PL41338B1 - - Google Patents

Description

Przez dzialanie chloralu na fosforyn dwume- tylowy otrzymuje sie w znany sposób silnie dzia¬ lajacy srodek owadobójczy — estier dwumetylowy kwasu fi, fi, ^-trójchloro-a-hydroksyetylofosfo- nówego. W podobny sposób przez dzialanie chlo¬ ralu na estry wyzszych alkoholi i kwasu fosforo¬ wego mozna wytwarzac dalsze estry kwasu fi, fi, /?-trójchloro-a-hydroksyetylofosfonowego równiez o dzialaniu owadobójczym.Synteza tych zwiazków jest utrudniona z po¬ wodu koniecznosci wytwarzania fosforynu dwu- alkilowego, sluzacego jako material wyjsciowy.Stwierdzono, ze udaje sie w sposób znacznie prostszy i tanszy otrzymywac te same estry dwu- alkilowe kwasu fi, fi, fi - trójchloro - a - hydro- ksyetylofosfónowego lub dzialajace owadobójczo mieszaniny zawierajace te estry przez dzialanie chloralu lub alkoholanów chloralu na trójchlo¬ rek fosforu i alkohole.Ilosc alkoholu musi przy tym byc tak dobrana, aby produkty reakcji nie zawieraly atomów chloru, zwiazanych z atomem fosforu, co mozna poznac po tym, ze z woda nie odszczepiaja juz kwasu solnego. Jako alkohole moga byc stosowa¬ ne metanol, etanol liib równiez wyzsze ciekle alkohole.Reakcje mozna prowadzic stosujac dodatki wiazace kwasy.Dobre wlasciwosci owadobójcze tego srodka do zwalczania szkodników wskazuje nastepujace zastawienie na str. 2.Skutecznosc dzialania srodków owadobójczych, wytworzonych przez dzialanie chloralu lub alko¬ holanu chloralu na trójchlorek fosforu i alkohole jest zaskakujaca, gdyz wedlug danych literatury produkty kondensacji otrzymywane bez udzialu alkoholi, z aldehydów, równiez chloralu i trój¬ chlorku fosforu oraz powstajace z nich z woda produkty zmydlenia, praktycznie nie wykazuja zadnego dzialania.Dzialanie 5%-ych roztworów róznych srodków owadobójczych w acetonie w postaci rozpylonej przeciw muchom domowym.Srodek owadobójczy p,p'-dujuchloro- dumfenulotrój chloroetan (DDT) srodek wedlug przykladu I srodek wedlug przykladu II cm3 5#-go roztworu na 1 m' 0,5 1 0,5 1 0,5 1 % much niezdolnych do latania po 5 min. 0 5 5 20 5 7 10 min. 13 26 51 75 41 61 15 1 min. 29 70 84 1 97 76 93 | Przyklad I. Do mieszaniny, skladajacej sie z 138 czejsci wagowych trójchlorku fosforu i 250 czesci wagowych chlorobenzenu w temperaturze 0°—10°C wkrapla sie, przy ciaglym mieszaniu i chlodzeniu, mieszanine 148 czesci wagowych chloralu, 150 czesci wagowych chlorobenzenu i 32 czesci wagowych metanolu. W czasie trwa¬ nia reakcji ulatnia sie gazowy chlorowodór. Po uplywie dalszego 3 godzinnego mieszania w tem¬ peraturze otoczenia ustaje wydzielanie sie chlo¬ rowodoru. Wówczas w temperaturze 0—-5°C, przy chlodzeniu, wkrapla sie roztwór skladajacy sie z 80 czesci wagowych wodorotlenku sodowego rozpuszczonego w 75 czesciach wagowych meta- lonu, nastepnie miesza sie jeszcze 20 minut, odsacza wydzielony chlorek sodowy i z przesa¬ czu oddestylowuje sie rozpuszczalnik pod zmniej¬ szonym cisnieniem. Pozostaje 190 czesci wago¬ wych technicznego estru dwumetylowego kwasu fi, fi* ^8-trójchloro-a-hydroksyetylofosfonowego, który w takiej postaci albo po dalszym oczysz¬ czeniu, na przyklad przez wykrystalizowanie N z czterochlorku wegla, moze byc uzyty do wy¬ warzania srodków owadobójczych.Przyklad II. Do mieszaniny, skladajacej sie z 138 czesci wagowych trójchlorku fosforu i 250 czesci wagowych chlorobenzenu w temperaturze 0—10°C, w czasie mieszania, wkrapla sie mie¬ szanine 148 czesci wagowych chloralu, 150 czesci wagowych chlorobenzenu i 46 czesci wagowych bezwodnego alkoholu etylowego. Nastepnie mie¬ sza sie jeszcze w temperaturze 30°C w ciagu 3 godzin, po czym w temperaturze "pokojowej wkrapla sie 320 czesci wagowych bezwodnego alkoholu etylowego.Po dalszych 2 godzinach mieszania roztwór przedmuchuje sie powietrzem pod cisnieniem w celu usuniecia chlorowodoru i nastepnie rozpusz- czalnik oddestylowuje sie pod zmniejszonym cis¬ nieniem.Pozostalosc sklada sie z 245 czesci wagowych technicznego estru dwuetylowego kwasu fi, fi, fi - trój chloro - a - hydroksyetylofosfonowego o ge¬ stosci 1,3850 w temperaturze 30 °C. Produkt ten przy staniu" krzepnie i jest silnie dzialajacym srodkiem owadobójczym.Przyklad III. Do mieszaniny 138 czesci wagj- wych trójchlorku fosforu i 250 czesci wagowych chlorobenzenu wkrapla sie w temperaturze 0°—10 °C w ciagu 35 minut mieszanine 148 czesci wagowych chloralu i 150 czesci wagowych chlo¬ robenzenu, a nastepnie roztwór 80 czesci wago¬ wych wodorotlenku sodowegb w 750 wagowych czesciach metanolu. Miesza sie jeszcze w ciagu 20 minut i przerabia dalej jak w przykladzie I.Otrzymuje sie 140 czesci wagowych technicznego estru dwumetylowego kwasu fi, fi, fi- trójchlo- ro - « - hydroksyetylofosfonowego.Przyklad IV. Do mieszaniny 160 czesci wago¬ wych pirydyny, 180 czesci wagowych propanolu i 180 czesci wagowych chlorobenzenu wpuszcza sie w temperaturze 0° — 10°C jednoczesnie z dwóch zbiorników doplywowych 148 czesci wa¬ gowych chloralu i 138 czesci wagowych trójchlor¬ ku fosforu. Po 2 godzinnym dalszym mieszaniu w temperaturze otoczenia odsacza sie chlorowo¬ dorek pirydyny i z przesaczu oddestylowuje pod zmniejszonym cisnieniem mieszanine rozpuszczal¬ ników. Pozostaje 253 czesci wagowych produktu o gestosci 1,2760 w temperaturze 20°C i o dob¬ rym dzialaniu owadobójczym.Przyklad V. Do mieszaniny 96 czesci wagowych metanolu 280 czesci wagowych aniliny i 800 czesci N wagowych chlorobenzenu wkrapla sie w tempe¬ raturze 20° C, przy stalym mieszaniu, jednoczesnie z 2 zbiorników doplywowych 138 czesci wago¬ wych trójchlorku fosforu i 148 czesci wagowych chloralu. Po dalszym 1/2 godzinnym mieszaniu odsacza sie chlorowodorek aniliny i mieszanine rozpuszczalników oddestylowuje pod zmniejszo¬ nym cisnieniem. Otrzymuje sie jako, pozostalosc 203 czesci wagowych gestego cieklego produktu o gestosci 1,4000 w temperaturze 60°C. Produkt ten wykazuje wlasciwosci owadobójcze.Przyklad VI. Do mieszaniny skladajacej sie z 280 czesci wagowych aniliny, 800 czesci wago- — 1 —wych chlorobenzenu i 62 czesci wagowych me¬ tanolu wkrapla sie w temperaturze 20 — 30 °C jednoczesnie z dwóch zbiorników doplywowych 138 czesci wagowych trójchlorku fosforu i roz¬ twór 148 czesci wagowych chloralu w 32 czes¬ ciach wagowych metanolu. Dalsza przeróbka od¬ bywa sie jak w przykladzie V. Otrzymuje sie 169 czesci wagowych oleju o duzej lepkosci i wlasciwosciach owadobójczych.Przyklad VII. Do kolumny z wypelnieniem o dlugosci okolo 80 cm, zaopatrzonej w plaszcz chlodzacy, wpuszcza sie z dwóch wkraplaczy umieszczonych u góry z szybkoscia 3 — 5 kropli na sekunde obydwa skladniki reakcji. Jeden wkraplacz zawiera 138 czesci wagowych trój¬ chlorku fosforu w 200 czesciach wagowych chlo¬ robenzenu, drugi wkraplacz zawiera 148 czesci wagowych chloralu rozpuszczonego w 200 czes¬ ciach wagowych metanolu.Chlodzac kolumne z zewnatrz mozna wew¬ netrzna temperature w czasie przebiegu reakcji utrzymac ponizej + 35°C. Reakcja przebiega w czasie przeplywu roztworów przez kolumne.Roztwór chlorobenzenowy mozna- ewentualnie uwolnic od rozpuszczalnika aa pomoca destylacji.Przecietnie otrzymuje sie 215 czesci wagowych technicznego estru dwumetylowego kwasu fl, fl, /?-tró;jchloro-a-hydroksye!tylofosifonowego o temperaturze krzepniecia 68°C. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania srodków do zwalczania szkoidników, znamienny tym, ze chloral albo alkoholany chloralu, poddaje sie reakcji z trój¬ chlorkiem fosforu i alkoholami, ewentualnie przy zastosowaniu dodatku wiazacego kwasy, przy czym doibiera sie takie stosunki ilosciowe substancji reagujacych, aby w produkcie reakcji nie bylo atomów fosforu zwiazanych z atomem chloru. VEB FarbenfabrikWolfen Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych PL