RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr41551 KI.80 b,23/04 Zaklad Badan i Doswiadczen Lekkich Tworzyw x' Warszawa, Polska owt m/j<< Sposób wytwarzania na elementach budowlanych o budowie komórkowej trwalej powloki glazurowej Patent trwa od dnia 5 maja 1958 r.Sztuczne elementy budowlane wymagaj a, jak wiadomo? zabezpieczenia ich powierzchni przed wplywami atmosferycznymi, zwlaszcza przed wilgocia, w przeciwnym bowiem razie ulegaja stosunkowo szybkiemu zniszczeniu. W celu zabezpieczenia ich powierzchni stosuje sie powszechnie róznego rodzaju tynki, okladziny, powloki, licowania itp. Od dawna zwrócono juz uwage, ze najidealniejszym zabezpieczeniem sztucznych elementów budowlanych byloby zaopatrzenie ich powierzchni w szklista powloke glazurowa, podobnie jak u wyrobów ceramicznych. Oczywiscie nie moze tu wchodzi w gre wypalanie gla¬ zury w piecach, przede wszystkim ze wzgledu na koszty, to tez starano sie znalezc sposób, za pomoca którego glazurowanie takie mogloby byó wykonane w tani sposób na gotowych powierzchniach konstrukcji bud owianych .Zapropo¬ nowano szereg sposobów polegajacych w zasadzie na nanoszeniu na powierzch¬ nie poddawana glazurowaniu mieszanki glazurowej 1 nastepnym stapianiu tej x' Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspóltwórcami wynalazku sa inz.lntoni Paprocki, inz.Waclaw Góra, inz.Jan Skrzypek, inz.Jan Myszka,inz.Halina Jutymowlcz i inz. Henryk Walcerz.mieszanki za pomoca palników. Proponowano równiez nakladanie glazury w stanie stopionym, przy uzyciu np. pistoletu natryskowego. v Zaden z proponowanych sposobów nie przyjal sie jednakze w praktyce i nie udalo sie dotychczas uzyskac w ten sposób powlok przylegajacych i wyka¬ zujacych odpowiednie wlasciwosci. Przyczyna tych niepowodzen jest w glów¬ nej mierze fakt, ze wytwarzane glazury przylegaja zwykle do podloza tylko w niektórych miejscach i wskutek tego latwo odpryskuja. W przypadku betonów glazury przylegaja na ogól dobrze do zlarn kruszywa wchodzacego w sklad be¬ tonu, natomiast nie wiaza sie z cementem zlepiajacym ziarna kruszywa.W celu usuniecia tej niedogodnosci proponowano wstepna obróbke po¬ wierzchni betonowych, polegajaca na usuwaniu z tych powierzchni spoiwa ce¬ mentowego, np. przez wytrawianie i nakladanie glazury dopiero na tak przy¬ gotowana powierzchnie. W praktyce ten sposób nie dal jednak przewidywanych wyników.Próbowano tez stworzyc takie warunki, w których powierzchnia wyrobu uleglaby nadtopieniu i zlaczyla sie trwale z masa glazury. Z jednej strony zaczeto wiec stosowac coraz wyzsze temperatury, a z drugiej strony zaleca¬ no uzywanie do wyrobu elementów przeznaczonych do glazurowania cementów niskotopliwych albo stosowanie takich cementów jako warstwy posredniej.Proponowano tez stosowanie topników, które obnizalyby temperature topnienia podloza.Zagadnienie pokrywania powlokami glazurowanymi elementów budowlanych jest szczególnie aktualne w odniesieniu do wyrobów o budowle komórkowej, np. w przypadku gazobetonu. Jak wiadomo wyroby te obok licznych zalet odznaczaja sie, dzieki swej strukturze,duza wodochlonnoscia 1 wymagaja bezwzglednie pokrywania Ich powierzchni powloka ochronna. Najbardziej odpo¬ wiednia bylaby omawiana wyzej powloka glazurowa, jednakze okazalo sie w praktyce, ze trudnosci wytwarzania takich powlok na wspomnianych wyrobach sa znacznie wieksze niz w przypadku zwyklych elementów budowlanych.Przeprowadzone próby nakladania powloki glazurowej przy zastosowa¬ niu sposobów wyzej podanych prowadzily z reguly do tworzenia sie glazury, która wkrótce odpadala na calej powierzchni wyrobu o budowie komórkowej.Przyczyna tego, jak stwierdzono, bylo to, ze pod powloka glazury w wyso¬ kiej temperaturze wypalania wierzchnia warstwa wyrobu ulega skruszeniu, wskutek czego powloka glazurowa jest tylko luzno zwiazana z podlozem i latwo odpada.Sposób wedlug wynalazku opiera sie na zalozeniu, ze przy nakladaniu powloki glazurowej na wyroby o strukturze komórkowej nalezy stworzyc ta¬ kie warunki zarówno jesli chodzi o rodzaj mieszanki zastosowanej do wytwo¬ rzenia glazury, jak tez o warunki temperaturowe, aby uzyskac stopienie sie mieszanki glazurowej, a równoczesnie nie przekroczyc temperatury, powyzej której ma miejsce wyzej wspomniane skruszenie wierzchniej warstwy podloza. - 2 -Stwierdzono, ze destrukcyjne zmiany w wierzchniej warstwie wyrobu o budowie komórkowej pod wplywem nagrzewania zaczynaja, zachodzic w szybkim tempie w temperaturze okolo 700°C. Powyzej tej temperatury struktura ko¬ mórkowa wierzchniej warstwy wyrobu nawet jesli zostaje jeszcze zachowana, ulega tak silnemu oslabieniu, ze nalozona na nia powloka glasurowa jest zupelnie nie odporna czy to na zmiany temperatury, czy na dzialania mecha¬ niczne.Wedlug wynalazku trudnosci te usuwa sie w ten sposób, ze do wytwarza¬ nia powlok glazurowych na wyrobach o budowie komórkowej stosuje sie mie¬ szanki o temperaturze topnienia ponizej 600°G i nagrzewania prowadzi sie tak, aby temperatura nie wzrosla wiecej niz 50°C ponad temperature topnie¬ nia mieszanki glazurowej. $o wytwarzania glazury sposobem wedlug wynalazku w zasadzie moga byc uzyte wszelkie mieszanki topiace sie w temperaturze ponizej 600°C, jednak¬ ze szczególnie korzystne, zwlaszcza jesli chodzi o wspólczynniki rozsze¬ rzalnosci, okazaly sie mieszanki skladajace sie z kamienia siarkowego i plasku, mieszanki zawierajace fluorokrzemian sodowy, boraks i saletre so¬ dowa jak tet mieszanki skladajace sie z tlenków cynku 1 tytanu oraz szkla wodnego. Jak wspomniano wyzej przy stapianiu mieszanki glazurowej nalezy dbac o to, by temperatura nie wzrosla wiecej niz 50°C ponad temperature topnienia mieszanki. Jest to wazne z tego wzgledu, aby z jednej strony nie przekroczyc wspomnianej temperatury 700°C, powyzej której nastepuja zmia¬ ny w wierzchniej warstwie podloza,a z drugiej strony okazalo sie, ze przy takim nagrzaniu stopiona mieszanka glazurowa posiada najkorzystniejsza konsystencje i wnika w komórki podloza stwarzajac zakotwiczenia powloki glazurowej* V wyzszej temperaturze stopiona masa glazurowa przybiera juz konsystencje rzadka 1 splywa lub rozlewa sie tworzao zacieki i nierówna powierzchnie.Do mieszanek glazurowych stosowanych w sposobie wedlug wynalazku mozna dodawac najrozmaitszych pigmentów w celu otrzymania barwnej glazury.Mozna równiez dodawac takich znanych substancji, które w temperaturze ob¬ róbki przechodza w pigmenty, W celu ulatwienia kontroli temperatury do mieszanki glazurowej mozna dodawac substancji zmieniajacych barwe w okreslonej temperaturze. jj sposobie wedlug wynalazku mieszanke glazurowa mozna w znany sposób nakladac na powlekana powierzchnie, np. za pomoca pedzla, a nastepnie stapiac plomieniem palnika lub w inny sposób, mozna tez natryskiwac mie¬ szanke na wspomniane powierzchnie z równoczesnym stapianiem jej.Powloki glazurowe wytworzone sposobem wedlug wynalazku odznaczaja sie duza trwaloscia i wytrzymalosoia na dzialania mechaniczne.Niektóre wykazuja tez wybitna kwasoodpornosc, jak na przyklad powloki otrzymane przy uzyciu kamienia siarkowego. Poza tym w porównaniu do powlok, wytwo¬ rzonych wedlug znanych dotychczas sposobów, odinaozaja sie one duza od- - 3 -pornosda na zmiany temperatury, posiadaja tez stosunkowo duza odpornosc na dzialanie czynników atmosferycznych9 azifeki ozemu nadaja sie doskonale do zabezpieczania zewnetrznych powierzchni konstrukcji budowlanych z elementów o budowie komórkowej«, Przyklad I. Mieszanine, skladajaca ii* z 60% kamienia siarkowego, 18% piasku i 2% pigmentu miele sit na drobny Jednorodny proszek. Otrzymana mieszanke, po oznaczeniu jej temperatury topnienia /150°G/,rozrabia sie wo¬ da na gesta papke, która naklada sie za pomoca pedzla na powierzchnie ele¬ mentu z gazobetonu. Nastepnie powleczona powierzchnie ogrzewa sie, np# za pomoca palnika, przy czym reguluje sie temperature tak, aby nie wzrosla ona wiecej niz 50°C ponad temperature topnienia mieszanki, to znaczy nie przekroczyla 200°C. -Otrzymuje sie gladka powloke glazurowa, dobrze przyle¬ gajaca do oodloza i odporna na zmiany temperatury. Powloka ta odznacza sie tez wybitna odpornoscia na dzialanie kwasów.Przyklad II. Mieszanine skladajaca sie z 65% fluorokrzemianu sodowe¬ go, 20% boraksu, 20% saletry sodowej 1 5% pigmentu miele sie na proszek.Otrzymana mieszanka wykazuje temperature topnienia 550°C, Naklada sie ja na powierzchnie gazobetonu przez natryskiwanie w stanie stopionym za pomoca palnika natryskowego, przy czym odleglosc palnika od podloza ustala sie taka, aby podloze nie nagrzalo sie do temperatury wyzszej niz 600°C.Przyklad III. Postepuje sie podobnie jak w przykladzie I, z tym, ze stosuje aie mieszanke skladajaca sie z 60% mieszaniny tlenków cynku i tytanu, 55% szkla wodnego i 5% pigmentu. Temperatura topnienia tej mieszane ki wynosi okolo 150°C Otrzymuje sie trwala estetyczna powloke glazurowa, odznaczajaca sie duza wodoszczelnoscia. PL