Opublikowano dnia 10 wrzesnia 1958 r. \nmuoTmK*iAO Ur*e POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWE] OPIS PATENTOWY Nr 41376 KI. 63 c, 12 Inz. mgr Józef Groch Gdansk, Polska Jerzy Szalas Sopot, Polska Urzadzenie umoi(iwiajqce wlaczanie i wylaczanie napedu pasowego Patent trwa od dnia 5 pazdziernika 1957 r.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie przy napedzie pasowym na kola napedowe pojazdu mechanicznego, umozliwiajace wlaczanie i wy¬ laczanie sily napedowej pasów.Dotychczas przeniesienie mocy silnika na ko¬ la napedowe pojazdów mechanicznych odbywa sie przewaznie za pomoca walu kardana i dy- ferencjalu wzglednie napedu lancuchowego, a wlaczanie i wylaczanie sily napedowej — za pomoca sprzegla.Urzadzenia powyzsze posiadana te niedogod¬ nosci, ze sa kosztowne i pracochlonne w pro¬ dukcji, wymagaja stalej konserwacji (smaro¬ wanie, czyszczenie itp.), a w wypadku awarii w drodze naprawa ich jest trudna lub wrecz niemozliwa w razie braku warsztatu mechanicz¬ nego.Niedogodnosci te usuwa urzadzenie wedlug wy¬ nalazku, które stosuje sie wówczas gdy na wale pednym od silnika, jak równiez, na zewnetrznej stronie bebnów hamulcowych, umocowanych przy kolach napedowych pojazdu, sa ulozone rzedy pasów, których liczba dla kazdego po¬ jazdu moze byc dowolno. Urzadzenie to pozwa¬ la na napinanie pasów z zadana sila nacisku, badz tez na zupelne zluzowanie ich napiecia.Urzadzenie wedlug wynalazku jest uwidocz¬ nione na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia widok z góry urzadzenia, a fig. 2 — widok z boku. ' Wal pedny 3, zaopatrzony na koncach w beb¬ ny 4, jest napedzany przez silnik, umieszczony w danym przypadku z tylu pojazdu. Na bebny 4 nalozone sa pasy napedowe 5, najlepiej kli¬ nowe gumowo-parciane (stosowane powszechnie do napedu agregatów) lub z innego materialu.Bebny hamulcowe 1 sa przymocowane do kól napedowych 8 pojazdu, przy czym zarówno beb-ny 4 waiu pednego, jak I bebny hamulcowe 1 posiadaja ha swej zf^netrznej stronie odpo¬ wiednia jfczbe rowków 2, które chwytaja pasy \ \ i uniemozliwiaja zsuniecie sie pasów napedo- wVch\ " * Dla zachowania pasów w zadanym napreze¬ niu, zastosowano krazki 9, dociskane do pasów sprezyna srubowa 11. Zasadnicza regulacja do¬ cisku odbywa sie za pomoca sruby 12, osadzo¬ nej w pochwie 10. Przeciwlegly krazek napina¬ jacy 9a, podobnie lozyskowany w pochwie 10, jest dociskany do pasów 5 sprezyna srubowa 11, osadzona równiez w pochwie 10. Nacisk sprezy¬ ny srubowej 11 moze byc regulowany za po¬ moca linki Bowdena 15, przeprowadzonej w pancerzu 16 do stanowiska kierowcy. Mar¬ twa gre (luz) linki 15 usuwa sruba 13, w któ¬ rej osadzono pancerz 16, wewnatrz którego prze¬ prowadzono linke 15.Pochwa 10 tworzy z czescia 6 oslony pasów jedna calosc. Czesc 6 tej oslony osadzono wahli- wie na wale 3 i polaczono teleskopowo z druga czescia 7 oslony pasów 5. Polaczenie czesci 6 i 7 jest slizgowe z zastosowaniem powierzchni sliz¬ gowych 19.Oslona 7 jest osadzona wahliwie na osi lub bebnie 1 kola 8. W razie zmiany odleglosci osi walu 3 od osi kola napedzanego 8, co ma miejs¬ ce przy jezdzie po nierównym terenie, kiedy kolo 8 zgniata sprezyne resoru 17, umozliwione jest utrzymanie pasów 5 w napieciu regulowa¬ nym dociskiem sprezyny srubowej 11, przy czym nastepuje pewier poslizg czesci 6 i 7 w powierzchniach 19, spowodowany zmniejsze¬ niem odleglosci osi 3 od osi kola 8.Naciagniecie pasów 5 powoduje pewne scisnie¬ cie sprezyny srubowej 11, wskutek nacisku pa¬ sów 5, dzialajacego na krazki 9. Odwrotnie, w razie zmniejszenia sie odleglosci pomiedzy osiami 3 i kola 8, rozprezajaca sie sprezyna srubowa 11 dociska krazek 9 do pasów 5, za¬ pewniajac dostateczne ich napiecie. Dla zabez¬ pieczenia smarowanych plaszczyzn slizgowych 19 przewidziano ochronne koszulki elastyczne 20. Naciagniecie linki 15 (przez kierowce pojaz¬ du) powoduje scisniecie sprezyny srubowej U i równoczesne odsuniecie górnego krazka 9a, do dolnej oprawy którego przymocowano ko¬ niec linki 15, w takim stopniu od pasów 5, ze napiecie ich zostaje zupelnie zwolnione i powo¬ duje poslizg pasów 5 na rowkach klinowych 2 bebnów 4 i 1. Uzyskuje sie przez to efekt zbli¬ zony do dzialania sprzegla, wylaczajacego sile napedowa do czasu zwolnienia nacisku linki 15 na sprezyne srubowa 11.Poniewaz stosowanie tego rodzaju napedu, tj. gladkich kól rowkowanych, umozliwia w ogóle pewien poslizg pasów, przeto branie zakretów przez pojazd, jako tez ruch kól po torach róz¬ nej dlugosci, w razie jazdy po wybojach, jest ulatwiony, gdyz wystepujace róznice w dlu¬ gosciach torów kompensuja sie. przez poslizg pasów. PL