Opublikowano dnia 16 wrzesnia 1958 r. t0t\iM3 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 41567 Instytut Barwników 1 Pólproduktów i/ Warszawa, Polska Sposób wytwarzania trwalych zwiazków dwuazowych Patent trwa od dnia 20 sierpnia 1955 r.Dotychczasowy sposób otrzymywania trwalych zwiazków dwuazowych nadaja¬ cych sie do mieszania z naftolami typu AS /arylidarni kwasów o - hydroksy- karboksylowych i innych/ w srodowisku alkalicznym: polegal na przeprowadza¬ niu zwiazków dwuazoniowych za pomoca lugu sodowego lub potasowego w nltro- zoaminy lub stabilizowaniu polegajacym na tworzeniu zwiazków typu dwuazoami- nowych o wzorze ogólnych Ar-N = N-N-A-X N - N - A do czego stosowano aminy o róznej budowie np. A - NH. R majace chociaz jedna grupe /£/ nadajaca rozpuszczalnosc w srodowisku alka¬ licznym, gdzie Ar oznacza rodnik aromatyczny, A - rodnik alifatyczny lub aromatyczny, R - rodnik alifatyczny, I - grupe kwasowa, - SO^H lab - COOH. x/ Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Stanislaw Pizon.Stosowane tez sa zwiazki powstajace przez dzialanie kwasnego siarczynu na dwuazoniowe zwiazki o wzorze: Ar - N = N - SOJII, w którym M oznacza Na, K.Wszystkie wymienione wyzej trwale formy zwiazków dwuazoniowych posiada¬ ja jakis dodatkowy skladnik, który laczy sie z sola dwuazoniowa, nadaje jej trwalosó i rozpuszczalnosc w srodowisku alkalicznym, natomiast po zmieszaniu z naftolem moze tworzyc barwnik pod dzialaniem parowania obojet¬ nego, kwasnego lub utleniajacego.Wynalazek polega na stwierdzeniu, ze z polaczen pochodnych aryloamido- wych kwasów o - aminokarboksylowych o wzorze ogólnym /i/ Xl NH, A •C-N- K. 0 H (n podczas dzialania na nie w srodowisku kwasnym kwasem azotawym, tworzy sie nowa trwala nieaktywna postac dwuazowa o wzorze /li/, m V^V \^c (II) która pod dzialaniem alkalii przechodzi w aktywna postac dwuazoaminowa /III/ rozpuszczalna w srodowisku alkalicznym, zdolna pod wplywem czynni¬ ków wywolujacych, takich jak rozcienczone kwasy organiczne i mineralne, pa¬ ra wodna, swiatlo do sprzegania w substancji lub na wlóknie ze skladnikami biernymi typu naftoli AS z wytworzeniem trwalych barwników o barwach od jaskrawych zólcieni az do glebokich czerni. l-l i-COOM R X Cni) 2 -W podanych wzorach pierscienie A i B moga byc pierscieniami: benzeno¬ wym, naftalenowym, antracenowym lub podobnym aromatycznym albo heterocyk- licznymj k - oznacza H, Cl, COOH; 1^- H, S03H, Cl, N(2; m = n - H, Cl, SO^H, v = z - H, CH3, C^, OCH3, OCA, OC^, OC^Cl, CP^, SO^I^, S02C6H5' w = y - H, CH3, CF3, OCI^, OCA SO^H^, SO^^, S02N/CH3/2 S02. N/C^/^; NH.CO.C^, Cl; i = H, CH3 CN, OCH,, OC^, NH.C^, NH.C6H40CH3, NH.C0.C6H3, NH.CO.C^.N^C^, Ng.CgHj, N^CgH^.CH^ Cl; Cecha charakterystyczna nowego nieaktywnego zwiazku dwuazowego jest jego trwalosc* na czynniki chemiczne i temperature, oraz to, ze zmieszany z naftolem typu AS nie ulega rozkladowi i nie sprzega w czasie magazyno¬ wania, zachowujac bardzo dlugo niezmienny sklad* Przyklad I. 34 g 2-metylo - 5 - chloroanilidu kwasu 4 - lub 5-sulfo - 2-aminobenzoesowego, o wzorze: /N^UKs as- V \/N:o-mh- miesza sie w 500 ml wody na jednorodna zawiesine, zakwasza 12,5 ml 30$ - wego kwasu solnego i dwuazuje 7 g azotynu sodowego w postaci 20$ - wego roztworu. Produkt reakcji wysala siexsola kuchenna, saczy i suszy.Do suchego produktu reakcji o wzorze: /Vn^n NaOjS A V V^eo »/» ct dodaje sie suchego o - toluldydu kwasu 2 - Lydroksy - 3 naftoesowego o wzorze: /V /\ ,0M CtMYH-< - 3i miele na jednorodny proszek* Mieszanina ta ma zastosowanie do sporzadze- nia past do druku tkanin z wlókna celulozowego na kolor czerwony.Przyklad II. 50 g 2,5-dwuetoksy - 4-benzoiloaminoanilidu kwasu 4 - eulfo-2 - aminobenzoesowego o wzorze: H0jSv/\JH2 \y^n nh zarabia sie w 1000 ml wody na jednorodna zawiesine, zakwasza 12,5 ml 30#- wego kwasu solnego i dwuazuje 7 g 20#-wego roztworu azotynu sodowego.Produkt reakcji wysala sie sola kuchenna, odsacza i suszy.Do suchego produktu reakcji o wzorze: NaO^/N/N^ *H OfcHj N/^CO 0C2H5 v dodaje sie suchego anilidu 2 - hydroksy - 3 naftoesowego o wzorze: /Woh \Z\AcO-NHCb-H5 i miele na jednorodny proszek. Mieszanka ta ma zastosowanie do sporzadza¬ nia past do druku tkanin z wlókna celulozowego na kolor niebieski. PL PL