& Opublikowano dnia 1 kwietnia 1958 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40996 KL Kopalnia Wegla Kamiennego „Gen. Zawadzki"*) Przedsiebiorstwo Panstwowe Dabrowa Górnicza, Polska 5 d, 4IV0T tuf- Rozbieralna czolowa tama podsadzkowa ze stylonu Patent trwa od dnia 25 stycznia 1956 r.Dotychczas stosowane czolowe tamy podsadz¬ kowe maja nastepujace wady. Nie daja sie roz¬ bierac, a material uzyty do lich budowy tnie moze byc odzyskany i powtórnie uzyty i zosta¬ je w podsadzce bezpowrotnie stracony; poloze¬ nie pdomowe tamy powoduje zwiekszenie par¬ cia na nia podsadzki; tkanina z juty stosowa¬ na jako obicie tamy jest przepuszczalna dla piasku i wody, gnije przy stykaniu sie z woda oraz jest za malo wytrzymala na parcie mie¬ szaniny podsadzkowej, co pociaga za soba ko¬ niecznosc wzmacniania tamy obiciem z desek oraz stosowane dotad irozpaircie tamy, wykona¬ ne z drewna okraglego jest niepewne w kon¬ strukcji, uciazliwe w budowie, powoduje prze¬ szkody ruchowe w sadziedztwie tamy jak rów¬ niez zuzycia znacznych ilosci deficytowego drewna.Projektowana tama jest pozbawiona wyzej wymienionych wad. Jest ona rozbieralna, a uzy- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wyna¬ lazku jest ini. mgr Henryk Bojanowski. ty do jej budowy material calkowicie odzyska¬ ny i ponownie uzyly. Pochyle polozenie tamy oraz sposób pi^ymocowania jej do stropu i spa¬ gu za pomoca kotew zwieksza jej wytrzyma¬ losc, szczelnosc i odpornosc na cisnienie pod¬ sadzki.Uzycie do budowy tamy specjaUnde skonstruo^ wanej tkaniny technicznej o duzej gestosci oraz wytrzymalosci wynoszacej okolo 60 kG/imm2 czyni tame bardzo wytrzymala i nieprzepusz¬ czalna dla piasku, a woda sprzyjajaca konser¬ wacji tkaniny stylonowej przepuszczana jest tylko w takiej mierza aby byla mozliwa obser¬ wacja procesu ukladania sie podsadzki przez obsluge rurociagów podsadzkowych.Na rysunku fig. <1 przedstawia zasade budo¬ wy znanej tamy podsadzkowej, $S§iy czym li¬ tera a oznacza obicie ramy b zageszczona obu¬ dowe w miejscu budowy tamy wzmocnionej zastrzalami c. Fig. 2 przedstawia tame wedlug wynalazku, fig. 3 — przekrój pionowy tamy, fig. 4 i 5 przedstawiaja sposób przymocowa-nia tamy do stropu i spagu pokladu, lig. 6 i 7 —1( widoki boczne belki przyisfcropowej i przy- apagowej, fig. 8 i 9 '— Jkdok i przekrój szcze¬ gólu zakleszczenia tkaniny miedzy dwiema czes¬ ciami belki, fig. 10 przedstawia odmiane tamy wedlug wynalazku w zastosowaniu do slabych stropów lub spagów, nie zezwalajacych na za¬ stosowanie kotwienia, fig. 11 — te sama tame lecz uproszczona przez usuniecie dodatkowego zastrzalu, stosowana przy cienszych pokladach, a fig. 12 — przekrój szczególu rozpory tamy wedlug fig. 10.Tama wedlug wynalazku jest wykonana z tkaniny stylonowej 1, rozpietej pod katem 70° miedzy rama dolna i górna 2, przymocowany¬ mi do spagu i stropu pokladu za pomoca kotew 3. Dla umocowania kotew wierci sie otwory w stropie i spagu wzdluz ramy, a w celu zwieksze¬ nia tarcia kotew zaopattruije sie ich powierzch¬ nie w specjalne naciecia. Miedzy rama 2 i kot¬ wa 3 -wykonana w ksztalcie haka wbija sie klin debowy 4. W ten sposób rama zostaje przy¬ twierdzona do stropu lub spagu pokladu. Za¬ kleszczenie tkaniny w ramie pokazano na fig. 6 — 9. Koniec tkaniny 1 wklada sie miedzy dwie belki ramy 2 zaciskane na tkaninie za posrednictwem klamer 5 i klinów 4. Kliny zo¬ staja silnie wbite miedzy klamra a belka ramy, dajac dostatecznie mocne zakleszczenie konca tkaniny.Sposób budowy i dzialania tamy jest naste¬ pujacy. Najpierw zakleszcza sie górny brzeg tkaniny 1 w górnej ramie 2, po czym przy¬ twierdza górna rame do stropu. Nastepnie zszy¬ wa sie poszczególne elementy tkaniny i zaklesz¬ cza dolny jej brzeg w dolnej ramie 2.Teraz nastepuje przytwierdzenie dolnej ramy do spagu pokladu za pomoca kotew, po czym tama jest gotowa do rozpoczecia procesu za¬ mulania. Wloty rur podsadzkowych wprowa¬ dza sie przez otwory tamy, wykonane w miej¬ scach polaczen poszczególnych kawalków tka¬ niny. Odprowadzenie wody odbywa sie przez tame boczna i wykonane w niej okienka. Ukla¬ danie sie podsadzki za tama obserwuje sie przez tkanine tamy wykorzystujac jej wlasciwosc ograniczonej przepuszczalnosci wody.Rozbieranie tamy odbywa sie przy wykony¬ waniu powyzszych czynnosci w odwrotnej ko¬ lejnosci. Najpierw uwalniamy rame dolna przez wyjecie kotew ze spagu, potem nastepuje uwol¬ nienie tkaniny z dolnej ramy oraz odpina sie rame górna od stropu przez wyjecie górnych kotew. Górnego konca tkaniny nie zwalnia sie z ramy 2, aby ulatwic transport i montaz tamy w nastepnym miejscu. Tym samym ma¬ terialem mozna wykonac tame w nastepnym cyklu podsadzkowym na tej samej scianie lub przeniesc material na sasiednia sciane i tam wykonac tame podsadzkowa. Przewiduje sie, ze jednym kompletem projektowanej tamy mozna bedzie obsluzyc jeden oddzial produk¬ cyjny o wydobyciu okolo 700 t/dobe. PL