Wynalazek dotyczy powierzchni przepuszczal¬ nej zlozonej z elementów, umieszczonych wza¬ jemnie równolegle w pewnej odleglosci wzajem¬ nej, posiadajacych boczne wystepy siegajace do przedzialów i na przemian zespolone w ramach, z których przynajmniej jedna wraz z przynalez¬ nymi do niej elementami jest ruchoma wzgle¬ dem drugiej.Mozliwosci zastosowania tej zasady odpowied¬ niej w ogólnosci do wykonywania najrozmait¬ szych czynnosci rozdzialu i przenoszenia byly Ograniczone dotychczas do nielicznych dziedzin, w szczególnosci do rusztów paleniskowych, gdyz znane konsitrukcje tego rodzaju byly w znacz¬ nym stopniu narazone na niebezpieczenstwo zat¬ kania sie. Wynalazek nie tylko usuwa te wade, lecz ponadto dzieki istotnemu ulepszeniu takich konstrukcji stwarza zupelnie nowe mozliwosci zastosowania.Powierzchnia przepuszczalna wedlug wynalaz¬ ku jest utworzona najlepiej z cienkich elemen¬ tów plytkowych ulozonych wzajemnie równo¬ legle, które w miejscu ponizej górnej krawedzi plytek posiadaja skierowane ku sobie pienko- wate wystepy w jednym lub nawet kilku umiesz¬ czonych jeden nad drugim rzedach, siegajace, praktycznie biorac az do sasiedniej plytki i roz¬ mieszczone wzgledem siebie oraz uksztaltowanetak, iz podczas ruchu obu ramek wzgledem siebie pienkjowate wystepy sasiednich plytek okrazaja sie wzijemnie, iakr^l^^1 pierscieniowe po¬ wierzchnie przeciwlegle do ich powierzchni czo¬ lowych.Wystepy te moga badz okrazac sie calkowicie, badz tez moga wykonywac naokolo siebie ruchy okresowe w tym samym kierunku; podczas tych ruchów moga 'one byc stale styczne, lecz oczy¬ wiscie musi byc pozostawiony pewien umozli¬ wiajacy swobodne ruchy luz miedzy wystepami, jak równiez miedzy ich powierzchniami czolo¬ wymi i plytkami sasiednimi w zaleznosci od celu zastosowania urzadzenia.W przypadku zastosowania otworów, których wielkosc jest okreslona odleglosciami wystepów rozlozonych równomiernie na dlugosci plytki w l^arui^.p^ i dlugoscia wy¬ stepów w kierunku poprzecznym, konstrukcja elementów plytkowych wedlug wynalazku daje, bez jakiejkolwiek obawy zatkania, tak korzystny stosunek miedzy swobodnym i zaslonietym prze¬ krojem calej powierzchni, jaki np. nie mógl byc osiagniety w zadnym znanym podobnym urza¬ dzeniu tego rodzaju.Gdy wystepy sa umieszczone w kilku rzedach jeden nad drugim, to w razie niezdatnosci gór¬ nego rzedu wskutek, stopniowego zuzycia, na stepny rzad przejmuje zadanie górnego rzedu tak, iz 'jednakowa wielkosc przekroju przeswitu pozostaje nawet przy znacznie posunietym zu¬ zyciu.Uklad miejscowy wystepów wspóldzialajacych ze soba moze byc dobrany tak, aby powierzchnie opisywane przez nie w czasie ruchów ich wzajem¬ nego okrazania sie badz tylko przylegaly do sie¬ bie, badz tez równiez nakladaly sie tak, iz przez obszary danych przedzialów przebiegaly wielo¬ krotnie inne wystepy. Korzystnie jest, gdy sto¬ pien pokrywania sie ich jest przewidziany nie- wielMPozostajace martwe powierzchnie mozna usunac przez odpowiednie wykrojenie plyt.Z tego samego wzgledu najlepiej górne, jak równiez korzystnie i doflne krawedzie poszcze¬ gólnych plyt wykroic z zakrzywieniem wedlug luków kolowych, których liczba odpowiada licz¬ bie wystepów rozlozonych na plytce w równo¬ miernych odstepach, i których srodki pokrywaja sie ze srodkami wystepów, a ich najwiekszy pro¬ mien iest równy póltorakrotnej srednicy wy¬ stepu.Obszary elementów plytkowych tworzace wzniesienia moga byc wykonane ewentualnie równiez z innnego materialu niz te elementy, np. z materialu sprezystego.Dzieki opisanemu uksztaltowaniu górnych krawedzi elementów plytkowych, osiaga sie jednoczesnie pozadane, np. przy uzyciu po¬ wierzchni jako elementu sitowego, dzialanie przenoszace a opirócz tego segregujace wstepnie, poniewaz zakrzywione krawedzie górne plytek, podczas swego ruchu wzglednie wobec prze¬ sunietych wzgledem nich wystepów lukowych sasiednich elementów plytkowych, przesuwaja ziarno, zbyt grube wobec szerokosci szczeliny, niejako ponad szczelina lub tez uniemozliwiaja wpadanie ziarna do szczeliny. Lukowato zakrzy¬ wione górne krawedzie tworza oprócz tego do¬ datkowy przekrój scierania.Jako szczególnie'korzystne okazalo sie takie profilowanie górnych krawedzi elementów plyt¬ kowych, aby powstale miejsca wcinajace sie do powierzchni pierscieniowych zakreslanych wy¬ stepami, poniewaz w tych wcinajacych sie ob¬ szarach material podczas swej drogi po po¬ wierzchni jest wystawiony na dorywcze bez¬ posrednie dzialanie przenoszace wystepów.Wciecia moga byc uksztaltowane rozmaicie, np. moga stanowic symetryczne lub asymetryczne wykroje powierzchni pierscieniowych o prostych lub uwypuklonych ograniczeniach.Wedlug innej postaci wykonania ograniczenia luków zakrzywionych wspólsrodkowo wzgledem srodków wystepów moga byc zakrzywione wed¬ lug wiekszego promienia to znaczy bardziej plasko bez przerywania tych luków.Sasiednie elementy plytkowe moga posiadac zarówno jednakowe jak i rozmaicie uksztalto¬ wane wciecia, poza tym równiez z dwóch sa¬ siednich elementów plytkowych jeden moze po¬ siadac np. wypukle górne linie ograniczajace o promieniu odpowiadajacym torowi wystepów lub o wiekszym promieniu, sasiednie natomiast mo¬ ga posiadac wciecie uksztaltowane wedlug zasad opisanych wyzej, tak lz profilowanie górnej krawedzi jednego elementu plytkowego wywiera na material dodatkowe dzialanie przenoszace, a profilowanie drugiego — spulchniajace.Poza tym jest równiez mozliwe, ze w kierunku podluznym tego samego elementu plytkowego, który w kierunku podluznym posiada rozmaicie uksztaltowane uwypuklenia i wciecia, np. jeden odcinek elementu plylkowego jest uwypuklony a nastepny wykazuje wciecie zebate. Tak samo w zaleznosci od zamierzonego celu wciecia lub — 2 —uksztaltowania krawedzi jednego rodzaju moga byc stosowane na przemian z wcieciami lub uksztaltowaniami krawedzi innego rodzaju.Miejscowe zmniejszenie obszarów opisywanych wystepami jednej plytki moze byc takie, jakie jeszcze jest dopuszczalne ze wzgledu na prowa¬ dzace i samoczyszczace dzialanie wystepów.Biorac pod uwage oszczednosc materialowa mozna ewentualnie równiez usunac czesciowo lub calkowicie czesc elementów plytkowych lezacych pod wystepami.Pienkowaite wystepy moga posiadac rózne do¬ wolne (Uksztaltowania, np. moga byc cylindrycz¬ ne, trójkatne lub wielokatne, pólkuliste, itp. W przypadku ksztaltu odmiennego niz kolowy kra¬ wedzie musza lezec na wspólnym obwodzie.Wystepy moga byc utworzone zarówno za pomoca narzadów wpuszczonych do otworów elementów plytkowych, stanowiacych obydwa przeciwlegle wystepy jak równiez przez narzady umocowane na plytkach i wreszcie równiez przez wytlocze¬ nia w plytkach, zwlaszcza w przypadku malej szerokosci szczeliny, to znaczy malej1 dlugosci osiowej.Mozna uzyskac korzystna konstrukcje, gdy wystepy sa osadzone obrotowo na czopach prze¬ chodzacych przez elementy plytkowe lub ewentu¬ alnie w otworach elementów plytkowych bez¬ posrednio jak i za posrednictwem lozysk kulko¬ wych, przy czym moze byc wówczas niepotrzebny luz miedzy torami przeciwleglych wystepów sa¬ siednich plytek. Poza tym ich obwód moze byc schropowacony, np. zlobkowany lub zebaty tak, iz wspóldzialajace zie soba wystepy^ zazebiaja sie i w pewnym stopniu napedzaja sie wzajemnie* Takie uksztaltowanie przyczynia sie zarówno do dzialania czyszczacego, jak i do pozadanego nie¬ kiedy rozdrabniania obrabianego materialu.Wystepy moga byc wykonane z tego samego tworzywa co i elementy plytkowe lub tez z inmego tworzywa, dobieranego w zaleznosci od okolicznosci, np. z tworzywa syntetycznego lub podatnego sprezyscie, jak np. z gumy. W przy¬ padku cylindrycznego uksztaltowania wystepów przy ciaglym napedzie jednej lub obu ramek wystepuje okresowe skracanie i wydluzanie otworów utworzonych miedzy elementami plyt¬ kowymi, przy czym wskutek ruchu wzglednego ramek dlugosc odslonietych w danej chwili ot¬ worów miedzy sasiednimi elementami plytko¬ wymi zmienia sie w rzucie pionowym na prze¬ mian z obu stron wedlug prawa s= d (1 — cos «) ad stalej wartosci najmniejszej. Ta wartosc naj¬ mniejsza jest zalezna od odleglosci wzajemnej dwóch wystepów tej samej plytki i od srednicy wystepów.Wedlug szczególnej postaci wykonania wyna¬ lazku dolny rzad wspóldzialajacych ze soba wy¬ stepów o samoczynnym dzialaniu czyszczacym i obiegajacych ciasno dokola siebie moze byc zespolony z polozonymi wyzej rzedami wystepów o srednicach malejacych ku górze, przy czym te wystepy wówczas nie stykaja sie tworzac miedzy soba wzrastajace ku górze otwory tak, iz np. w korzystnym przypadku zastosowania tej od¬ miany do urzadzen przesiewnych, uzyskuje sie postepujace z góry na dól zmniejszenie otworów sitowych a jednoczesnie osiaga sie dzialanie rozdrabniajace.Srednice wystepów, polozonych jeden nad dru¬ gim w wielu rzedach poziomych, moga równiez byc coraz mniejsze w rzedach coraz wyzszych i coraz wieksze w sasiednich rzedach pionowych w ten sposób, iz suma srednic lub promieni sasiednich wystepów pozostaje stala.Gdy wedlug innej postaci wykonania wystepy plytek nalezacych do jednego zespolu ramkowego sa sobie równe, lecz róznia sie co do wielkosci od wystepów plytek nalezacych do innego ukladu ramowego-, to podczas, ruchu wzglednego ramek odslaniaja sie na przemian male i duze otwory.Wedlug innej korzystnej postaci wykonania wynalazku wystepy z jednej strony tej samej plytki maja wieksza srednice, a z drugiej strony — mniejsza srednice, tak iz w ogólnym ukladzie równiez do przestrzeni miedzy dwoma wystepa¬ mi o wiekszej srednicy sasiedniej plytki wchodzi wystep o mniejszej srednicy pierwszej plytki.Zasada wynalazku nie wymaga, aby odbywal sie ciagly ruch obiegowy wystepów, moga byc bowiem równiez tylko ruchy czesciowe, jak to moze byc potrzebne przy zastosowaniu przepusz¬ czalnych powierzchni w narzadzie zaworowym lub np. w urzadzeniu sitowym, przy czym w tym przypadku pelny ruch obiegowy jest wyko¬ rzystywany, np. tylko co pewien czas do oczysz¬ czania sita, samo sito zas moze byc napedzane w zwykly sposób, np. jako sito wibracyjne lub rezonansowe.Powierzchnia przepuszczalna opisana wyzej szczególowo moze byc zarówno plaska, wypukla lub krzywa, jak równiez moze byc uksztalto¬ wana w postaci zamknietego bebna o przekroju okraglym lub wielobocznym.Elementy plytkowe, wobec otwierajacych sie licznych nowych mozliwosci zastosowania, moga byc przylaczane do zródla energii lub uksztalto-wane jako zasobniki energii, jak równiez w ten sposób* ze wskutek wzajemnego ruchu elementów plytkowych wytwarza sie np. energia elektryczna lub cieplna, o czym bedzie jeszcze mowa w dal¬ szym opisie szczególowym.Róznorodne moitówosci zastosowania powie¬ rzchni przepuszczalnej pociagaja za soba bardzo rózniace sie szerokosci szczeliny miedzy elemen¬ tami plytkowymi a oprócz tego czesto w tej samej {powierzchni przepuszczalnej wymagane jest przejscie z jednej szerokosci szczeliny do innej w kierunku przenoszenia albo tez i w kieirunku poprzecznym aby w przypadku zasto¬ sowania powierzchni jako urzadzenia sitowego mozna bylo np. za pomoca jednego tylko sita przesiewac od drobnego ziarna do grubego lub od grubego do drobnego albo tez aby w kierun¬ ku podluznym sita powstawaly drogi o róznej szerokosci szczeliny dla przesiewania jednako¬ wych lub róznych materialów.Przy zachowaniu wszystkich zasadniczych czesci skladowych porwierzchnd przepuszczalnej istnieje wedlug innej specjalnej cechy wynalaz¬ ku mozliwosc dowolnej rzmiany szerokosci szcze¬ liny w szerokim zakresie granic w ten sposób, ze elementy plytowe sa wpuszczone w rowki szyn poprzecznych podtrzymujacych je i pola¬ czonych z ramkami poruszonymi ruchem wzgled¬ nym. Rowki te sa umieszczone na szynach po¬ przecznych w liczbie odpowiadajacej najmniej¬ szej szerokosci szczeliny, a zatem i najwiekszej liczbie elementów plytkowych tak, iz przez osa¬ dzenie w wiekszej lub mniejszej liczbie rowków elementów plytkowych w granicach mozliwosci utworzonych przez wzajemne odLegfosci rowków oraz ich liczbe mozna nastawiac szczeliny o do¬ wolnej szerokosci. Szerokosc szyn poprzecznych, to znaczy odleglosc okreslona przez nie pomiedzy skrajnymi rowkami umieszczonymi nia nich jest dobrana tak, iz odpowiada liczbie miarowej wielokrotnoscia wiekszej liczby znormalizowa¬ nych podzialek podstawowych.Na rysunku przedstawiono kilka przykladów zastosowania i wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia widok z boku, a fig. 2 — widok z przodu powierzchni wykonanej wedlug wynalaz¬ ku, która sklada sie z elementów plytkowych 1 polaczonych wzajemnie ramka oraz z elemen¬ tów plytkowych 3, lezacych miedzy elementami 1 i polaczonych ramka ruchoma wzgledem pierw¬ szej ramki.Elementy plytkowe 1 i 3 w rozpatrywanym przykladnie wykonania sa zaopatrzone w trzy rozmieszczone jeden pod drugim rzedy cylin¬ drycznych wystepów 2 lub 4 rozmieszczonych w jednakowych odleglosciach w kierunku podluz¬ nym plyt. Na fig. 1 zaznaczono w jaki sposób za pomoca ruchów kolowych, nadawanych ram¬ kom nie przedstawionym na rysunku, albo jednej z tych ramek, wystepy 2 i 4 okrazaja sie wzajem¬ nie w plaszczyznie elementów plytkowych. Opi¬ suja one obszary ograniczone kolami 5, 5', prze¬ cinajace sie w rozpatrywanym przykladzie wy¬ konania, a mianowicie obszary miedzy sasied¬ nimi plytkami, to znaczy zakreslaja w sumie caly przedzial miedzy plytkami. Oczywiscie w kazdym polozeniu Wystepów wzgledem siebie pozostaje miedzy nimi jak widac luz potrzebny do wykonywania przez nich swobodnego ruchu.Fig. 3 przedstawia widok perspektywiczny przykiladu wykonania wystepów 2 i 4 o ksztalcie cylindrycznym, umieszczonych w poszczególnych rzedach, pirzy czym widac wyraznie korzystna cdenkosc elementów piytkowych 113 jak równiez lukowate uksztaltowanie górnych krawedzi poszczególnych elementów plytkowych wedlug luków kól wspólsrodkowych wzgledem wystepów.Wzajemna odleglosc wystepów dobiera sie w zaleznosci od zalozen obowiazujacych w posz¬ czególnych przypadkach, w szczególnosci pod wzgledem celu zastosowania przepuszczalnej po¬ wierzchni. W skrajnych przypadkach zastoso¬ wanie przepuszczalnych powierzchni jako na¬ rzadu zaworowego, boczne wzajemne odstepy sa otofliiczone tak, iz w pewnym polozeniu okra¬ zajacych sie wystepów sasiednich plyt wzgle¬ dem siebie, ^tworza sie przedzialy zamkniete cal¬ kowicie, tj. powierzchnia w ogóle przepuszczalna staje sie nie przepuszczalna. W tym przypadku oczywiscie nie ma ciaglego ruchu wzglednego elementów plytkowych, przynaleznych do obu ramek, lecz jest tylko ruch ograniczony, odby¬ wajacy sie jedynie w przypadku otwierania lub zamykania narzadu zaworowego. W tym przy¬ padku wystepy moga byc wykonane z tworzywa sprezystego w celu lepszego uszczelnienia.Konstrukcja obrotowa wystepów, jak równiez istniejaca przy tym mozliwosc zastosowania zlobków, zebów itd. wykonanych tak, aby do pewnego stopnia wystepy zazebialy sie wzajem¬ nie, nie wymaga specjalnego omawiania.W przykladne wykonania wedlug fig. 4 Wy¬ stepy 2 lub 4 maja ksztalt pryzmatów trójkat¬ nych, których 'krawedzie sa polozone na wspól¬ nym kole. Taka postac wykonania nadaje sie do przeprowadzania czynnosci przesiewania — 4 —z jednoczesnym kruszacym oddzialywaniem na material.Na fig. 5 — 9 przedstawiono zwiazki mate¬ matyczne, zachodzace np. w przypadku czaso¬ wego pelnego zamkniecia lufo w przypadku na¬ stawienia okreslonych przekrojów przepustu lub dlawienia.Na fig. 5 widac z lewej strony dwa sposród wystepów wspóldzialajacych ze soba parami, skierowanych ku sobie, a w ukladzie wielostop¬ niowym przesunietych wzgledem siebie, przy czym zarysy kolowe wystepów stykaja sie w kazdym polozeniu wystepów wzgledem siebie podczas ruchu (krazenia i opisuja powierzchnie przylegajace bezposrednio do wystepów jakie okrazaja, a w calosci opisuja w sposób ciagly przedzial miedzy dwiema plytkami w calym obszarze.Wystep przedstawiony na rysunku, okrazaja¬ cy w rozpatrywanym przypadku srodkowy wy¬ step nieruchomy, zajmuje w pierwszej cwiartce polozenie nachylone pod katem okolo 40°.Zmienny bok Sv przekroju Widzianego w rzucie pionowym zmienia sie przy tym wedlug prawa Sv = d (1 — cos «). W rozpatrywanym przy¬ padku maksymalna dlugosc Sv = d. Taka sama funfccja wystepuje w przypadku strzalki b ozna¬ czonego strzalkami kola okrazenia u wystepu okrazajacego. Bezwzgledna dlugosc przepusto¬ wa zmieniajacego sie otworu przepustowego lub powierzchni jest oznaczona na rysunku jako od¬ cinek Sa. Odleglosc miedzy dwoma wystepami nalezacymi do jednego ukladu jest równa war¬ tosci A, która w tym przypadku jest równa sred¬ nicy wystepu oraz równa odcinkom Sv max i b max.Wykres na fig. 6 przedstawia dla tych zalez¬ nosci przebieg funkcji dlugosci Sv od pierwszej do czwartej cwiartki.Na fig. 7 odleglosc miedzy dwoma wystepami plytki jest wieksza niz d. W tym przypadku otrzymuje sie w podobny sposób przedstawiona na fig. 8 funkcje wewnatrz poszczególnych cwiartek i stopni tak samo, jak w ukladzie omó¬ wionym wyzej. Wystepuje tu tylko staly czyn¬ nik k dla dlugosci otworu przepustowego mie¬ dzy dwiema plytkami, równy róznicy dlugosci miedzy A i srednica d, przy czym jednak pod¬ czas obrotu np. w lewo czynnik ten waha sie z prawej strony na lewa w rzucie pionowym.Odcinek Sv wyraza sie wiec jako funkcja Sv = d (1 — cos «) + k.Fig. 9 przedstawia w wycinku przepuszczalne} powierzchni przekroje otworów w rzucie piono¬ wym. Powierzchnia oznaczona litera F jest zwia- zana zaleznoscia Sv C (Sv • c =) d: (1 — cos o)+ + k)'c, przy czym c oznacza odleglosc miedzy dwiema plytkami.Przy obranej odleglosci A stalosc czynnika fc stanowi równiez o stalosci najmniejszego prze¬ kroju przepustowego, iktóry podczas obrotu ukla¬ du rozszerza sie i zweza wedlug podanej funkcji.Na fig. 10 i 11 przedstawiono dwie odmiany wynalazku specjalnie ulepszone o wielostron¬ nym praktycznym zastosowaniu.Na fig. 10 przedstawiono w przekroju piono¬ wym narzad zaworowy umieszczony w przewo¬ dzie rurowym do przenoszenia materialów ciek¬ lych lub gazowych, przy czym za pomoca tego narzadu przekrój przepustowy moze byc calko¬ wicie zamkniety albo mniej lub wiecej zdla¬ wiony.Pomiedzy dwoma króccami 15, 16 6a sztywno umocowane w plyflkach uchwytowych 17, 18 ele¬ menty plytkowe 1 przynalezne djo jednej ramki.Plytki (uchwytowe 17, 18 sluza jednoczesnie do prowadzenia i uszczelnienia elementów plytko¬ wych 3, nalezacych do drugiej ramki.Zespól elementów plytkowych 3, jak zaznaczo¬ no strzalka, moze byc przesuniety za pomoca pokretla w mniejszym lub wiekszym stopniu od strony lewej z dolu ku prawej w góre, tak iz mozna wytworzyc dowolnie maly swobodny przekrój poczynajac od przekroju pelnego otwar¬ cia, az do pelnego zamkniecia, tj. do polozenia, w którym wystepy plytek znajlduja sie u góry i 'stykaja ze soba. Elementy plytkowe 3 sa osa¬ dzone na swych koncach na mimosrodach 19 lub 20. Mimosrody sa uruchamiane za pomoca osadzonych w oslonie walków nastawczych 21 i 22, polaczonych ze soba walem polaczeniowym i kolami zebatymi oraz napedzanych za pomoca np. pokretla 23, osadzonego na jednym z walów 21 lub 22.W tym ukladzie wystepy jednej grupy elemen¬ tów plytkowych nie wykonywuja stale ruchów okrazajacych wystepy drugiej grupy, lecz tylko ruchy czesciowe, spowodowane uruchomieniem pokretla, jednak w sposób calkowicie zgodny z mysla przewodnia wynalazku.W polozeniu czesciowego otwarcia taki narzad zaworowy stanowi jednoczesnie sito zatrzymuja¬ ce ciala obce, jakie moga sie znalezc w osrodku tloczonym przez przewód. Boczny otwór oczysz- — 5 —czania 23' w oslonie uwidoczniony na fig. 10 umozliwia usuwanie materialów odlozonych na przepuszczalnej powierzchni.Fig. 11 przedstawia mozliwosc zastosowania przepuszczalnej powierzchni wedlug wynalazku jako przenosniika osadowego w urzadzeniu do obróbki wegla lub rudy we wznoszacym sie tet¬ niacym strumieniu wody.Obydwa wspóldzialajace ze soba uklady ele¬ mentów plytkowych 1 i 3 powoduja wskutek okresowego 'zamykania i odslaniania otworów rytmiczny przeplyw Cieczy tloczonej do zbiorni¬ ka 25 za pomoca pompy 26 w kierunku ku górze przez warstwe osadowa utworzona na powierzch¬ ni lub przez obrabiany material 27, powodujac rozdzial wedlug ciezarów zgodnie ze znana zasada.Wystepy wykonywuja przy tym ruch ciagly dokola siebie lub tez tylko ruch czesciowy.W ukladzie tym mozna równiez nastawiac kie¬ runek przeplywu wody ku górze dobierajac specjalne polozenie ukladu plytkowego i tym samym regulowac proces osadzania. Inne mozli¬ wosci regulacyjne mozna uzyskac zmieniajac uksztaltowania wystepów, odleglosc plytek od siebie i predkosc ruchu wzglednego oraz stosujac regulacje predkosci i ilosci przeplywajacej wody.Na fig. 12 — 23 przedstawiono w celu lepszej przejrzystosci widok w kierunku podluznym szczelin utworzonych miedzy plytkami Ii i 3, uwidoczniaJjacy pewna liczbe wystepów 2, 4, róz¬ nej postaci komstrukcyjnej, omówionych szcze¬ gólowo wyzej i nie wymagajacych blizszego wyjasnienia.Fig. 24 — 27 przedstawiaja rózne zrozumiale bez dalszych wyjasnien przyklady profilowania górnych krawedzi elementów plytkowych, wcie¬ tych do torów opisywanych przez wystepy.Co do dzialania róznych postaci wciec, przed¬ stawionych na tym rysunku, nalezy zaznaczyc co nastepuje: W przypadku fig. 24 i 25, przedstawiajacych przyklady wciec zaokraglonych, dzialanie prze¬ noszace wystepów, pod których bezposrednim wplywem material znajduje sie, praktycznie bio¬ rac, na caleij swej drodze po powierzchni, wzrasta od zera do maximum, a nastepnie znowu spada do zera, przy czym w przypadku drobniejszej podziallki luków wedlug fig. 24 dzialanie prze¬ noszace jeszcze sie polepsza, poniewaz odbywa sie tam dwukrotne przekazywanie przy jedno¬ czesnym oddzialywaniu wystepów we wglebie¬ niach luków.Wciecia o strych krawedziach lub wciecia o stosunkowo stromych powierzchniach ograni¬ czajacych nadaja sie najlepiej wówczas gdy chodzi o szybkie przenoszenie materialów i mozna nie zwracac wiekszej uwagi na ostrozne obchodzenie sie z nimi. Dzialanie takie moze byc jeszcze bardziej wzmozone przez uksztalto¬ wanie wystepów bardziej ostre, posuniete ewen¬ tualnie az do ksztaltu zebatego lub nozowego.Dodatkowe dzialanie przenoszace profilowania górnej krawedzi plytek wedlug wynalazku moze byc wykorzystane w sposób szczególnie dogodny w tym celu aby przy odpowiednio nachylonym ustawieniu przepuszczalnej powierzchni mozna bylo przenosic material nie tylko poziomo lub na dól, lecz ewentualnie równiez do góry. Dzieki temu uzyskuje sie calkowicie nowe mozliwosci praktycznego zastosowania mysli przewodnej wynalazku.Jedna z tych mozliwosci jest oddzielanie i wy¬ dobywanie cial stalych ze strumienia zmacone¬ go. Na fig. 28 przedstawiono dla przykladu ruszt oczyszczajacy wedlug wynalazku wmontowany do kanalu doplywowego urzadzenia oczyszcza¬ jacego.W przypadku zastosowania ruchomych oczysz¬ czajacych sie samoczynnie rusztów;, posiadajacych cechy wynalazku, ewentualnie przy szeregowym ustawieniu kilku takich rusztów, w których sze¬ rokosci szczelin maleja w kierunku przeplywu, oraz zachodzi mozliwosc przenoszenia w góre, mozna ustalic bardzo mala szerokosc szczelin ewentualnie ostatniego rusztu tak, aby przy bez¬ warunkowej pewnosci przed zatkaniem i przy Ciaglym wynoszeniu wydzielonych materialów stalych mogly byc wydzielane równiez drobne czastki stale.W podobny sposób mozna obrabiac np. ciecze mulaste, pochodzace z urzadzen sortowniczych i w ogóle ciecze zmacone, zawierajace dowolne materialy stale, przy czym bez skomplikowa¬ nych urzadzen, narazonych na zatkanie, mozna wydzielac w sposób niezawodny nawet bardzo drobne czastki cial stalych.Przyklady zastosowania powierzchni prze¬ puszczalnej w wykonaniu odmiennym niz omó¬ wione wyzej sa przedstawione na fig. 29 i 30.Wedlug fig. 29 powierzchnia stanowi zamknie¬ ty kadlub rurowy, przy czym procesy ruchowe kolejnych elementów lezacych obok siebie w kierunku promieniowym i zaopatrzonych w od¬ powiednio zwrócone przeciw sobie wystepy moga byc nastawiane za pomoca walu srodkowego, — 6 —dó [którego moga byc przylaczone poszczególne elementy za posrednictwem narzadów przenosza¬ cych odpowiednie ruchy.W ten sposób mozna urzeczywistnic zupelnie nowa konstrukcje sita bebnowego, przez które przechodzi (material w kierunku osiowym. Takie sito wedlug fig. 29 posiada istotna zalete bez¬ wzglednej pewnos'Ci przed zatkaniem, jakiej nie daje zadna ze znanych konstrukcji i dlatego ta konstrukcja nadaje sie szczególnie do wykony¬ wania procesów przesiewania trudnych ze wzgle¬ du na wlasciwosci przesiewanego materialu.Fig. 30 przedstawia powierzchnie wykonana zasadniczo wedlug tyich samych zalozen jednak wygieta tylko wedlug wycinka kola i zlozona z poprzecznie skierowanych elementów plytko¬ wych, których ruchy sa sterowane w podobny sposób. Powierzchnia taka stanowi wykonane w odpowiedni sposób samooczyszczajace sie ko¬ ryto przenosnikowe. Elementy plytkowe, stano¬ wiace nieckowate dno tego koryta, sa napedzane za pomoca walów, umieszczonych z obu stron koryta w kierunku podluznym.Na fig. 31 — 39 przedstawiono sposób umoco¬ wania elementów plytkowych na szynach po¬ przecznych, zaopatrzonych w rowki sluzace do prostej izmiany szerokosci szczeliny miedzy ele¬ mentami plytkowymi.Fig. 31 — 33 przedstawiaja szyne poprzeczna 46, wykonana wedlug wynalazku, o szerokosci np. 240 mm miedzy srodkami skrajnych rowków, przy czym w przedstawionym przykladzie wyko¬ nania szyna poprzeczna posiada 64 rowki 46', a mianowicie najlepiej w zestawieniu z polozo¬ nymi nizej przerwami 46", w które wchodza odpowiednio uksztaltowane wystepy 47, znajdu¬ jace sie na wystajacych w dól z elementów plyt¬ kowych 1, 2 czesci podporowych 45 lub 45', po¬ laczonych z szynami poprzecznymi np. przez nitowanie lub spawanie.Szyny poprzeczne zamocowuje sie za pomoca sworzni srubowych 48, osadzonych w pokrywaja¬ ce sie wzajemnie otworach szyn poprzecznych i narzadu nosnego 49. Takie umocowanie elemen¬ tów plytkowych na szynach poprzecznych jest przedstawione szczególowo na fig. 32 i 33 w przekroju podluznym i w widoku z boku patrzac w kierunku strzalki A na fig. 32.Wystepy podporowe 45, sluzace do umocowa¬ nia elementów plytkowych na szynach poprzecz- " nych, jak przedatawiono schematycznie na fig. ' 34 — 36, moga byc wykonane jako polówki uzupelniane przez przylegajace polówki nastep¬ nych elementów plytkowych (fig. 34) albo jako cale wystepy przesuniete od konców elementów plytkowych ku srodkowi (fig. 35). Ewentualnie wystarcza nawet jeden wystep podporowy po srodku elementu plytkowego (fig. 36).Fig. 37 przedstawia jako szczególnie korzyst¬ ny przyklad wykonania umocowanie dwóch uszeregowanych w kierunku podluznym elemen¬ tów plytkowych 1 lub 3 na szynie poprzecznej 46 podibrizymywanej przez wspólny dzwigar po¬ przeczny 49 w sposób przedstawiony zasadniczo na fig. 32, z ta jednak róznica, ze miedzy szyne poprzeczna i plytke wlaczony jest najlepiej ela¬ styczny narzad 50. Tafcie urzadzenie okazalo sie szczególnie korzystne, poniewaz wkladka ela¬ styczna miedzy dzwigarem poprzecznym 49 umieszczonym w ramce, i szyna poprzeczna 46, w której jak gdyby sa wpuszczone polówki pod¬ pórek elementów plytkowych 1 lub 3, otrzymuje sie luz elastyczny kazdego elementu plytkowego w olbszairze calej powierzchni. Wkladka ma naj¬ lepiej jak widac na fig. 37 ksztalt prostokatnej ciaglej listwy o dlugosci odpowiadajacej dlugosci szyny poprzecznej 46. Jest ona wykonana np. z tworzywa syntetycznego o odpowiedniej twar¬ dosci wedlug Shore'a.W tej listwie, jak widac na fig. 38, przedsta¬ wiajacej listwe w widoku perspektywicznym, sa wykonane rowki dla umieszczenia elementów plytkowych lub ich podpórek, a mianowicie wedlug przykladu wykonania na listwie 50 z otworami 46" sa uformowane scianki poprzecz¬ ne 52, których przegródki (tworza rowki miesz¬ czace w sobie podpórki 45 lub 45'. Takie wy¬ konanie ma caly szereg specjalnych zalet. Przede wszystkim jest o wiele latwiej uformowac w korpusie z tworzywa syntetycznego wystepy spelniajace zadanie rowków niz np. wytlaczac je w listwie metalowej lub wyfrezowywac, jak to byloby konieczne w przypadku malych od¬ leglosci rowków. Poza tym wlasna elastycznosc listew pozwala na poniechanie specjalnego umo¬ cowania podpórek 45, 45', jezeli przez odpowied¬ nie zwezenia otworów 46" wystepy 47 moga byc wcisniete do otworów jako wtyczki. Dla lepsze¬ go przytrzymywania wystepy 47 moga byc do¬ datkowo podciete. Listwy sprezyste moga byc przytrzymywane na szynach poprzecznych za pomoca sprezystych czopów 53.Szczególna zalete opisanej tutaj odmiany urzadzenia jest latwosc * odlaczania elementów 1 plytkowych 1, 3 z calkowicie zmontowanej po-wierzchni i tym samymi prostata wymiany. Fig. 39 przedstawia w widoku z góry Sito, w którym wedlug wynalazku istnie- moznosc stopniowego powieksEania szerokosci szczeliny przy jedno¬ czesnej odpowiedniej zmianie dlugosci wystepów 2, 4, siegajacych do sasiednich elementów plyt¬ kowych, przynaleznych do drugiej ramki. Na rysunku tym jest poza tym zaznaczona niezmien¬ na wairtosc k stalej dlugosci najmniejszej otwo¬ rów (przejsciowych. Wartosc Je, jak widac z pra¬ wej strony rysunku, jest znacznie mniejsza niz wartosc c, okreslajaca szerokosc szczeliny. Naj¬ lepiej jest .jednak gdy wartosc ta, jak przedsta¬ wiono na fig. S8, jest dobrana tak, iz jest równa lub wieksza od c, a mianowicie T = 2d + k, gdzie d oznacza grubosc plytki, przy czym naj¬ wieksza odleglosc / dwóch wystepów 2 lub 4 w kierunku podluznym wyraza sie zaleznoscia f = d + k.W (ten sposób pod wzgledem techniki prze¬ siewania powierzchnia przepuszczalna wykazuje wlasnosci sita o kwadratowych lub podftugowa- tych oczkach, przy czym jednak przesiewane ziarna nie podlegaja naprezeniom sciskajacym i nie ulegaja niepozadanemu rozcieraniu.Na fig. 40 podano przyklady liczbowe róznych mozliwosci zmiany szerokosci szczeliny wyni¬ kajace (z przyjetych podizilalek lub odleglosci1 rowków na szynach poprzecznych.Na fig. 41 — 47 przedstawiono schematycz¬ nie z pominieciem szczególów zbytecznych dla zrozumienia wynalazku niektóre najwazniejsze mozliwosci przylaczenia elementów plytkowych do zródla energii, uksztaltowania tych elemen¬ tów jako zasobników energii lub wykorzystala ruchu elementów plytkowych do wytwarzania energii.Fig. 41 przedstawia schematycznie, w widoku na obydwa uklady plytkowe przepuszczalnej po¬ wierzchni, przylaczenie wszystkich plytek 1 jed¬ nej ramki do jednego bieguna, a plytek posred¬ nich 3 drugiego ukladu ramkowego — do dru¬ giego bieguna zródla wielkiej czestotliwosci 60, tak iz calosc plytek kazdego z dwu ukladów, które oczywiscie sa od siebie odizolowane, sta¬ nowi jedna z dwóch czynnych czesci kondensa¬ tora.Uklad lub uksztaltowanie plytek przepuszczal¬ nej powierzchni odpowiada przykladowi wedlug fig. 2. Inne mozliwosci jak np. wykonanie sa¬ siednich plytek lub ich wystepów na parzemian z przewodników i nieprzewodników, wykonanie plytek z tworzyw zespolonych, itd., nie wyma¬ gaja specjalnych objasnien.Fig. 42 przedstawia schematycznie tylko dwie plytki 1 i 3, przynalezne do dwóch róznych ukla¬ dów plytkowych z przepuszczonymi wedlug przykladu wykonania wystepami 2 i 4, tj. wy¬ chodzacymi na obydwie strony plytek. Zaklada sie przy tym, ze do obu plytek 1 i 3 jest dopro¬ wadzany prad staly, a mianowicie do jednej plytki z bieguna dodatniego, a do drugiej plytki z bieguna ujemnego zródla pradu stalego, przy czym wystepy 2, 4 sa wykonane z materialu izolacyjnego. Jak widac na rysunku na górnych krawedziach plytki dodatniej, np. plytki 1, slu¬ zacej jako elektroda osadowa, osiadaja czastki pylu podczas okresów zatrzymania powierzchni, aby mogly byc stamte w przerwach przez urucho¬ mienie ramek.Konstrukcja wynikajaca z zastosowania takie¬ go ukladu do wytwarzania elektrycznosci tarcia w celu ladowania plytek elektrycznoscia statycz¬ na nie wymaga blizszego wyjasnienia. W tym przypadku wystepy 2, 4 sa wykonane z filcu, a plytki z odpowiedniego tworzywa syntetycznego.Fig. 43 przedstawia równiez schematycznie zastosowanie plytek z przewodników, których miejsca w szeregu napieciowym sa oddalone stosunkowo dosc znacznie od siebde. Obydwa uklady plytek 1 i 3 sa oznaczone na rysunku róznym kreskowaniem. Równiez i w tym przy¬ padku wystepy 2, 4 sa wykonane z materialu izolacyjnego. Za pomoca strzalek zaznaczono w jaki sposób w tym ukladzie naladowane czastki pylu podazaja ku róznym elementom plytkowym odpowiednlio do swych róznych la¬ dunków.Fig. 44 przedstawia wykonanie wystepów w postaci magnesów trwalych, skladajacych sie z rdzenia 67 a powloki sciernej 68. Magnesy trwale pod wplywem ruchu krazenia wytwarzaja w plytkaich prady wirowe, powodujac ogrzewanie elementów plytkowych.Jak zaznaczono wyzej uklad moze byc tego rodzaju, ze tylko jeden uklad plytkowy jest wyposazony w magnesy, drugi zas posiada wy¬ stepy izolujace, tak iz magnesy wytwarzaja energie elektryczna, która jest ewentualnie od¬ prowadzana z drugiego ukladu ramkowego i moze byc wykorzystana do innych celów.Na fig. 45 przedstawiono w podobny sposób jak na lig. 41 — 43, a na fig. 46 przestawiono w widoku z boku, sposób wtryskiwania przez wpro¬ wadzenie cewek 69 lub podobnych elementów do — 8 —wydrazen wystepów 2t 4 i plytek 1, 3 doprowa¬ dzenie pradu wielkiej czestotliwosci, pradu sta¬ lego lub pradu zmiennego niskiego napiecia, dzialanie podobne do omówionego wyzej, tj. wystepy moga byc wykonane jako elektromag¬ nesy.Na fig. 47 przedstawiono 'konstrukcje elementów plytkowych 1, 3 i wystepów 2, 4 z wydrazeniami, przez które mozna przepuscic nie tylko prze¬ wody elektryczne, lecz ewentualne zamiast tego mozna wprowadzic gazowy lub ciekly czynnik ogrzewajacy lub przewodzacy, który ewentualnie z wydrazen 615 plytek moze byc prowadzony na zewnatrz przez wewnetrzne komory wystepów oraz ich otwory 66 a nastepnie bezposrednio na obrabiany material, przy czym w przypadku czynnika palnego moze byc ewentualnie za¬ palony.Wynalazek oczywiscie nie ogranicza sie do poszczególnych opisanych i przedstawionych na rysunku postalci wykonania, mozliwe sa bowiem liczne odmiany, nie wykraczajace poza ramy wynalazku. PL