Opublikowano dnia 18 pazdziernika 1958 r. (\0A 16 U9 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 41116 Mieczyslaiu Kruza Torun, Polska KI. ,45 h, 20Z01 Ul killcurodzinny pasiecznej gospodarki wedrownej Patent trwa od dnia 27 marca 1957 r.Dotychczasowe zdobycze i rozwiazania w za¬ kresie budowy uli nie spelniaja wymogów, ja¬ kie im stawia nowoczesna skomplikowana go¬ spodarka pasieczna.W szczególnosci odczuwa sie to na odcinku pasiecznej gospodarki wedrownej, gdzie same tylko przygotowania do transportu wymagaja powaznych i klopotliwych zabiegów jak: skom¬ plikowane umocowanie ramek, zapobiegajace ich przesuwaniu sie w czasie transportu, zale¬ pianie szpar w ulu, umocowanie czesci uli za pomoca pretów zelaznych lub listw itp.Powazna role w calosci zagadnienia odgrywa istniejacy sposób umocowania ramki w gniez¬ dzie, najczesciej polegajacy na zawieszaniu jej wystajacymi koncami górnej belki na wregach wcietych w górnej krawedzi wewnetrznych scian ula, a dla zapobiezenia przesuwaniu sie ramek do siebie przymocowuje sie do nich roz¬ porki.Jednak sposób ten nie zapobiega zblizaniu sie ramek do scian ula i nie zapewnia stalych wol¬ nych przestrzeni w gniezdzie, potrzebnych do wentylacji ula i przejscia dla pszczól.Dotyczy to równiez wymaganych odleglosci miedzy ramkami. Zbyt duze lub tez nadmier¬ nie zmniejszone i nie regulowane odleglosci ra¬ mek od scian gniazda oraz przestrzenie miedzy ramkami wywoluja zjawiska nie pozadane dla hodowcy.Ponadto ramki pszczele, zawieszone wymie¬ nionym sposobem, wydobywa sie z ula w jgóre po zdjeciu daszka, maty izolacyjnej, plótna oraz powaly, co w przypadku stosowania nadsta¬ wek lub uli, skladajacych sie z kilku nastawio¬ nych na siebie kondygnacji, pociaga za soba koniecznosc rozbierania ula w celu dokonania przegladu lub innego * zabiegu w jednym z ni¬ zej polozonych gniazd, a nastepnie przejsciowe zaklócenie normalnego toku pracy pszczól, straty w miodzie, a w okresach chlodów nara¬ zi czerw na przeziebienie.Istota wynalazku jest zastosowanie w ulu nowych sposobów dla trzech zagadnien: umo¬ cowania ramek, zamkniecia gniazdowego i la¬ czenia oraz dzielenia gniazd w ukladzie piono¬ wym.Ul kilkurodzinny pasiecznej gospodarki we¬ drownej wedlug wynalazku usuwa niedogodno¬ sci dotychczas stosowanych uli i umozliwia jednej osobie dokonywanie w dowolnie obranej kondygnacji zabiegów gospodarczych polaczo¬ nych z wyjmowaniem i zakladaniem ramek.W kilkurodzinnym ulu pasiecznej gospodarki wedrownej mozna dowolnie regulowac szero¬ kosc uliczek miedzy plastrami, wolne przestrze¬ nie w gniezdzie oraz wentylacje ula, a pszczo¬ lom wytworzyc warunki do utrzymania gniazda w czystosci.Ramki unieruchamiaja sie automatycznie po zamknieciu gniazda.Na rysunku fig. 1 przedstawia ul wedlug wy¬ nalazku w widoku aksonometrycznym, fig. 2 — widok aksonometryczny daszka do nakrycia ula, fig. 3 — skrzynie do plastrów, kjóra moze byc uzyta jako nadstawka, w widoku aksono¬ metrycznym, fig. 4 — przekrój pionowy nad¬ stawki w plaszczyznie D D D na fig. 3, fig. 5 — pomost miedzyramkowy w widoku z góry, fig. 6 — przekrój pionowy pomostu miedzyram- kowego wzdluz linii E E na fig. 5, fig. 7 — po¬ ziomy przekrój ula w plaszczyznie A A A na fig. 1, fig. 8 — pionowy przekrój ula w plasz¬ czyznie BBBna fig. 1, fig. 9 — pionowy prze¬ krój ula w plaszczyznie C C C na fig. 1, fig. 10 — naroznik wiekszej ramki pszczelej zaopa¬ trzonej w blaszke, fig. 11 — szczegól zawiesze¬ nia ramki pszczelej w przedniej czesci ula, fig. 12 — szczegól zawieszenia ramki w tylnej czesci ula, fig. 13 — listwe metalowa ze znaj¬ dujacymi sie pod nia wypuklosciami, fig. 14 — blaszke metalowa do ramki wiekszej z koncem dluzszym i krótszym oraz szczeline miedzy ty¬ mi koncami, fig. 15 — wieszak w widoku z bo¬ ku, fig. 16 — klamre metalowa do zawieszania ramek, fig. 17 — szczególy urzadzenia kondy¬ gnacji ula, fig. 18 — zakrycie gniazdowe z wkladka ustawiana okienkiem kontrolnym do wnetrza gniazda, fig. 19 — stan zamkniecia gniazdowego do transportu, fig. 20 — zamknie¬ cie gniazdowe z ramka mniejsza, jako ramka pracy, fig. 21 — zamkniecie gniazdowe z pod¬ karmiaczka i uwidocznionym we wkladce otwo¬ rem do uzupelnienia pokarmu, fig. 22 — zam¬ kniecie gniazdowe z mata izolacyjna, wreszcie fig. 23—31 przedstawiaja w ujjeciu schema.- tycznym dziewiec róznych przykladowych ukla¬ dów gniazd w ulu w przekroju pionowym, przeznaczonych dla róznych potrzeb hodowla¬ nych.Podstawowymi czesciami kompletu sa: uli wlasciwy wykonany znana metoda zeberkowa i zaopatrzony w izolacje (fig. 1), jedna lub wie¬ cej skrzyn do plastrów (fig. 3) oraz daszek (fig. 2) zakladany na plyte 13 ula, badz na po¬ krywe 7 skrzyni do plastrów w przypadku sto¬ sowania jej jako nadstawki.W przykladowym ulu kondygnacja 1 miesci dwanascie ramek wiekszych 4, kondygnacja 2— czternascie ramek wiekszych 4 i kondygnacja 3 — osiem ramek mniejszych 5, a oprócz tych kondygnacje 1, 2 po jednej ramce mniejszej 5, umieszczonej jako ramka pracy w zamknie¬ ciach gniazdowych. Transporterka skladajaca sie z trzech czesci: skrzyni 6, wieka 7 i dna 8 moze spelniac role nadstawki na ul, po odje¬ ciu dna 8, i miesci szesnascie ramek wiek¬ szych 4.Przejscie z ula do nadstawki uzyskuje sie przez zdjecie zakrywy 38.W powale 11, 12 gniazda znajduje sie otwór zalozony równoleglymi listwami 37 tak, aby utworzone pomiedzy nimi szczeliny zapewnialy swobodny ruch pszczól.Znane powszechnie wyloty 10 dla pszczól, znajdujace sie w przedniej wewnetrznej scia¬ nie, moga byc wyprowadzone przez przedsion¬ ki 9 dowolnie w przód lub w bok ula. Na przy¬ kladzie dwa z nich znajduja sie w przedniej i po jednym w bocznych scianach zewnetrz¬ nych ula.Wewnatrz gniazda do przedniej sciany jest przymocowana listwa metalowa 26 stanowiaca w przekroju poprzecznym kat nieco rozwarty i posiadajaca na jednym brzegu wypuklosci 27.Do powaly 11, 12 po tylnej stronie gniazda jest przytwierdzony podobny do zawiasy wie¬ szak metalowy 30 z uchami 34, na koncu któ¬ rych jest wprasowany drut, przy czym ucha 34 wieszaka 30 sa skierowane w dól.Ramki pszczele wieksze 4 sa zaopatrzone na kazdym z dwóch konców górnej belki w blasz¬ ke 20, wystajaca poza ramke dwoma koncami 21, 22, przy czym górny koniec 21 jest dluzszy od dolnego konca 22, a szerokosc szczeliny 23 miedzy nimi jest dostosowana do listwy 26, jej zas kierunek do kata rozwartego listwy 26.Dolna belka ramki 4 posiada blaszki wysta¬ jace poza ramke jednym koncem, odpowiada¬ jacym ksztaltem górnemu wiekszemu konco¬ wi 21.Do zawieszania ramki od tylnej strony ula sluzy klamra metalowa 28, wykonana z plyty w ksztalcie ramki, zakonczonej w górnej cze¬ sci dwoma haczykami 14, a w dolnej — zagieta w odwrotnym kierunku w stosunku do haczy¬ ków 14 listewka 29, posiadajaca wypuklosci 27', — 2 —Grubosc listewki 29 i jej zagiecie odpowiada grubosci i katowi rozwartemu listwy 26 oraz szerokosci i kierunkowi szczeliny 23 wypuklo¬ sci zas 2V odpowiadaja wypuklosciom 27.Haczyki 14 klamry 28 sa dostosowane do uch 34 wieszaka 30.Poza tym do wyposazenia ula naleza znane przybory, jak np. przegrody 39, skrzynki 41 na karme i mateczniki, maty izolacyjne 36 itp. jak równiez kraty odgrodowe 40, przegonki, plyty 25 zamykajace przejscia i inne nakladki sto¬ sowane na otwór w powale. Ponadto na otwór w powale U stosuje sie pomost miedzyramko- wy 24 skladajacy sie z obudowy 43 ze szczeli¬ nami i kraty odgradzajacej 40.Za tylna sciana 33 ula, kondygnacja 1, 2 po¬ siada zakrycie gniazdowe 15, w którym jest umieszczona wyjmowalnie na zewnatrz wklad¬ ka 17, posiadajaca w górnej belce otwór 19.Wkladka 17 jest zabezpieczona wyjmowalna na zewnatrz ramka zabezpieczajaca 31, zaopatrzo¬ na od strony zewnetrznej w siatke 32, Ramki wkladki 17 od strony zewnetrznej sa tak obro¬ bione, ze wkladka moze byc odwracana.Do zaklinowania zakrycia gniazdowego sluzy wkladka klinujaca 16.Wysokosc ramki wiekszej 4 w swietle równa jest podwójnej wysokosci wymiaru zewnetrz¬ nego ramki mniejszej 5, odleglosc zas 44 miedzy dolnymi belkami zawieszonych ramek wiek¬ szych 4 a dnem gniazda jest mniejsza od wyso¬ kosci wkladki klinujjacej 16. Wysokosci pomo¬ stu miedzyramkowego 24, przegonki, kraty odgrodowej 40, plytki 25 lub innych nadkladek sa mniejsze od wysokosci wkladki klinujacej 16 i odleglosci 44.W celu zawieszenia w ulu ramki wiekszej 4 nalezy jedna blaszke 20 zawiesic na listwie 26 tak, aby ta ostatnia znalazla sie w szczelinie 23 blaszki 20, a mniejszy wystajacy koniec 22 znalazl sie miedzy wypuklosciami 27. Po prze¬ ciwnej stronie ula klamre 28 zaczepia sie na wieszaku 30 dwoma haczykami 14 tak, aby ha¬ czyki klamry 28 znalazly sie miedzy uchami 34 wieszaka 30 i zaczepialy sie o wprasowany drut, a nastepnie nalezy wsunac listwe 29 klamry 28 do szczeliny 23 tak, aby krótszy koniec 22 blasz¬ ki 20 znalazl sie miedzy wypuklosciami 27*.Ustalenie miejsca zawieszenia ramki w celu uzyskania zadanej odleglosci miedzy ramkami odbywa sie przez przesuwanie blaszek 20 po listwach 26 i 29 i przeciskanie krótszego konca 22 blaszek 20 przez wypuklosci 27, 27* a w mia¬ re potrzeby przekladanie haków 14 klamry 28 w uchach 34 wieszaka 30. Tak zawieszone ram¬ ki wystaja swoimi dluzszymi koncami 21 blasz¬ ki 20 poprzez klamry 28 w strone wolnej prze¬ strzeni.Po zawieszeniu ramek wiekszych 4 zaklada sie zakrycie gniazdowe 15 i przez docisniecie go do wystajacych blaszek 20 koncami $1 na¬ stepuje scisniecie i unieruchomienie ramki po¬ miedzy przednia sciana i zakryciem gniazdo¬ wym, co zabezpiecza niezmiennosc przestrzeni pomiedzy ramkami i scianami gniazda w czasie transportu. Utrzymanie przyjetej odlegiofe* miedzy ramkami zapewniaja wypuklosci 27+ Z7\ W zamkniecie gniazdowe wklada sie wkladke 27 z okienkiem kontrolnym 18, umieszczonym z boku wkladki 17, przy czym wkladke 17 moz¬ na zalozyc okienkiem kontrolnym 18 do wne¬ trza gniazda lub odwrotnie, pozostawiajac okienko kontrolne po stronie zewnetrzne} i zy¬ skujac wolna przestrzen w ulu wewnatrz ramy wkladki 17.Na wkladke 17 zaklada sie ramke zabezpie¬ czajaca 31 z siatka 32, umieszczona od ze¬ wnetrznej strony ula.Zamkniecie gniazdowe 15 klinuje sie jedno¬ czesciowa wkladka klinujaca 16. ? W przypadku zalozenia wkladki 17 tak, ze okienko kontrolne znajdzie sie po stronie ze¬ wnetrznej ula, w wolnej przestrzeni, zawartej wewnatrz gniazda jej ramy, w zaleznosci od potrzeb hodowlanych umieszcza sie ramke mniejsza 5 jako ramke pracy, lub podkar¬ miaczke 35, do której doprowadza sie karme otworem 19 po odchyleniu ramki 31 lub tez izo¬ lacje 36 na okres zimowy.W celu przygotowania ula do przewozu nale¬ zy z rana, przed rozpoczeciem lotów, zamknac siatka przedsionki 9 i usunac z zakrycia gnia¬ zdowego 15 wkladke 17 z okienkiem 18.Po wykonaniu powyzszych dwóch czynnosci wytwarza sie w ulu nastepujacy stan: ramki sa unieruchomione w miejscu, gdzie zostaly za¬ lozone bez wzgledu na to, w jakim polozeniu znajduje sie ul, przestrzen gniazda zostala po¬ wiekszona dodatkowo na czas przewozu, i mo¬ ga ja zajmowac pszczoly opuszczajace plastry, a grozba zablokowania wylotów przez zaniepo¬ kojone pszczoly i zniszczenia gniazda zostala zazegnana, umozliwione poddawanie wody w czasie podrózy przez wtryskiwanie przez siat¬ ke lub podawanie jej na tkaninach przyklada¬ nych do siatki 32, regulowanie dostepu powie¬ trza do gniazda tkanina 42 oraz stala kontrola gniazda.Dzielenie kondygnacji w pionie dokonuje sie przez zalozenie na otwór w powale 11 np. plyt- 3 -ki 25 zamykajacej i przegonki, siatek gestych, laczenie zas kondygnacji osiaga sie przez zdje¬ cie plytki 25 lUjb przez nalozenie na otwór w powale 11 pomostu miedzyramkowego 24 albo kraty odgradzajacej, pozwalajacej prze¬ chodzic tylko pszczolom a zatrzymujacej matki i trutnie.Takie czynnosci jak pierwszy przeglad wio¬ senny oczyszczanie dna ula, przygotowanie do podbierania miodu, likwidowanie kondygnacji, osadzanie rojów itp., mozna wykonywac po wy¬ jeciu jedynie wkladki klinujacej 16. PL