Pierwszenstwo: 29 czerwca 1923 r. (Królestwo S. H. S.).W obrabiarkach, nie wytwarzajacych wiórów, ta czesc maszyny, która wykony¬ wa prace, czyli narzedzie, zuzywa bardzo zmienna sile w czasie swej pracy, a wy¬ kres zuzytej sily przedstawiony jest bar¬ dzo nierówna sila.Ta nierównomierna sila przenosi sie w obrabiarkach na czesc maszyny, która wy¬ konywa prace, przyczem tej czesci maszy¬ ny nadaje sie wymiary, odpowiadajace naj¬ wiekszej przenoszonej sile, a przekladnia zastosowuje sie tez odpowiednia do tej si¬ ly. Podczas tej czesci drogi pracy, którat wymaga mniejszych sil, a nawet podczas skoku jalowego i wstecznego, w znanych u- rzadzeniach, pracuje sie zapomoca prze- khdni, odpowiedniej do najwiekszej prze¬ noszonej sily, co ujemnie wplywa na wy¬ dajnosc pracy przez maszyne.Starano sie zapobiec wymienionej wa¬ dzie przez stosowanie róznego rodzaju przekladni Zclpomoca których zmienne si¬ ly w czasie pracy bylyby do pewnego stop¬ nia wyrównywane, np. przez zastosowa¬ nie mimosrodów, drazków kolanowych, dzwigni o zmiennej dlugosci ramienia i in¬ nych. Te ulepszenia urzadzenia nie byly w zwiazku z wykresem wykonywanej pracy, i byly rzadko stosowane, a przytem nie dawaly rozwiazania ogólnego, lecz odpo¬ wiednio do maszyny stosowcily sie napedy odmiennych urzadzen.W mysl niniejszego wynalazku, uzywa sie do przenoszenia sily powierzchni wy-gietych, którs wykonane sa wedlug wy¬ kresu sily. Jako wygiete powierzchnie, we¬ dlug jednego sposobu wykonania wynalaz¬ ku moga sluzyc: krazek lukowy, polaczo¬ ny z czescia napedowa i kólko, polaczone z narzedziem, jako tez ich kinematyczne odwrócenie — albo tez moga oba byc za¬ opatrzone w powierzchnie wygiete, które wzajemnie sie ódwijaja.Na zalaczonym rysunku przedstawiaja: fig. 1 — dowolny wykres zmiennosci sily podczas pracy na/rzadu maszyny; fig. 2 — krzywa zmiennosci sily pod¬ czas obrotu czesci napedzajacej narzad; . fig. 3 wykazuje ksztalt tarczy nieokra¬ glej, wykonanej wedlug wykresu na fig. 2; fig. 4 uwidocznia przebijatrke do meta¬ li, zaopatrzona w przekladnie, skladajaca sie z krazka lukowego, i na fig. 5 przedstawiona jest forma wyko- namia, przy której krazki lukowe sa po¬ laczone bezposrednio z czescia napedowa, poruszajaca narzedzie.Fig. 3 uwidocznia naped krazków lu¬ kowych, przy którym krazek lukowy /, ob¬ racajacy sie w kierunku strzalki X, któ¬ ry za posrednictwem krazka 2 porusza na¬ rzedzie 4, poruszajace sie w wodzidle 3, np. przebijak dziur lub inne. Ksztalt kraz¬ ka lukowego / wykresla sie w sposób na¬ stepujacy: Krzywa przedstawiona na fig. 1 jest wykresem sily-drogi odnosnie do pracy majacej byc wykonana, w którym droga wyznacza sie na osi s, sila zas odklada sie na osi p. Najprzód: zostaje wykreslona krzywa calkowa krzywej pracy, co wyko¬ nywa sie najodpowiedniej sposobem gra¬ ficznym. Na podstawie tej krzywej calko¬ wej zostaje, w mysl wynalazku, wykreslo¬ na! krzywa przekladni w ten sposób, ze osie krzywej calkowej zamienia sie tak, ze odciete odkladaja sie jako rzedne, a rzedne jako odciete. Aby z tego otrzymac ksztalt tarczy nieokraglej w mysl fig. 3, wystar¬ cza wedlug znanego sposobu uksztaltowa¬ nia krazków lukowych zamienic ten wy¬ kres prostokatny na tarczowy, co mozna uskutecznic w ten sposób, ze po wykresle¬ niu krzywej a1, odpowiadajacej ruchowi postepowemu narzedzia — i krzywej 61, odpowiadajacej ruchowi wstecznemu, dzie¬ li sie krzywa a1 i wysokosc a na równa i- losc czesci. Nastepnie wyznacza sie punkt m, odpowiadajacy najwyzszemu polozeniu krazka 2, i zaczynajac od tego punktu wy¬ znacza sie wspólrzedne s1 s2 i t. d. w kie¬ runku promieniowym i w odpowiedniej po- dzialce, które na rysunku sa oznaczone przez s1 i s2. Jesli teraz przez otrzymane punkty wykresli sie krzywa linja, to otrzy¬ ma sie obwód tarczy nieokraglej, która przy swym obrocie bedzie poruszala przebijak z rózna szybkoscia, ale z zastosowaniem stalej sily poruszajacej.W takich wypadkach, kiedy wykres pracy wykazuje dodatnie i ujemne odcin¬ ki, wykresla sie osobno wyrównanie dla dodatnich i ujemnych odcinków.Powyzej zostal przytoczony jeden z najprostszych przykladów zastosowania sposobu wykreslania obwodu tarczy nie¬ okraglej odpowiednia do wykonywanej ro¬ boty przez narzedzie maszyny, lecz ten sam sposób stosuje sie do róznych zlozonych sposobów wykonywania pracy przez na¬ pedzane czesci majszyny.Na fig. 4 przedstawione jest zastosowa¬ nie napedu tarcza nieokragla, w mysl wy¬ nalazku, do recznej przebijarki do metali.Tarcza nieokragla 9, zaopatrzona w dzwignie 8, porusza zapomoca tarczy 10 trzymadlo narzedziowe 11, w którem jest umocowany przebijak /3, dzialajacy wspól¬ nie z matryca 12. Czesc 9a tarczy nieokra¬ glej 9 jest utworzona! w sposób wyze] opi¬ sany, podczas gdy nasada 9b sluzy do te¬ go, by narzedzie, doprowadzone do swego dolnego polozenia, bez posrednictwa spre¬ zyny lub innego urzadzenia wprowadzic w pierwotne polozenie.Na fig. 5 przedstawiona forma wyko-nania, przy której dwie tarcze nieokragle wzajemnie sie odpychaja. 20 i 21 sa ramio¬ na narzedzia, polaczone ze soba zapomoca czopa 22. Na jednym koncu ramion sa u- mocowane bijniki 23 wytlaczajace, nituja¬ ce, krajace lub inne, podczas gdy na dru¬ gich ich koncach, zapomoca czopów 24, sa osadzone tarcze, zaopatrzone recznemi dzwigniami 25. Jesli sie te dzwignie 25 do siebie zblizy, to wzajemnie odpychajace sie krazki 26 oddalaja ramiona narzedzia od siebie, podcz^js gdy ramiona, znajduja¬ ce sie na przeciwnej stronie, do siebie sie zblizaja i wykonywuja prace. Przy skoku wstecznym zostaja ramiona przez sprezy¬ ne 27 do siebie zblizone. W razie potrzeby poruszanie krazków moze byc zabezpie¬ czone zapomoca odcinków uzebionych, znajdujacych sie na ich krawedziach, albo tez w inny znany sposób. PL