Przyklad LIX. Mieszanine 5,8 g p-tolu- enosuLronianu 3- (3'-chloro- 10'-fenotiazynylo) -2- *metylo-lHpropylu o temperaturze topnienia 100°C i 4,4 g l-etylopiperazyny ogrzewa sie w tempe¬ raturze 160° w ciagu 8 godzin. Do produktu do¬ daje sie 25 cm3 wody i 40 cm3 eteru. Eter wstrzasa sie z 20 cm3 10-owego HCI, po czym dekantuje sie. Nastepnie do kwasnej warstwy wodnej dodaje sie 10 cm3 lugu sodowego (d = 1,33). Zasade wyciaga sie dwukrotnie 20 cm3 eteru, suszy, odparowuje i wytwarza dwumalei- . nian traktujac 3 g kwasu maleinowego w 60 cm3 octanu etylowego. Otrzymuje sie 7 g kwas¬ nego dwumaleinianu 3-chloro-l0-[3'- piperazynylo)- 2'-metylo- l'-propylo]-fenotiazyny topiacego sie po przekrystalizowaniu z wody w temperaturze 200°C.Przyklad LX. Mieszanine 5,9 g p^tolueno- sulfonianu 3-(3'-chlaro-10'-fenotiazynylo)- 2-me- tylo-1-propylu, topiacego sie w temperaturze 100°C i 3,3 g bezwodnej piperazyny w 8 cm3 propanolu, ogrzewa sie w temperaturze 120°C w ciagu 7 godzin. Do produktu dodaje sie 50 cm3 eteru i 20 cm3 8%-owego lugu sodowego. War¬ stwe eterowa wstrzasa sie z 20 cm3 10%-owego HCI, po czym dekantuje sie. Nastepnie do kwasnej warstwy wodnej dodaje sie 10 cm3 lugu sodowego (d = 1,33). Zasade wyciaga sie dwu¬ krotnie 25 cm3 eteru, suszy, odparowuje i wy¬ twarza dwumaleinian traktujac 2,5 g kwasu ma¬ leinowego w 50 cm3 ootanu etylowego. Otrzy¬ muje sie 6 g kwasnego dwumaleinianu 3-cnlo- ro-10- [3'- (1"-piperazynylo)- 2'-metylo- l^propy- 1o]-fenotiazyny, topiacego sie po przekrystalizo¬ waniu z 90%-owego metanolu w temperaturze 222°C. — 13 — PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania nowych pochodnych fenotiazyny, znamienny tym, ze poddaje sie reakcji pochodna fenotiazyny o wzorze ogól¬ nym* ze zwiazkiem Q, przy czym grupa P i zwia¬ zek Q sa tego rodzaju, ze w wyniku reakcji w polozenie 10 pierscienia fenotiazyny zo¬ staje wprowadzony podstawnik o wzorze ogólnym w którym Ai oznacza dwuwartoscflowy na¬ sycony alifatyczny rodnik weglowodorowy o lancuchu prostym lub rozgalezionym, za¬ wierajacym 2—6 atomów wegla lub dwu- wartosciowa grupe, dajaca sie przeksztalcic w taki rodnik przez redukcje, Y i Y4 ozna¬ czaja atom wodoru lub chlorowca, albo niz¬ sza grupe alkilowa, alkoksy, arylowa lub aa^yloiksy, a B2 oznacza atom wodoru Duib nizsza grupe alkilowa, arylowa albo aralii- fatyczna l ksztalcic, po czyim o ile obecne sa iwspom- niane gnupy (dajace sie przeksztalcic, prze¬ prowadza isie je w zadany koncowy atom i(lub) grupe. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze poddaje sie reakcji fenotiazyne o wzorze ogólnym: 5. 6. H/LJf-a przy czym X oznacza reszte estru zdolnego do reakcji. 3. Sposób wedlug zas-tr* 1, znamienny tym, ze poddaje sie reakcji fenotiazyne o wzorze ogólnym: xv v+ V\ z pochodna piperazyny o wzorze ogólnym: 4 Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w przypadku wytwarzania zwiazków, w których pierscien piperazynowy nie posiada podstawnika przy atomie wegla, poddaje sie reakcji zwiazek o wzorze ogólnym: A,-/v /CH2-CHz-X \hz-c%~ z pochodna piperazyny, o wzorze ogólnym: z amina o wzorze R^NH^. Sposób wedlug zastrz. 1—4, znamienny tym. ze reakcje prowadzi sie w obecnosci alka¬ licznego srodka kondensujacego. Sposób wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze jako alkaliczne srodki kondensujace sto¬ suje sie metal alkaliczny lub jego zwiazki takie jak wodorotlenek, wodorek, amidek lub" alkoholan. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, zna¬ mienna tym, ze pochodna siarczku dwufe- nylowego o wzorze ogólnym: 14 —M W Hol NH-A^/lf"ZV-/?^ w którym Hal oznacza atom chlorowca a po¬ zostale symbole . maja znaczenie powyzej podane, poddaje sie cyklizacji, po czym -ewentualnie jedna lub obydwie grupy A± i R2 przeksztalca sie w zadany koncowy atom i(lub) grupe. 9. 10. Sposób wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze cyklizacje przeprowadza sie w rozpuszczal¬ niku rodzaju podstawionych amidów nizszych kwasów alifatycznych w obecnosci alkalicz¬ nego srodka kondemsujacego. Sposób wedlug zastrz. 8, znamienny tym, ze jako srodek kondensujacy stosuje sie wodo¬ rotlenek lub weglan metalu alkalicznego. Sposób wedlug zastrz. 7—9, znamienny tym, ze reakcje prowadzi sie w obecnosci katali¬ zatora wiazacego chlorowcowodór jak sprosz¬ kowana miedz. Societe des Usines Chimiaues R h 6 n e-P oulenc Zastepca: inz. Józef Felkner, rzecznik patentowy PL