OPIS PATENTOWY Nr 41802 KI. 66 b, 16 Chodakoiuskie Zaklady Wlókien Sztucznych *) Chodaków, Polska Sposób i urzadzenie do przedzenia sztucznych jelit wiskozowych Patent trwa od dnia 15 kwietnia 1958 r.Znane sposoby przedzenia sztucznych jelit wiskozowych polegaja na wtlaczaniu plynu przedzalniczego przez cylindryczna szczeline dyszy do kapieli przedzalniczej, gdzie w proce¬ sie koagulacji i rozkladu wiskozy nastepuje for¬ mowanie blony celulozowej w postaci weza.. Dla praktyki produkcyjnej istotne znaczenie posiada pionowy uklad przedzenia z dolu do gó¬ ry, przy którym dyfcza przedzalnicza zanurzona zostaje na znaczna glebokosc pod lustro kapieli i- zwrócona szczelina wylotowa do góry. For¬ mowane jelito biegnie pionowo ponad lustro kapieli do organu odbiorczego.Przy przedzeniu zachodzi koniecznosc wpro¬ wadzania do wnetrza formowanego jelita ka¬ pieli przedzalniczej, jak równiez nadania po- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa Czeslaw Szczotarski, Stanislaw Galach, Andrzej Wysocki, Jan Alama, Jerzy Stadniczuk, Edward Wojtkowski, Raj¬ mund Rutyna, Stefan Walisiewicz, Stanislaw Sekiewicz i Grzegorz Kisdolek. przecznego wyciagu tworzacej sie blonie dla zapewnienia odpowiedniej wytrzymalosci goto¬ wego produktu.Znane sposoby przedzenia rozwiazuja wyzej przedstawione problemy w sposób skompliko¬ wany, eksploatacyjnie niewygodny, wymagajacy oddzielnego zródla zasilania wnetrza formowa¬ nego jelita gazem o okreslonym i mozliwie sta¬ lym cisnieniu lub specjalnych naprezaczy moco¬ wanych w uchwycie dyiszy, wprowadzonych do wnetrza jelita, a powodujacych czeste jego zrywy.Przy wspomnianym wyzej cisnieniowym roz¬ ciaganiu jelita, urzadzenie stosowane przy prze¬ dzeniu stanowia trzy wspólsrodkowe rurki za¬ mocowane pionowo w sposób sztywny w dnie koryta, z których pierwsza doprowadzana jest kajpiel przedzalnicza, druga sluzy do wyrówny¬ wania cisnienia wewnatrz jelita, zas trzecia do wtlaczania gazu.Niedogodnoscia omawianego ukladu jest prze- oiwpradowy wewnetrzny bieg kapieli w stosun¬ ku do jelita. Kierunek parcia wydzielajacychsie gazów przedzalniczych we wnetrzu jelita jest pjrzeciwny do kierunki* przeplywu kapieli.Z uwagina fakt** ze proces fcnmowainia biegnie w temperaturze 40—4SvC/ prfy której preznosc gazów takich jak CS2 i H2S jest bardzo wysoka, "twprza sie duze pecherze tych gazów, które z jednej strony zaklócaja przeciwpradowy prze¬ plyw kapieli, ponadto przebijaja sie przez slój kapieli ponad wewnetrzne lustro kapieli, gdzie przy gwaltownym rozprezeniu powoduja pulsa- cje gazów i okresowe zmiany srednicy formo¬ wanego jelita. Unoszenie sie pecherzy gazów przedzalniczych ponad wewnetrzne lustro ka¬ pieli ulatwia biegnace ku górze jelito. Caly uklad mimo, iz posiada regulacje cisnienia we¬ wnatrz jelita za posrednictwem hydraulicznie zamknietej rurki, wykazuje znaczna bezwlad¬ nosc, dzieki której, cisnienie wewnetrzne regu¬ lowane jest z opóznieniem i nie zabezpiecza od szkodliwych skutków pulsacji gazów.Usuniecie wyzej przedstawionych trudnosci przy produkcji jelit wiskozowych oraz zapew¬ nienie dobrej jakosci produktu uzyskuje sie przez zastosowanie przedzenia oraz urzadzen bedacych przedmiotem niniejszego wynalazku.Urzadzenie oraSz sposób formowania jelita wiskozowego wedlug wynalazku przedstawione sa schematycznie na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój pionowy punktu przedza¬ cego z opuszczanym zespolem rurkowym, fig. 2 — przekrój pionowy punfctu w plaszczyznie prostopadlej do plaszczyzny przekroju wedlug fig. 1, a fig. 3 — schemat urzadzenia do podno¬ szenia i opuszczania zestawu rurek.Do koryta przedzalniczego 1 jest doprowa¬ dzana pod stalym cisnieniem kapiel przedzal¬ nicza przewodem 2. Staly poziom kapieli w ko¬ rycie reguluje przelew 3 w górnej czesci ko¬ ryta.Przez otwór w dnie koryta, zaopatrzony w dlawice 4, jest przeprowadzony pionowo ze¬ spól dwóch wspólsrodkowych rurek 5 i 6 prze¬ suwanych w dól i w góre za posrednictwem mechanizmu A napedzanego recznie korba 7.Rurka 5 sluzy od odprowadzani z wnetrza jelita zuzytej kapieli, zas rurka 6 do regulowa¬ nia cisnienia wewnatrz formowanego jelita. Rur¬ ka^ jest przesuwana wzgledem rurki 5, co po¬ zwala na dowolne wysuniecie rurki reguluja¬ cej cisnienie w jelicie ponad wewnetrzne lustro kapieli. Zamkniecie 8 rurek uniemozliwia wy¬ plyw kapieli pod koryto, po opuszczeniu zespo¬ lu rurek do dolnego polozenia w momencie za- przedzania punktu.Mechanizm A sluzacy do podnoszenia i opusz¬ czania zespolu rurek 5 i 6 sklada sie z dwóch krazków 13, obejmujacych rurke kapielowa 5 i dociskanych wzajemnie sprezynami 14. Przez pokrecanie korby 7 naped przenosi sie przez przekladnie kól zebatych stozkowych 16 na je¬ den z krazków. Naped na drugi krazek przeno¬ si sie za posrednictwem kól zebatych czolo¬ wych 15.Przy dolnym polozeniu zespolu rurek 5 i 6, zanurza sie do koryta sztywny przewód wisko¬ zowy 9, na koncu którego umieszczona jest dy¬ sza przedzalnicza 10 zwrócona szczelina do gó¬ ry. Nastepnie za * posrednictwem mechanizmu A unosi sie zespól rurek w górne polozenie, zdej¬ muje zamkniecie rurek 8, wysuwa sie rurke 6 ponad lustro kapielowe, a uformowane jelito 11 przeklada przez galete odbierajaca 12, umiesz¬ czona na odpowiedniej wysokosci ponad lustrem kapieli w korycie. Dalej jelito przechodzi na stanowiska obróbki wykonczajacej.Kapiel przedzalnicza z koryta wchodzi pod wplywem cisnienia hydrostatycznego pomie¬ dzy scianke otworu dyszy przedzalniczej, a rur¬ ke kapielowa 5 i unosi sie we wspólpradzie z je¬ litem ku górze, gdzie wlewa sie do rurki 5 i od¬ prowadzona zostaje poza koryto przedzalnicze do ogólnego obiegu kapieli. Po uplywie krótkie¬ go czasu, wnetrze jelita pomiedzy lustrem ka¬ pieli a galeta 12 wypelnia sie gazami przedzal¬ niczymi, wystarczajacymi do wlasciwego roz¬ ciagu poprzecznego jelita. Nadmiar gazów od¬ prowadzany jest rurka 6.Ilosc wyprowadzanych na zewnatrz gazów, a tym samym i cisnienie wewnatrz jelita, re¬ gulowane jest zwyklymi sposobami — kurko¬ wym lub hydraulicznym zamknieciem dolnego wylotu rurki 6. Wspólpradowy z jelitem bieg wewnetrznego sloja kapieli zapewnia równo¬ mierne i plynne wydostawanie sie gazów prze¬ dzalniczych ponad wewnetrzne lustro kapieli, co calkowicie zapobiega pulsacji gazów i jakim¬ kolwiek zmianom srednicy formowanego1 jelita.Przedstawiony wyzej sposób formowania je¬ lita nie wymaga stosowania specjalnych urza¬ dzen lub wprowadzania dodatkowego gazu do nadawania rozciagu poprzecznego. Czynnikiem rozciagajacym jelito w poprzek sa tu gazy prze¬ dzalnicze wydzielajace sie wewnatrz jelita w czasie przedzenia. PL