Wiadomo, ze zapomoca sprzegania zwiazków dwuazowych z aryloamidami kwasu 2—3 oksynaftoesowego mozna o- trzymac dobre barwniki. Wykryto, ze o- trzymuje sie barwniki o wlasnosciach nie¬ oczekiwanie dogodnych, a jednoczesnie posiadajace i inne zalety, gdy dowolne zwiazki dwuazonowe laczyc z o-toluidyna kwasu 2—3 oksynaftoesowego, przyczem te z nich, które zawieraja grupe chlorow¬ cowa i zostaja sprzegane ze skladnikami, równiez zawierajacemi grupe chlorowcowa, odznaczaja sie szczególnie wielka trwa¬ loscia.Barwniki te, w przeciwienstwie do roz¬ powszechnionych w handlu polaczen kwa¬ su 2—3 oksynaftoesowego z anilidem i ni- troanilidami, posiadaja te wyzszosc, ze wykazuja nadzwyczajna zdolnosc krycia i o wiele wieksza zdolnosc lugowania, wskutek tego mozna je otrzymac bardzo latwo; ponadto barwniki te posiadaja ja¬ sny odcien. W porównaniu z polaczeniami z innemi toluidynami kwasów 2-3-oksy- naftoesowych polaczenia z o-toluidyna wykazuja, miedzy innemi, conajmniej taka sama, a w wielu wypadkach lepsza trwa¬ losc na swiatlo. Szczególne znaczenie po¬ siada fakt, ze znaleziono sposób spozytko¬ wania o-toluidyny, wzglednie o-nitroto- luolu. Zwiazki te, jak wiadomo, powstaja podczas nitrowania toluolu w ilosci prze¬ wazajacej, podczas gdy ilosci p-nitroto- luolu sa nieznaczne, a m-nitrotoluolu je¬ szcze mniejsze. Wlasnie te zwiazki, otrzy¬ mywane w ilosciach nieznacznych, szcze-golnie zas p-nitrotoluol, znalazly szerokie zastosowanie, podczas gdy zwiazek glów¬ ny o-nitrotoluol byl bardzo malo stosowa¬ ny i wskutek tego byl dla przemyslu che¬ micznego uciazliwym odpadkiem. Wyna¬ lezienie wiec barwnika o trwalosci wyróz¬ niajacej sie, który jednoczesnie prowadzi do zastosowania tego produktu, nabiera % duzego znaczenia.Przyklad L Materjal nasyca sie roz¬ tworem, zawierajacym w litrze 20 g o-toluidydu kwasu 2-3 oksynaf- toesowego, 60 g lugu sodowego 22° Be, 20 g mydla P. N.Po wysuszeniu materjal pokrywa sie barwnikiem, otrzymywanym wedlug na¬ stepujacego przepisu: 15,2 g o-nitro-2-toluidydu, 200 cm3 wody, 24 cm3 kwasu solnego 22° Be; dobrze zmieszac i ochlodzic, 150 g lodu, nastepnie dodac 8 g azotynu sodowego, rozpuszczo¬ nego w 50 g wody 550 g tragantii (60 : 1000) i przed u- zyciem dodac 20 g octanu sodowego 1 kg.Przyklad IL Materjal nasyca sie roz¬ tworem, zawierajacym w litrze: 20 g o-toluidydu kwasu oksynaftoe- sowego, 60 g lugu sodowego 20° Be, 20 g mydla P. N.Po wysuszeniu materjal pokrywa sie barwnikiem, otrzymanym wedlug nastepu¬ jacego przepisu: 12,7 g p-chloraniliny, 200 g wody, 24 cm3 kwasu solnego 22° Be, dobrze zmieszac i ochlodzic, 150 g lodu, nastepnie dodac: 8 g azotynu sodowego, rozpuszczo¬ nego w 50 g wody, 550 g tragantu (60:1000) i przed u- zyciem dodac 20 g octanu sodowego 1 kg Przyklad III. Materjal nasyca sie roz¬ tworem, zawierajacym w litrze 20 g 5-chlord-o-toluidydu (NH : CHS Cl = 1 : 2 : 5) kwasu 2-3-oksy- naftoesowego, 65 g lugu sodowego 22° Be, 20 g oleju rycynowego z lugiem so¬ dowym.Po wysuszeniu materjal pokrywa sie barwnikiem, otrzymanym wedlug nastepu¬ jacego przepisu: 16,8 g 4-nitro-o-anizydyny z 30 cm3 kwasu solnego 22° Be, roz¬ puszcza sie w 200 cm3 wody wrzacej i chlodzi, 150 g lodu. Wtedy, dobrze miesza¬ jac, dodaje sie 7,2 g azotynu sodowego, rozpuszczo¬ nego w 50 cm3 wody 500 g.Zwiazek dwuazonowy zageszcza sie 480 g tragantu (60 : 1000) i przed u- zyciem zadaje sie 20 g octanu sodowego. 1 kg.W ten sposób na wlóknie otrzymuje sie jaskrawa czerwien o duzej trwalosci.Przyklad IV. Materjal nasyca sie roz¬ tworem, zawierajacym w litrze 27 g 4-bromo-toluidydu kwasu 2-3-o- ksynaftoesowego, 60 g lugu sodowego 22° Be, 20 g mydla P. N.Po wysuszeniu, materjal pokrywa sie — 2 —barwnikiem, otrzymanym wedlug nastepu¬ jacego przepisu: 15,7 g p-chloro-anizydyny, 200 g wody, 24 cm3 kwasu solnego 22° Be dobrze zmieszac, ochlodzic 150 g lodu i dodac 8 g azotynu sodowego, rozpuszczo¬ nego w 50 g wody, 550 g tragantu .(60 : 1000) i przed u- zyciem dodac 20 g octanu sodowego 30 cm3 roztworu oleju tureckiego w lugu sodowym 50%, 500 cm3 wody wrzacej i rozciencza sie woda chlodna do 1 kg.Przyklad V. Roztwór 23 g 5-chloro-o- toluidydu kwasu 2-3-oksynaftoesowego 60 g lugu sodowego 22° Be w wodzie wrzacej, 20 g mydla para P. N. na litr.Barwnik: 17,5 g 4-chloro-3-toluidyny w posta¬ ci chlorowodorku, 200 g wody, T6 g kwasu solnego 22° Be rozpu¬ scic, ochlodzic f50 g lodu, i wtedy dodac 7 g azotynu sodowego, rozpuszczo¬ nego w 50 g wody; mieszajac dodac 540 g tragantu (60 : 1000) i przed u- zyciem dodac 20 g octanu sodowego 1 kg.Zamiast 17,5 g 4-chloro-3-toluidyny mozna np. zastosowac równa ilosc 4-chlo- ro-o-toluidyny.Przyklad VI. Przedze nasyca sie roz¬ tworem nastepujacym: • 12,7 g o-toluidydu kwasu 2-3-oksy¬ naftoesowego, 20 cm3 lugu sodowego 34° Be, 1 litra.Przedze nasycona odwija sie i barwi nastepujacym zwiazkiem dwuazonowym: 17,8 g 4-chloro-o-toluidyny w po¬ staci chlorowodorku, wraz z 16 cm3 kwasu solnego 22° Be roz¬ puszcza sie w 200 cm3 wody wrzacej i chlodzi 150 g lodu i zadaje, mieszajac 8 g azotynu sodowego, rozpuszczo¬ nego w 50 cm3 wody.Roztwór rozciencza sie do 1 litra i przed uzyciem zadaje 20 g octanu sodowego.Po wybarwieniu dobrze odsaczyc, prze¬ myc i zamydlic. Otrzymuje sie w ten spo¬ sób zywy kolor czerwony o wyrózniajacej sie trwalosci.Przyklad VII. 14,1 g zwiazku dwuazo- nowego, otrzymanego w sposób zwykly z 5-chloro-o-toluidyny wkrapla sie w zawie¬ szone w wodzie 20 g kwasu o-toluidydu kwasu 2-3 oksynaftoesowego, przygotowa¬ nego przez rozpuszczenie go w lugu sodo¬ wym i powtórne wytracenie rozcienczonym kwasem octowym. Barwnik wydziela sie w postaci klaczków niebiesko-czerwonych, poczem saczy sie, przemywa i suszy. PL PL