Opublikowano dnia 1 wrzesnia 1958 r ftOA \±Moo BI^OTBKAl BI Uracd-u P'jt«ntowego I M3^8s?A:'JJ*!!l<:! Wasi, POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr41377 KI. 46 f 6/Ó5 Panstiroiuy Instytut Naukoiuy Leczniczych Suroircóiu Roslinnych *) Poznan, Polska Urzqdzenie do masowego zakazania zboza, zwlaszcza sporyszem Patent trwa od dnia 25 lipca 1956 r.Wynalazek dotyczy urzadzenia do masowego zakazania zbóz na pniu. zwlaszcza sporyszem, w eelu otrzymania przetrwalników grzyba Cla- viceps purpurea Tul.Do masowego zakazania na przyklad zyta sporyszem sa stosowane dotychczas maszyny nakluwajace klosy za pomoca walców. Urzadze¬ nia te nie sa jednakze niezawodne w dzialaniu, sa skomplikowane w budowie i latwo ulegaja uszkodzeniom.Urzadzenie wedlug wynalazku jest równiez oparte na zasadzie nakluwania i zakazania klo¬ sów zyta plynem zakaznym, lecz zamiast ciez¬ kich walców obrotowych stosuje sie uklad znacznie lzejszych tarcz zakazajacych, co umo¬ zliwia zwiekszenie efektywnosci pracy i zmniej¬ szenie strat w postaci uszkodzonych klosów, porywanych ruchem obrotowym walców.Ponadto do poruszania urzadzenia wedlug wynalazku wystarczy ciagnik slabej mocy, a na- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Antoni Golenia. wet sila pociagowa zwierzecia, np. jednego ko¬ nia.Na rysunku fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku z przodu, fig. 2 — urzadzenie w wi¬ doku z boku, fig. 3 — urzadzenie w widoku z góry, fig. 4 — szczegól konstrukcyjny, fig. 5, 6 i 7 przedstawiaja sposób osadzenia i budowy tarczy zakazajacej.Urzadzenie wedlug wynalazku jest osadzone na dwóch podpierajacych je kolach jezdnych 1. przy czym statecznosc ramy unoszacej urzadze¬ nie zapewnia zamortyzowane kolo wspierajace 4. Jedno z kól jest zaklinowane na osi, a dru¬ gie posiada urzadzenie zapadkowe. Na osi jest umieszczona rama nosna, na której jest osa¬ dzony dyszel 2 z zaczepem ciagnikowym 3 lub tez z orczykami do zaprzegu konnego. Na ra¬ nie, pokrytej podloga z desek, znajduje sie z jednej strony zbiornik 5 na plyn zakazny oraz siedzenie 6 dla prowadzacego maszyne. We¬ wnatrz ramy znajduje sie wbudowana prze¬ kladnia lancuchowa z kolem zebatym i ukla¬ dem korbowym, za których posrednictwem jest uruchamiana czesc robocza maszyny. Przysto-sowany do 2miany dlugosci lancuch 7 jest na¬ lozony na zebate kolo lancuchowe 8, zaklinowa¬ ne na^Ofi kól^iegowyzli i^chronione v/raz z lan- l£i|chem 7. obudowaniem z blachy. Zebate kolo lancuehowe 9, zamocowane na wale 11 (fig. 4), nalezy do drugiej czesci mechanizmu, umiesz¬ czonej na prowadnicach lub szynach 10. Ruch walu 12, polaczonego z walem 11 za posrednic¬ twem zebatych kól stozkowych 14, przenosi sie na wal wykorbiony 13 (fig. 4). Wlaczanie i wy¬ laczanie napedu maszyny odbywa sie za pomo¬ ca sprzegla samowylaczajacego 15, oddzialuja¬ cego na kolo cierne 16 na wale 11 (raczki sprze¬ gla, widocznej na fig. 1, nie uwidoczniono dla uproszczenia rysunku na fig. 4). Polaczenie wa¬ lu wykorbionego 13 z walami 17 wózków za posrednictwem dwóch wodzidel 18 powoduje ruch wózków 19 po prowadnicach 10. Dlugosc wodzidel, a wiec dlugosc posuwu wózków, jest regulowana ich wkrecaniem w glowice 20.Czesc robocza maszyny stanowia dwa jedna¬ kowe zespoly konstrukcyjne, umieszczone sy¬ metrycznie po obu bokach ramy.Kazdy zespól sklada sie z ponizej podanych czesci. Prowadnice, tj. para szyn 10, stanowiace calosc dla obu zespolów, sa podparte na ramie maszyny na wysokosci, regulowanej w zalez¬ nosci od wysokosci zyta, a ponadto sa one do¬ datkowo zawieszone na wierzchu ramy za po¬ moca przyczepionych do ich konców drazków naprezajacych z nakretkami rzymskimi 21 (fig. 1, 2, 3). Prowadnice wraz z nieruchomymi, na przyklad czterema tarczami zakazajacymi 23, stanowia nieruchoma robocza czesc maszyny.Na prowadnicach 10 po obydwóch stronach ra¬ my, przesuwa sie na krazkach 22 ruchem poste¬ powo zwrotnym ruchoma robocza czesc maszy¬ ny, tj. wózek 19 z zamocowanymi na nim trze¬ ma identycznie wykonanymi tarczami zakaza¬ jacymi 23.Tarcze zakazajace na wózkach 19 i prowadni¬ cach 10 stanowia zasadnicze czesci skladowe maszyny. Sa one umieszczone pod katem 25° do osi podluznej maszyny dla ochrony klosów przed uszkodzeniem. Kazda tarcza 23 (fig. 5, 6, 7) posiada dwie plaszczyzny pracujace: jedna klujaca, pokryta iglami 24, druga dociskowa, pokryta filcem 25. Kazda plaszczyzna pokryta iglami 24 tarczy ruchomej osadzonej na wóz¬ ku 19, wspólpracuje z plaszczyzna dociskowa, pokryta filcem 25 tarczy nieruchomej, osadzo¬ nej na prowadnicach 10, podobnie jak kazda plaszczyzna klujaca tarczy nieruchomej wspól¬ pracuje z plaszczyzna dociskowa tarczy rucho¬ mej. Kazda tarcza zakazajaca ruchoma przy ruchu wózka przesuwa sie od jednej do dru¬ giej sasiadujacej z nia tarczy nieruchomej osa¬ dzonej na prowadnicach.Budowe tarczy przedstawiono na fig. 5, 6, 7.Na usztywnieniu 26 z blachy w ksztalcie pro¬ stokatnej pokrywy pudla, zamocowanym za posrednictwem piaskownika i srub do prowad¬ nic wzglednie wózka, z jednej strony jest przy¬ twierdzony nieruchomo narzad klujacy, jaki stanowi odpowiednio gesty i odporny na dzia¬ lanie wilgoci gumowo-parciany pas 27 z nabi¬ tymi wen nierdzewnymi iglami, na przyklad pa- tefonowymi 24 w liczbie najlepiej okolo 700 sztuk na 100 cm2. Przestrzen miedzy wystaja¬ cymi ponad powierzchnie pasa odcinkami igiel (az po ich konce) jest wypelniona warstwa gumy mikroporowatej 28 o wlasciwosciach gab¬ ki. Warstwa gumy doprowadza plyn zakazny do igiel oraz zabezpiecza plaszczyzne klujaca przed zanieczyszczeniem jej przy pracy czescia¬ mi roslin. Doprowadzenie plynu ze zbiornika 5 do plaszczyzn klujacych odbywa sie przewoda¬ mi 29, zakonczonymi dyszami 30 na górnej kra¬ wedzi plaszczyzn, tuz nad warstwa gabczasta 28 i jest regulowane ogólnie dla wszystkich plaszczyzn i oddzielnie -w kazdej dyszy. Plyn splywa ze zbiornika pod wlasnym ciezarem, na¬ wilzajac warstwe gumy i za jej posrednictwem igly.Plaszczyzne dociskowa tarczy 23 stanowi bla¬ cha 31 z przytwierdzona do niej warstwa fil¬ cu 25. Blacha posiada cztery rozporki- podatne i elastyczne W poslaci gniazdka 32,, w których jest osadzona ruchomo na sprezynach 33 o dlu¬ gosci regulowanej nakretkami 34, co zapewnia amortyzacje uderzen tarcz i odpowiednio deli¬ katne sciskanie klosów.Zakazanie klosów sporyszem za pomoca ma¬ szyny dokonuje sie przez wprowadzenie do tka¬ nek roslin materialu zakaznego droga ranienia klosów iglami, zwilzanymi plynem zakaznym.Przy jezdzie maszyny po polu, klosy dostaja sie pomiedzy plaszczyzny dwóch wspólpracujacych z soba tarcz i zostaja miedzy nimi scisniete i naklute, mianowicie: jedna klujaca, zaopa¬ trzona w igly, druga dociskowa, pokryta filcem. PL